ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlamasından 100 gün keçməsinə baxmayaraq, tərəflər arasında davamlı sülh razılaşması əldə olunmayıb. Bu müddət ərzində Vaşinqton və Tehran bir neçə dəfə razılığa yaxınlaşsa da, əsas fikir ayrılıqları danışıqların nəticəsiz qalmasına səbəb olub. Münaqişə fevralın sonunda ABŞ və İsrailin İrana qarşı birgə həyata keçirdiyi “Epik Qəzəb” əməliyyatı ilə başlayıb. Tehran buna cavab olaraq İsrail ərazisinə və Körfəz regionundakı ABŞ hərbi obyektlərinə zərbələr endirib.

Avropanın ən böyük iqtisadiyyatlarından biri olan Almaniyada xristian kilsələrinin üzvlərinin sayı sürətlə azalır. Bir zamanlar ölkə əhalisinin demək olar ki, hamısını öz ətrafında birləşdirən katolik və protestant kilsələri bu gün tarixlərinin ən ciddi böhranlarından biri ilə üz-üzədir. Maraqlıdır ki, bu geriləmə xristianlığın dünya miqyasında zəifləməsi fonunda deyil, əksinə, bir çox bölgələrdə, xüsusilə Afrikada katolikliyin gücləndiyi dövrdə baş verir.

Böyük Britaniyanın Avropa İttifaqından ayrılması ilə nəticələnən “Breksit” qərarından 10 il keçməsinə baxmayaraq, bu addımın ölkə iqtisadiyyatına təsiri ətrafında müzakirələr davam edir. Son dövrlərdə Böyük Britaniyada Avropa İttifaqı ilə münasibətlərin yenidən nəzərdən keçirilməsi və gələcəkdə birliyə qayıdış ehtimalı ilə bağlı müzakirələr daha da intensivləşib.

Hesabatın təqdimatı İstanbul şəhərində Türkiyə Prezident Administrasiyasının İnvestisiya və Maliyyə İdarəsinin dəstəyi və İbn Xəldun Universitetinin təşkilatçılığı ilə keçirilən tədbirdə baş tutub. Araşdırmaya görə, halal qida və içki sektoru islam iqtisadiyyatının ən böyük seqmenti olaraq qalır. Hazırda qlobal halal qida və içki bazarında istehlak xərcləri 1,53 trilyon dollar təşkil edir. Analitiklər bu göstəricinin 2029-cu ilədək 2,06 trilyon dollara yüksələcəyini proqnozlaşdırırlar.

ABŞ Nümayəndələr Palatası Prezident Donald Trumpın İrana qarşı hərbi əməliyyatlarının dayandırılmasını nəzərdə tutan qətnaməni qəbul edib. Qərar münaqişənin dördüncü ayına daxil olduğu və Vaşinqtonla Tehran arasında sülh danışıqlarının dalana dirəndiyi bir vaxtda qəbul olunub.

Müasir siyasətdə sosial media platformaları artıq sadəcə ünsiyyət vasitəsi deyil. Onlar dövlət rəhbərlərinin, siyasi partiyaların və ictimai xadimlərin cəmiyyətlə əlaqə qurduğu, gündəmi formalaşdırdığı və ictimai rəyə təsir göstərdiyi əsas meydanlardan birinə çevrilib. Lakin bəzi hallarda siyasi liderlərin özlərinə məxsus informasiya məkanları yaratmaq cəhdi gözlənilən nəticəni vermir və həmin platformalar üstünlükdən daha çox məhdudiyyətə çevrilir.

Son illərdə Böyük Britaniya ilə Çin arasında münasibətlərdə müşahidə olunan soyuqluq tədricən aradan qalxmağa başlayır. Uzun müddət siyasi gərginlik, təhlükəsizlik narahatlıqları və qarşılıqlı ittihamlarla müşayiət olunan münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyur. London və Pekin arasında diplomatik təmasların intensivləşməsi göstərir ki, dəyişən qlobal şərait hər iki tərəfi daha praqmatik siyasət yürütməyə məcbur edir.

Dünya siyasətində son illərdə baş verən hadisələr bir sualı daha da aktuallaşdırır: ABŞ əvvəlki kimi qlobal sistemin mərkəzi olaraq qala biləcəkmi, yoxsa dünya yeni güc balansına doğru irəliləyir?

Son illərdə Türkiyə ilə Avropa arasındakı münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyub. Əvvəllər Avropa İttifaqına üzvlük perspektivi Ankara üçün əsas strateji məqsədlərdən biri hesab olunurdusa, bu gün tərəflər arasındakı müzakirələr daha çox təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, enerji marşrutları, miqrasiya siyasəti və geosiyasi təsir imkanları üzərində qurulur. Türkiyə rəhbərliyi artıq ölkənin Avropaya deyil, əksinə Avropanın Türkiyəyə daha çox ehtiyac duyduğunu vurğulayır. Bu yanaşma yalnız siyasi ritorika deyil, son illərdə dəyişən beynəlxalq şəraitin məhsulu kimi qiymətləndirilir.

Mövcud şəraitdə Rusiya və İran ənənəvi mənada müttəfiq deyil. Onlar daha çox xarici təzyiqlərə qarşı dayanıqlılığı artırmağa yönəlmiş yeni strateji modelin tərəfdaşlarıdır. Bu modelin məqsədi beynəlxalq sistemə hakim olmaq deyil, hər hansı bir gücün tam hakimiyyət qurmasını çətinləşdirməkdir.

1924-cü il martın 3-də Ankaradakı Türkiyə Böyük Millət Məclisi Osmanlı xilafətinin ləğv edilməsi və sonuncu xəlifə II Əbdülməcidin ölkədən çıxarılması qərarı ilə İslam dünyasını şoka saldı. Bu qərar sadəcə bir idarəetmə sisteminin dəyişməsi deyil, altı əsrdən çox davam edən bir irslə məcburi qopuş idi. Bir çoxları bu gün bu reallığı qəbul etməsə də, Osmanlı xilafəti İslam birliyinin rəmzi, bütün ümmətin siyasi və hərbi gücü idi.

Ana, oğlunun üzünü sıralarda görür, eyni zamanda əvvəllər tanış olmayan marşları və şüarları eşidir. Səssizcə dərk edir ki, buradakıların çoxu eyni yolu keçə bilər, amma heç nə demir. İki il əvvəl Ummu Amir 17 yaşlı yeganə oğlunu itirdi. Oğlu ona cansız bir meyit kimi, şəkli bir qutunun üzərinə bərkidilmiş halda qayıtdı. Ona dedilər: "Sevin, o, şəhidlik zirvəsinə ucalıb". Xanım danışarkən oğlunun həmin yay düşərgəsinə qoşulduqdan sonra necə tədricən dəyişdiyini xatırlayır. O, daha səssizləşmiş, bəzən daha aqressiv olmuşdu; sanki yeganə yolu imiş kimi "cihad" və "qələbə" haqqında öyrəşmədiyi ifadələr işlədirdi. Nələr baş verdiyini anlamırdı, lakin oğlunun gözlərində onu özündən uzaqlara aparan bir baxış görmüşdü. Bu gün o, yalnız göz yaşlarını gizlicə silir və ailəni dolandıran oğlunu itirdikdən sonra, üç qızını saxlamaq üçün "şəhid anası" sifəti ilə aldığı süpürgəçi işinə davam edir.