Yaxın Şərqdə dördüncü həftəsinə daxil olan hərbi münaqişə yeni və daha təhlükəli mərhələyə qədəm qoyub. ABŞ və İsrail hərbi hava qüvvələrinin İranın Nətənz nüvə obyektinə zərbələr endirdiyi, Tehranın isə buna cavab olaraq ilk dəfə region hüdudlarından kənara ballistik raketlər atdığı bildirilir. İranın Nətənz uran zənginləşdirmə zavoduna edilən hücumdan sonra binalara ciddi ziyan dəysə də, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ərazidə radiasiya sızmasının qeydə alınmadığını bəyan edib. Agentlik nüvə qəzası riskindən qaçmaq üçün tərəfləri hərbi təmkin nümayiş etdirməyə çağırıb. Buna cavab olaraq İran ordusu Hind okeanının mərkəzində yerləşən ABŞ və Britaniyanın Dieqo-Qarsiya müştərək hərbi bazasına iki orta mənzilli ballistik raket atıb. Raketlərin hədəfə dəymədiyi bildirilsə də, bu hadisə İranın Yaxın Şərq hüdudlarını aşan raket imkanlarını nümayiş etdirməsi baxımından ilk hal kimi qiymətləndirilir.

Səudiyyə Ərəbistanı bu gün İsrailin Suriyanın cənubundakı hərbi obyektləri hədəf alan zərbələrini pisləyən bəyanat yayıb. Krallığın Xarici İşlər Nazirliyi bu hücumları "açıq təcavüz" və 1974-cü il qoşunların ayrılması haqqında razılaşmanın pozulması adlandırıb. Rəsmi Ər-Riyad beynəlxalq birliyi müdaxilə etməyə və İsrailin beynəlxalq hüquq normalarını pozmasına son qoymağa çağırıb. Bəyanatda həmçinin Səudiyyə Ərəbistanının Suriya Ərəb Respublikası ilə həmrəy olduğu, onun suverenliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq üçün atılan bütün addımları dəstəklədiyi vurğulanıb.

İsrail ordusu şənbə günü səhər saatlarında Beyruta yeni hücum dalğası başladaraq İran tərəfindən dəstəklənən "Hizbullah" qruplaşmasını hədəf aldığını bəyan edib. Livanın dövlət mediası isə ölkənin cənubunda da intensiv zərbələrin endirildiyini xəbər verir. Livan martın 2-də "Hizbullah"ın İranın ali rəhbəri Əli Xameneyinin öldürülməsinin qisasını almaq məqsədilə İsrailə raketlər atmasından sonra Yaxın Şərq müharibəsinə sürüklənib. İsrail ordusu həmin tarixdən etibarən Livanın müxtəlif bölgələrinə zərbələr endirir və ölkənin cənubuna quru qoşunları yeridib. Şənbə günü verilən qısa bəyanatda İsrail qüvvələrinin hazırda Beyrutda "Hizbullah" terror təşkilatının hədəflərini vurduğu bildirilib.

Tarix bu gün qədim Şərqin ən böyük oyanış bayramına, qlobal irqçiliklə mübarizəyə və rəqəmsal dünyanın təməllərinin atılmasına şahidlik edib.

Hizbullah İsrail ordusuna və İsrailin şimalındakı yaşayış məntəqələrinə hücumlar həyata keçirdiyini açıqlayıb. Bundan əlavə, İsrail ordusunun Ya’ra, Branit, Metat və Zarit kışlalarına raket zərbələri endirildiyi açıqlanıb. Lübnanın cənubundakı Hiyam bölgəsində yerləşən İsrail əsgərləri də raket hücumlarına məruz qalıb.

Tarix bu gün qlobal siyasi xəritəni dəyişən müharibələrə, dəhşətli terror aktlarına və imperiyaların böyük zəfərlərinə şahidlik edib.

Yaxın Şərqdə 2026-cı ilin fevral ayından başlayan hərbi gərginlik mart ayının ortalarında ən kritik həddinə çatıb. İsrail ordusu Livandakı hərbi kampaniyasını genişləndirərək paytaxt Beyrutun mərkəzi məhəllələrinə silsilə hava zərbələri endirməyə başlayıb. Livan Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatına görə, Basta və Zoqaq əl-Blat rayonlarına endirilən zərbələr nəticəsində 10 nəfər həlak olub, 27 nəfər yaralanıb. Bu hücumlar paytaxtın indiyədək toxunulmaz sayılan ərazilərinin də hədəfə alınması ilə "Beyrut istisnası"nın sona çatdığını göstərir. Eyni zamanda, Livanın cənub və şərq bölgələrində, xüsusilə Bekaa vadisində yaşayış binalarının vurulması nəticəsində ölənlərin ümumi sayı 900-ü keçib, 1 milyondan çox insan isə məcburi köçkünə çevrilib.

