BAKI, VOA

22 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1043 – Bizans imperatoru Konstantin IX Monomax Kievlə diplomatik ittifaq qurmaq üçün Yaroslav Müdrikin qızı ilə evlənib.

1324 – Məşhur səyyah İbn Battuta ilk böyük səfərinə çıxıb və Şimali Afrikadan Misirə doğru yola düşüb.

1567 – Şotlandiya kraliçası Məryəm Stüart oğlunun xeyrinə taxtdan əl çəkib və Qlazqoda həbs olunub.

1609 – Galileo Qaliley Venesiyada öz hazırladığı teleskopun ilkin versiyasını təqdim edib.

1793 – Maksimilian Robespyer Fransız İnqilabı dövründə İctimai Xilasetmə Komitəsinin rəhbəri oldu.

1796 – Napoleon Bonapartın qoşunları Mantuanı mühasirəyə aldı.

1832 – Avstriya imperatoru I Frans İtaliyada üsyanları yatırmaq üçün hərbi müdaxiləyə başladı.

1864 – Amerika Vətəndaş Müharibəsi: Corciya ştatının Atlanta şəhəri uğrunda döyüşdə general Şermanın qoşunları hücuma keçdi.

1894 – Fransa parlamenti prezident Sadi Karnonun qətlə yetirilməsindən sonra yeni prezident seçkisini keçirdi.

1916 – Birinci Dünya Müharibəsi: Avstriya-Macarıstan İmperiyası və Almaniya, Rusiyanın cənub-qərb cəbhəsində yeni əks-hücumlara başladı.

1933 – ABŞ-da ilk dəfə olaraq rəsmi hava vəziyyəti xəritəsi yayımlandı.

1944 – İkinci Dünya Müharibəsi: ABŞ qoşunları Fransanın Sent-Lo şəhərini nasistlərdən azad etdi.

1946 – Kral David Oteli partlayışı: Qüdsdə yerləşən Britaniya administrasiyasının qərargahı bombalandı, 91 nəfər öldü.

1952 – Misirdə "Azad Zabitlər" təşkilatı kral Faruqu devirmək üçün üsyan planı hazırlamağa başladı (üsyan 3 gün sonra baş verdi).

1962 – Marşal Tito və Nehru arasında Belqradda qarşılıqlı əməkdaşlıq haqqında memorandum imzalandı.

1972 – SSRİ ilə Misir arasında yeni iqtisadi və hərbi razılaşmalar əldə olundu.

1986 – Londonda Böyük Britaniyanın maliyyə mərkəzində “Big Bang” iqtisadi islahatlarının başlanacağı elan edildi.

1988 – İraq və İran arasında 8 illik müharibədən sonra BMT vasitəçiliyi ilə atəşkəs razılığı əldə olunub.

1989 – ABŞ-ın Vaşinqton şəhərində ilk dəfə “Qlobal İqlim Dəyişiklikləri” mövzusunda beynəlxalq simpozium keçirilib.

1990 – SSRİ-də Qorbaçovun islahatlarına qarşı çıxan qüvvələr yenidən təşkilatlanmağa başlayıb.

1991 – Varşava Paktı rəsmən ləğv edildi.

1992 – ABŞ prezidenti Corc Buş və Rusiya prezidenti Boris Yeltsin kimyəvi silahların məhv edilməsi haqqında saziş imzalayıb.

1993 – Qvatemalada prezident Ramiro de Leon Carpio korrupsiyaya qarşı yeni konstitusiya islahatları elan edib.

1994 – Qırğızıstanda ilk dəfə çoxpartiyalı parlament seçkiləri keçirilib.

1995 – Bosniya müharibəsi zamanı Srebrenitsa soyqırımı ilə bağlı beynəlxalq istintaq qrupu yaradılıb.

1996 – Çin və Tayvan arasında rəsmi olmayan dialoq kanalları bərpa edilib.

1997 – ABŞ və Yaponiya kosmik əməkdaşlıq haqqında yeni saziş imzalayıb.

