Digər Dövlətlər

Almaniyanın paytaxtı Berlində dövlət qurumlarına qarşı kiberhücum həyata keçirilib. “Resida” adlı fidyə proqramı qrupunun 5,79 terabayt həcmində məlumat oğurladığını və şəhər rəhbərliyindən fidyə tələb etdiyini açıqladığı bildirilir. Qrupun məlumatına görə, oğurlanan məlumatlar arasında 46 500 müqavilə, elektron məktublar, telefon nömrələri, parollar və məxfi məlumatlar var. Hakerlər məlumatları 30 bitkoindən başlayan qiymətlə hərraca çıxaracaqlarını bildiriblər.

Tam olaraq altı aydır cəmiyyətdən gizlənən İranın Ali Rəhbəri Müctəba Xamenei hökuməti mövcud iqtisadi çətinliklərin öhdəsindən gəlməyə və milli, eləcə də xalqın əhval-ruhiyyəsini zəiflədən hər cür "ruhdan salıcı bəyanatlardan" çəkinməyə çağırıb. Bu çağırış ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla heç bir danışıqlar aparılmadığını, əsas diqqətin Tehrana qarşı iqtisadi sanksiyalara yönəldiyini bildirməsi və İranla ticarət əlaqələri quran ölkələri cəzalandıracağı ilə bağlı xəbərdarlığından sonraya təsadüf edir.

Müharibəni alovlandıran və Müctəba Xameneinin İranın ali rəhbəri postuna gəlməsi ilə nəticələnən hava zərbələrindən altı ay keçməsinə baxmayaraq, ağır yaralanmış oğul Xamenei hələ də ictimaiyyət qarşısına çıxmır. Bu vəziyyət ölkə rəhbərliyinin mərkəzində ciddi bir boşluq yaradıb. İran Yaxın Şərqi bürüyən və ölkənin onsuz da kövrək iqtisadiyyatına ağır zərbə vuran müharibə ilə bağlı taleyüklü qərarlar ərəfəsində ikən, onun səhhəti və idarəetmədəki real rolu ətrafında suallar getdikcə artır.

ABŞ senatoru Adam Şiff Tramp administrasiyasının İranla apardığı müharibəni tənqid edib. Onun sözlərinə görə, altı ay davam edən qarşıdurmanın aydın strategiyası yoxdur. Senator müharibənin nə vaxt başa çatacağının da görünmədiyini bildirib. Şiff qarşıdurmanın amerikalılar üçün xərcləri artırdığını vurğulayıb. O, ABŞ hərbçilərinin uzun müddətdir ailələrindən uzaqda qalmasına diqqət çəkib. Demokrat senator müharibənin dayandırılmasını və ABŞ qüvvələrinin geri qaytarılmasını tələb edib. Açıqlama noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər ərəfəsində verilib. İran müharibəsinin nəticələrinin seçki mübarizəsinin əsas mövzularından birinə çevriləcəyi gözlənilir.

İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats Cenin qaçqın düşərgəsinin sakinlərdən boşaldıldığını və İsrail ordusunun nəzarətinə keçdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail qüvvələri düşərgədə daimi şəkildə yerləşdirilib. Kats düşərgənin silahlı şəxslərdən və onların istifadə etdiyi qurğulardan təmizləndiyini iddia edib. Açıqlama Cenində üç nəfərin öldürüldüyü İsrail hücumundan sonra verilib. İsrail ordusu ölənlərdən birinin HƏMAS komandiri Qeys Bitavi olduğunu bildirib. Hücumun avtomobilə zərbə endirilməsi ilə həyata keçirildiyi qeyd olunur. Kats İordan çayının qərb sahilində hücum xarakterli və qabaqlayıcı siyasətin davam etdiriləcəyini vurğulayıb. Onun açıqlaması İsrail ordusunun Cenin düşərgəsində uzunmüddətli hərbi mövcudluğunu qoruyacağını göstərir.

İranın ali rəhbəri Müctəba Xamenei ölkə daxilində birlik və həmrəyliyin qorunmasına çağırıb. O, İran rəsmilərindən cəmiyyətdə ruh düşkünlüyü yarada biləcək açıqlamalardan çəkinməyi istəyib. Xamenei milli və ictimai iradənin zəiflədilməsinin yolverilməz olduğunu bildirib. İranın ali rəhbəri ictimai birliyə zərər vuran hər bir fəaliyyətin qadağan olduğunu bəyan edib. Onun açıqlamasında dövlət rəsmilərinin ictimai çıxışlarına xüsusi diqqət yetirmələrinin vacibliyi vurğulanıb. Xamenei ölkə daxilində həmrəyliyin qorunmasını əsas məsələlərdən biri kimi göstərib. Çağırış İranın xarici təzyiqlər və hərbi qarşıdurma ilə üzləşdiyi bir dövrdə səsləndirilib. Açıqlamada ictimai birliyə zərər verən fəaliyyətlərin hansı meyarlarla müəyyənləşdiriləcəyi barədə təfərrüat verilməyib.