İsrailli rəsmilərin İsrail Hava Qüvvələrinin Xəzər dənizinin liman şəhəri olan Bəndər Ənzəlinin sahillərində İran Hərbi Dəniz Qüvvələrinə aid gəmilərə zərbələr endirməsi barədə açıqlamalarının ardından, İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) İranın şimalına aviazərbələr endirdiyini təsdiqləyib.

Tarix bu gün qlobal siyasi səhnədə qanlı işğalların başlandığı, müstəqillik uğrunda fədakarlıqların edildiyi və bəşəriyyətin yaddaşına yazılan dəhşətli terror aktlarının baş verdiyi gündür.

İsrail ordusunun rəsmi nümayəndəsi müharibənin gedişatı və İranın yüksək rütbəli rəhbərliyinə qarşı həyata keçirilən xüsusi əməliyyatlarla bağlı mühüm bəyanatlarla çıxış edib. Tel-Əviv rəsmisi vurğulayıb ki, həyata keçirilən strateji sui-qəsdlər sayəsində İran rejiminin gücü əhəmiyyətli dərəcədə zəiflədilir. İsrail hərbi sözçüsünün açıqlamasında əməliyyatların texniki və strateji tərəfləri barədə bir neçə əsas məqam vurğulanıb.

İsrail ordusunun Livanın müxtəlif bölgələrinə, xüsusilə ölkənin şərqindəki Bekaa vadisinə təşkil etdiyi hava hücumları nəticəsində mülki itkilər artmaqda davam edir. Livanın rəsmi NNA agentliyinin məlumatına görə, Bekaa bölgəsinin Sehmar qəsəbəsində 4 yaşayış evinin hədəf alınması nəticəsində 4 nəfər həyatını itirib. Eyni zamanda, Nebatiye şəhərində bir binaya endirilən zərbə yaxınlıqdakı Mülki Müdafiə Mərkəzinə də ziyan vurub və nəticədə 11 xilasedici yaralanıb. Paytaxt Beyrutun Balata küçəsində yerləşən yaşayış binasına endirilən hava zərbələri də şəhərdə ciddi dağıntılara səbəb olub.

Tarix bu gün imperiyaların çöktüyü, dəniz döyüşlərinin taleləri dəyişdirdiyi və insanın ilk dəfə kosmosa addım atdığı qürurverici və təlatümlü bir gündür.

İran siyasi sisteminin ən nüfuzlu simalarından biri olan Əli Laricani ölkənin bir çox strateji və siyasi qərarlarında mühüm rol oynayıb. O, 2025-ci ilin avqust ayında İran Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının baş katibi vəzifəsinə gətirilib.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Müdafiə Nazirliyi bu gün İran tərəfindən atılan 10 balistik raketin və 45 pilotsuz uçuş aparatının (PUA) ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən məhv edildiyini açıqlayıb. Nazirliyin verdiyi məlumata görə, İranın başlatdığı hücumlar çərçivəsində indiyədək BƏƏ ordusu ümumilikdə 314 balistik raket, 15 qanadlı raket və 1672 PUA-nı zərərsizləşdirib.

İranın İsrailə raket zərbələri Tel-Əviv və ətraf bölgələrdə həyəcan siqnallarına səbəb olub. İran tərəfindən yeni raket hücumunun başladığı barədə məlumat yayıldıqdan sonra İsrailin mərkəzi bölgələrində, xüsusilə Tel-Əvivdə sirenlər səslənib. Məlumata görə, hücum nəticəsində bəzi binalar və nəqliyyat vasitələri zərər görüb, Holon şəhərindəki dəmir yolu stansiyasında maddi ziyan qeydə alınıb.

İranın ABŞ və İsrailin hücumlarına cavab olaraq 28 fevraldan bəri Körfəz bölgəsi başda olmaqla 7 ərəb ölkəsindəki ABŞ bazalarına və kritik nöqtələrinə ən azı 3955 hücum həyata keçirdiyi bildirilir. Anadolu Agentliyinin bölgə ölkələrinin müdafiə nazirlikləri və informasiya mərkəzlərindən topladığı məlumatlara görə, bu hücumlardan ən çox təsirlənən ölkə Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) olub.

