İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ-nin yeni iqtisadi təzyiq kampaniyasının uğursuz olacağını bildirib. Onun açıqlaması Donald Trampın İrana qarşı son dərəcə ağır iqtisadi tədbirlər görmək təhdidindən sonra verilib. Əraqçi Vaşinqtonun oxşar siyasəti əvvəllər də həyata keçirdiyini xatırladıb. O, 14 il əvvəl ABŞ-nin İrana qarşı ağır sanksiyalarla hədələdiyini bildirib. İran rəsmisi həmin siyasətin nəticə vermədiyini iddia edib. Əraqçi ABŞ-nin hazırkı addımlarını əvvəlki təzyiq siyasətinin təkrarı kimi qiymətləndirib. Tehran iqtisadi sanksiyaların İranın mövqeyini dəyişdirməyəcəyini bildirir. ABŞ isə İrana qarşı iqtisadi təzyiqi daha da artırmağa hazırlaşır.

İranın müdafiə nazirinin səlahiyyətlərini icra edən müavini Şahrox Şəhram ölkənin hərbi təchizat zəncirinin fəaliyyətini davam etdirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ zərbələri İranın hərbi istehsal sistemini sıradan çıxara bilməyib. Şəhram İran müdafiə sənayesinin geniş daxili istehsal imkanlarına malik olduğunu deyib. O, müharibənin başlanmasından sonra silah və hərbi avadanlıq istehsalının sürətlə artdığını iddia edib. İran rəsmisi istehsaldakı artımı “eksponensial” adlandırıb. Tehran hərbi sənayesinin müharibə şəraitinə uyğunlaşdığını nümayiş etdirməyə çalışır. Son məlumatlarda İranın raket obyektlərini və digər hərbi infrastrukturu sürətlə bərpa etdiyi də bildirilir. Şəhramın açıqlaması İranın hərbi imkanlarının zəiflədilməsi barədə iddialara cavab kimi qiymətləndirilə bilər.

İran Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Şəhram İrani ölkəsinin strateji boğaz və su yollarını müdafiə etməyə hazır olduğunu bildirib. O, bu ərazilərin İran üçün xüsusi əhəmiyyət daşıdığını vurğulayıb. İran donanması strateji su yollarında güclü mövcudluğunu davam etdirdiyini bildirir. İrani donanmanın əsas vəzifəsinin milli maraqları və ölkənin təhlükəsizliyini qorumaq olduğunu deyib. Komandan İran Silahlı Qüvvələrinin mümkün təhlükələrə qarşı hazır olduğunu vurğulayıb. O, rəqib qüvvələrin İranın maraqlarına qarşı addımlarına imkan verilməyəcəyini bildirib. Açıqlamada konkret boğazın adı çəkilməyib. Bununla belə, İran üçün əsas strateji su yollarından biri Hörmüz boğazıdır.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian müharibənin hazırkı mərhələdə başa çatdırılmasının daha məqsədəuyğun olduğunu bildirib. O, İranın hazırda “güclü və ləyaqətli mövqedə” olduğunu iddia edib. Pezeşkian danışıqlar nəticəsində əldə edilmiş razılaşmanı böyük nailiyyət adlandırıb. Sənədin İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurası tərəfindən yekdilliklə təsdiqləndiyini bildirib. Prezident razılaşmada İranın təslim olmasını nəzərdə tutan müddəanın olmadığını deyib. Bununla yanaşı, Tehranı yenidən hədəfə alacaq hücuma sərt cavab veriləcəyini vurğulayıb. Pezeşkian müharibə və dəniz mühasirəsinin inflyasiya və iqtisadi çətinlikləri artırdığını da etiraf edib. O, qarşıdurmanın davamını istəyənlərin bunun yaratdığı çətinlikləri də qəbul etməli olduqlarını bildirib.