1998 – Əlcəzairdə islamçı silahlılar bir kəndə hücum edərək onlarla mülki vətəndaşı öldürüblər.

1999 – Hindistan və Pakistan arasında Kargil münaqişəsi ilə bağlı yeni atəşkəs razılaşması əldə olunub.

2000 – Fransa prezidenti Jak Şirak ABŞ-ın Avropadakı anti-raket planlarını tənqid edib.

2001 – Əfqanıstanda Taliban rejimi BMT-nin yardımlarını məhdudlaşdırdığı üçün beynəlxalq təzyiqlərlə üzləşib.

2002 – Livan və İsrail arasında sərhəd qarşıdurması nəticəsində bir neçə hərbçi həlak olub.

2003 – İraqın keçmiş lideri Səddam Hüseynin iki oğlu Uday və Qusay ABŞ hərbçiləri tərəfindən Mosulda öldürüldü.

2004 – Əfqanıstanda prezidentliyə namizəd Həmid Kərzayi geniş kampaniya başlatdığını elan edib.

2005 – London metrosunda baş vermiş partlayış cəhdləri ilə bağlı ilk şübhəlilər həbs olunub.

2006 – BMT Livan-İsrail münaqişəsində humanitar atəşkəs çağırışı edib.

2007 – Hindistanda ilk qadın prezident Pratibha Patil rəsmi olaraq səlahiyyətlərinin icrasına başlayıb.

2008 – Serbiyada Bosniya serb lideri Radovan Karaciçin həbsi ilə bağlı kütləvi etiraz aksiyaları keçirilib.

2009 – İraq parlamenti ABŞ qüvvələrinin ölkəni tərk etməsi ilə bağlı yeni müzakirələrə başlayıb.

2010 – Avropa Mərkəzi Bankı Avropa İttifaqında bankların stress-test nəticələrini açıqlayıb.

2011 – Norveçin paytaxtı Osloda və Utoya adasında terror hücumları baş verdi: 77 nəfər öldürüldü.

2012 – Suriyada Hələbdə üsyançılar şəhərin şimalında strateji nöqtələri ələ keçiriblər.

2013 – Şimali Koreya 60-cı ildönümü münasibətilə Koreya Müharibəsinin bitməsini böyük hərbi paradla qeyd etdi.

2014 – Qəzzada İsrailin hərbi əməliyyatları nəticəsində ölənlərin sayı 600-ü keçib.

2015 – Türkiyədə Suruç partlayışına cavab olaraq İŞİD və PKK hədəflərinə qarşı genişmiqyaslı əməliyyatlara başlanılıb.

2016 – Almaniyada qaçqın tərəfindən təşkil edilmiş intihar hücumu nəticəsində bir neçə nəfər yaralanıb.

2017 – İraqın Mosul şəhəri İŞİD-dən tamamilə azad edildikdən sonra yenidənqurma planları elan edilib.

2018 – ABŞ prezidenti Donald Tramp və Avropa Komissiyası rəhbəri Jan-Klod Yunker ticarət münaqişələrinin qarşısını almaq üçün razılığa gəliblər.

2019 – Böyük Britaniyada Boris Conson Mühafizəkarlar Partiyasının lideri seçilərək baş nazir olub.

2020 – ABŞ-da COVID-19-a yoluxanların sayı 4 milyonu keçdi.

2021 – BMT-nin İqlim Dəyişiklikləri üzrə hesabatında 2030-cu ilə qədər təcili tədbirlər görülməzsə, qlobal istiləşmənin geri dönməz olacağı xəbərdarlığı edilib.

2022 – İtaliya baş naziri Mario Draqi istefasını təqdim etdi.

2023 – Türkiyə ilə BƏƏ arasında 50 milyard dollarlıq strateji əməkdaşlıq razılaşmaları imzalanıb.

2024 – Hindistanda ətraf mühitin qorunması ilə bağlı yeni qanunvericilik paketi parlamentdə qəbul olundu.