ABŞ Misirin “Banque Misr” bankının BƏƏ-dəki bölmələrinə qarşı İranla maliyyə əlaqələrinə görə tədbirlər görür. ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessent qərarın İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin tərkib hissəsi olduğunu bildirib. Vaşinqton bankın BƏƏ-dəki bölmələrinin İranla əlaqəli maliyyə əməliyyatlarında iştirak etdiyini iddia edir. ABŞ Maliyyə Nazirliyinə görə, 2024-cü ilin yanvarından 2026-cı ilin iyununa qədər təxminən 1,8 milyard dollarlıq şübhəli əməliyyat həyata keçirilib. Bu əməliyyatların 103 şirkətlə əlaqəli olduğu bildirilir. ABŞ həmin bölmələrin Amerika maliyyə qurumlarındakı müxbir bank xidmətlərinə çıxışını dayandırmağa çalışır. Bessent bankların İranla maliyyə əlaqələrini davam etdirməmələri barədə əvvəlcədən xəbərdar edildiyini bildirib. Vaşinqton İranın dünya maliyyə sisteminə çıxış imkanlarını daha da məhdudlaşdırmağı qarşıya məqsəd qoyub.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri Livanın cənubunda təhlükəsizlik vəziyyətinin kövrək olaraq qaldığını bildirib. Avqustun 21-dən 27-dək bölgədə 1030 mərminin uçuş istiqaməti qeydə alınıb. Bu göstərici gündə orta hesabla 147 mərmi uçuşuna bərabərdir. Qurum ilin əvvəlki dövrü ilə müqayisədə zorakılığın azaldığını qeyd edib. Buna baxmayaraq, mülki əhali qarşıdurmaların ağır nəticələri ilə üzləşməkdə davam edir. Yaşayış evlərinə və mühüm infrastruktur obyektlərinə ziyan dəydiyi bildirilir. Yerli icmalar dağıntılardan sonra normal həyata qayıtmaqda çətinlik çəkirlər. BMT qüvvələri gərginliyin yenidən artmasının qarşısını almaq üçün tərəflərlə işi davam etdirdiyini açıqlayıb.

ABŞ və İran arasında danışıqların yenidən başlanmasına imkan yaradacaq ciddi irəliləyiş müşahidə edilmir. Donald Tramp danışıqlar və ya başqa addımlar üçün tələsmədiyini bildirir. ABŞ Prezidenti lazım olduğu qədər gözləməyə hazır olduğunu vurğulayır. Bununla belə, administrasiyadakı bəzi müşavirlərin müharibənin uzanmasına daha ehtiyatlı yanaşdığı bildirilir. Onlar qarşıdurmanın ABŞ əhalisinə təsirini qiymətləndirirlər. Müharibənin ölkə daxilində siyasi əhval-ruhiyyəyə təsiri də diqqətlə izlənilir. Xüsusilə noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilər əsas amillərdən biri kimi nəzərdən keçirilir. Müharibənin daxili siyasi təsirlərinin artması gələcəkdə Vaşinqtonun İran siyasətinə təsir göstərə bilər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Minab məktəbinə hücumun qurbanlarına həsr edilmiş rəsm sərgisini ziyarət edib. Sərgi Tehranda təşkil olunub. Əraqçi hücumda həyatını itirən şagirdlərin İran xalqı üçün qəhrəmanlıq rəmzinə çevrildiyini bildirib. O, iranlıların baş verənləri heç vaxt unutmayacağını və bağışlamayacağını vurğulayıb. Nazir sərgidəki rəsmlərin faciənin miqyasını əks etdirdiyini bildirib. Əraqçi hücumla bağlı məsələnin gündəmdə saxlanılacağını qeyd edib. O, sərginin başqa ölkələrdə də nümayiş etdirilməsinə ümid etdiyini söyləyib. İran fevralda baş vermiş Minab məktəbi hücumuna görə ABŞ-ni məsuliyyət daşımaqda ittiham edir.