İranın müdafiə naziri vəzifəsini icra edən Seyid Məcid İbn ər-Rza ölkəsinin heç vaxt müharibəyə başlamadığını bildirib. O, İranın ərazisinə və təhlükəsizliyinə qarşı hərbi təcavüzə imkan verilməyəcəyini vurğulayıb. İran rəsmisi Tehranda cümə namazından əvvəl çıxış edib. O, son müharibəni ölkəsi üçün “ağır sınaq” adlandırıb. İbn ər-Rzanın sözlərinə görə, İran son qarşıdurmaya əvvəlki 12 günlük müharibə ilə müqayisədə daha güclü daxil olub. O, İranın hərbi və texnoloji imkanlarının təkmilləşdiyini iddia edib. Müdafiə rəsmisi ölkənin hərbi gücünün müharibəyə başlamaq deyil, mümkün hücumların qarşısını almaq məqsədi daşıdığını bildirib. Tehran öz ərazisinə, müstəqilliyinə və təhlükəsizliyinə qarşı hərbi təcavüzə cavab verəcəyini vurğulayıb.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin yeni ABŞ sanksiyalarına qarşı plan hazırlamalı olduğunu bildirib. Onun açıqlaması ABŞ-nin maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı daha sərt iqtisadi məhdudiyyətlər elan etməsindən sonra səsləndirilib. Qalibaf ABŞ-nin tədbirlərini “qəddar sanksiyalar” adlandırıb. O, İranın iqtisadi təzyiqlərin öhdəsindən gəlmək üçün əvvəlcədən hazırlıq görməli olduğunu deyib. Qalibaf müsəlman ölkələrinin zəngin təbii sərvətlərə və xammal ehtiyatlarına malik olduğunu vurğulayıb. O, İranın sanksiyalar qarşısında iqtisadi dayanıqlığını gücləndirməsinin vacibliyini bildirib. İraqda səfərdə olan Qalibaf Bağdad rəhbərliyini Tehranla əməkdaşlığa çağırıb. Onun açıqlaması ABŞ–İran iqtisadi qarşıdurmasının daha da sərtləşdiyi bir vaxta təsadüf edir.

İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkəsinin "qəddar sanksiyaların" öhdəsindən gəlmək üçün strateji plan hazırlamasının vacibliyini bildirib. Hazırda İraqda səfərdə olan Qalibaf, hərbi münaqişə fonunda Bağdadı Tehranla əməkdaşlığı genişləndirməyə çağırıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi İsmayıl Bəqai son müharibə dövründəki addımların ölkənin qlobal ictimai rəydəki imicini yenidən formalaşdırdığını bəyan edib. Mətbuat katibi bildirib ki, onilliklər ərzində İrana qarşı sistemli mənfi təbliğat aparılaraq ölkə bir təhlükə kimi təqdim olunub və bu dezinformasiya qlobal qərar qəbulu proseslərinə təsir göstərmək üçün əsas götürülüb.

Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd Həsən əş-Şeybani cümə axşamı günü bildirib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə Dəməşq və Tehran arasında münasibətlərin bərpasına nail olmaq üçün İran ilk növbədə Suriyaya və onun xalqına qarşı törətdiklərini etiraf etməlidir. Şeybani bu fikirləri İranın yaxın müttəfiqi olan Bəşşar Əsəd rejiminin 2024-cü ilin dekabrında süqutundan sonra Pakistana etdiyi ilk rəsmi səfəri çərçivəsində İslamabadda jurnalistlərə açıqlamasında səsləndirib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İranla İraq arasındakı münasibətlərin gücləndiyini bildirib. O, bu barədə İraqın Kərbəla şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edib. Qalibaf iki ölkə arasında məsafə yaratmaq cəhdlərinin əks nəticə verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran və İraqın münasibətləri tarix, coğrafiya və dini bağlara əsaslanır. Qalibaf Tehran və Bağdadın xarici dövlətlərin onların gələcəyini müəyyənləşdirməsinə qarşı ortaq mövqedə olduğunu bildirib. O, iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduğunu qeyd edib. İranlı rəsmi ölkələrin öz siyasi gələcəklərini müstəqil müəyyənləşdirməli olduğunu vurğulayıb. Qalibaf İran və İraqın Qərb paytaxtlarında müəyyən edilən siyasi qərarlardan asılı olmaq istəmədiyini bildirib.

İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.