BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə
Hüquq hər bir cəmiyyətin dayağı, ədalətin və insan haqlarının qorunmasının əsas vasitəsidir. Bu rubrikada oxucular aktual qanun dəyişiklikləri, hüquqi yeniliklər və məhkəmə təcrübəsi barədə operativ məlumat əldə edəcəklər. Həmçinin, gündəlik həyatda qarşılaşa biləcəyiniz hüquqi məsələlərə dair praktiki məsləhətlər təqdim olunacaq. Rubrikanın məqsədi hüququ sadə və anlaşılan dildə izah edərək, hər kəsin öz haqqını daha yaxşı tanımasına şərait yaratmaqdır. Hüquq biliklərinin artırılması həm vətəndaşların hüquqlarını müdafiə etməsinə, həm də cəmiyyətdə hüquqi mədəniyyətin güclənməsinə xidmət edəcək.
AzerVoice-nin təqdim etdiyi yeni Hüquq Bələdçisi rubrikasında Quba 1 saylı Mediasiya Təşkilatının direktoru hüquqşünas mediator Hümmət Əliyev hüquq sahəsində bir çox suallara cavab verib.
TurkicWorld və AzerVoice saytına istinadən oxucularına Hümmət Əliyevin suallara cavablarını təqdim edir.
1. Məhkəmə mediasiyanı məcburi edə bilərmi?
Hümmət Əliyevin sözlərinə görə, mediasiyanın təməlində könüllülük prinsipi dayanır. Heç bir tərəf bu prosesə məcbur edilə bilməz. Lakin müəyyən hallarda – xüsusilə ailə, əmək və kommersiya mübahisələri üzrə – məhkəmə tərəflərə mediasiyanı tövsiyə edə, onları bu yola yönləndirə bilər. Bu isə məcburiyyət deyil, hüquqi alternativin təşviqidir.
2. Mediasiyadan sonra məhkəməyə müraciət etmək mümkündürmü?
Bəli. Əgər tərəflər mediasiyada tam razılığa gələ bilməzsə və ya yalnız mübahisənin bir hissəsi üzrə anlaşma əldə olunarsa, qalan hissə üzrə məhkəməyə müraciət hüquqları qüvvədə qalır. Bu baxımdan mediasiya məhkəmə prosesini əvəz edən deyil, tamamlayan bir vasitədir. Üstəlik, mübahisənin daha qısa və az xərcli həllinə imkan yaradır.
3. Mediasiya razılaşmasının hüquqi qüvvəsi varmı?
Bəli, mediatorun iştirakı ilə əldə edilən razılaşma tərəflərin imzası ilə hüquqi sənəd hesab olunur. Əgər bu razılaşma məhkəməyə təqdim edilərək təsdiqlənərsə, icra sənədi statusu alır. Bu isə o deməkdir ki, razılaşma dövlət tərəfindən məhkəmə qərarı kimi icra oluna bilər.
4. Hakimlər hansı hallarda mediasiyaya yönləndirir?
Hakimlər bu qərarı mübahisənin xarakterini nəzərə alaraq verirlər. Ailə münasibətləri, miras bölgüsü, əmək və kommersiya sahəsindəki anlaşmazlıqlar mediasiya üçün ideal sahələr hesab olunur. Bu hallarda barışıq yolu ilə razılaşma, məhkəmə qərarından daha effektiv və uzunmüddətli nəticə verir.
5. Mediasiya: Vaxt və vəsaitə qənaət
Məhkəmə prosesləri illərlə uzana bilər, halbuki mediasiya bir neçə görüşlə nəticələnə bilər. Xərclərə gəldikdə, mediasiya rüsum və əlavə xərclər baxımından daha sərfəlidir. Ən önəmlisi isə, tərəflər vaxtla yanaşı münasibətlərini də qorumuş olurlar, əlavə gərginliklərdən uzaq qalırlar.
Nəticə
Mediasiya – yalnız alternativ həll yolu deyil, eyni zamanda etibarlı, hüquqi qüvvəyə malik bir institutdur. O, həm vətəndaşların daha çevik və yumşaq həll yollarına çıxışını təmin edir, həm də məhkəmə sisteminin yükünü azaldır. Hüquqşünas-mediator Hümmət Əliyevin də vurğuladığı kimi, mediasiya və məhkəmə bir-birinə rəqib yox, tamamlayıcı tərəfdaşlardır.
Ünvan: Quba şəhəri, Heydər Əliyev prospekti,
"İlqaroğlu" Business Center, II mərtəbə.
Tel.mob: (+994) 77 450.77.44, (+994) 77 450.77.44
E/ünvan: [email protected]
Şabran ofisi:
Ünvan: Şabran şəhəri, Zərifə Əliyev küç., (Şabran Məhkəməsinin qarşısı)
Tel.mob: (+994) 77 588.77.44