İsrail ordusunun 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda həyatını itirənlərin sayı 72 min 249 nəfərə çatıb. Atəşkəs elan edilməsinə baxmayaraq, İsrail ordusu Qəzzaya qarşı hücumlarını davam etdirir. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyindən verilən yazılı açıqlamada 2023-cü ilin oktyabrından bəri davam edən hücumlardakı itkilərlə bağlı son məlumatlar paylaşılıb. Son 24 saat ərzində Qəzzadakı xəstəxanalara 2 cənazə və 20 yaralının gətirildiyi qeyd edilib. Atəşkəsin qüvvəyə mindiyi 10 oktyabr 2025-ci il tarixindən bu yana İsrailin hücumları nəticəsində 673 nəfərin öldürüldüyü, 1799 nəfərin yaralandığı, dağıntılar altından isə 756 cənazənin çıxarıldığı ifadə edilib. Ümumilikdə isə yaralı sayının 171 min 898-ə yüksəldiyi bildirilib. Dağıntılar altında hələ də minlərlə cənazənin qaldığı ehtimal edilir.

İsrail ordusunun gecə saatlarında həyata keçirdiyi hava hücumunda İran Milli Təhlükəsizlik Ali Şurasının katibi Əli Laricaninin hədəf alındığı irəli sürülüb. Yerli mətbuata danışan və adı açıqlanmayan İsrailli rəsmi ordunun gecə Laricanini hədəf alan əməliyyat keçirdiyini iddia edib. Həmin rəsmi Laricaniyə qarşı təşkil edilən hava hücumunun nəticəsinin hələlik məlum olmadığını bildirib.

17 Mart tarixi siyasi dəyişikliklər, elmi nailiyyətlər, mədəniyyət və incəsənət sahəsində irəliləyişlər, idman uğurları və dünyaya təsir edən şəxslərin doğumu ilə zəngin bir gündür.

İsrail ordusu İranın paytaxtı Tehranda hərbi kosmik proqramlar mərkəzini hədəf aldığını bəyan edib. İsrail hərbçilərinin iddiasına görə, məhv edilən obyekt İsrailin peykləri və digər ölkələrin kosmik sistemləri üçün birbaşa təhlükə yaradırdı. Bundan əvvəl, martın 14-də İsrail aviasiyası İran Kosmik Agentliyinin əsas mərkəzinə və hava hücumundan müdafiə vasitələri istehsal edən zavoda zərbələr endirmişdi. İran hakimiyyətinin son rəsmi məlumatlarına görə, münaqişə nəticəsində həlak olanların sayı artıq 1348 nəfəri keçib, 17 minə yaxın insan isə yaralanıb. Xatırladaq ki, amerika-israil hücumları nəticəsində İranın ali lideri ayətullah Əli Xamenei və bir sıra yüksək rütbəli məmurlar həlak olub.

Tarix bu gün imperiyaların süqutuna, bəşəriyyəti sarsıdan qanlı qətliamlara və sərhədləri dəyişən qanunsuz ilhaqlara şahidlik edib. 16 mart – Birinci Dünya Müharibəsinin yekunu olaraq müttəfiq qüvvələrin Osmanlı imperiyasının paytaxtı İstanbulu rəsmən işğal etdiyi (1920) və qardaş Türkiyənin Qurtuluş Savaşına təkan verən tarixi gündür. Eyni ildə və eyni gündə Türkiyə Böyük Millət Məclisi ilə Sovet Rusiyası arasında sərhədləri müəyyən edən məşhur Moskva müqaviləsi imzalanıb (1921).

İkinci İran müharibəsi özünün üçüncü həftəsinə qədəm qoyur. Bu, ötən ilin iyun ayında baş tutan birinci müharibənin davam etdiyi günlərdən daha çoxdur. Fərq ondadır ki, bu dəfə müharibə hələ sonluğuna çatmayıb. Onun bitməsinin elan edilməsi isə qarşıdurma və meydan oxuma mövzusuna çevrilib: Müharibənin qısamüddətli olacağını və tezliklə bitəcəyini deyən ABŞ Prezidenti Donald Tramp, müharibənin sonunu məhz İranın müəyyən edəcəyini bildirən "İnqilab Keşikçiləri" və müharibənin hələ bitmədiyini deyən Binyamin Netanyahu arasında fikir ayrılığı var.

Tarix bu gün böyük imperatorların süqutuna, qanlı qətliamlara və Yaxın Şərqin xəritəsini dəyişən fəlakətli müharibələrin başlanğıcına şahidlik edib. 15 mart – qədim Roma diktatoru Yuli Sezarın Senatda sui-qəsdlə qətlə yetirildiyi (E.ə. 44) və Rusiya imperatoru II Nikolayın taxtdan rəsmən imtina edərək imperiyanın sonunu gətirdiyi (1917) tarixi gündür. Qlobal siyasət səhnəsində isə bu gün Yaxın Şərqi qan gölünə çevirən, milyonlarla insanın qaçqın düşməsinə səbəb olan Suriya vətəndaş müharibəsinin kütləvi etirazlarla başladığı (2011) və Yeni Zelandiyada terrorçunun iki məscidə hücum edərək 51 müsəlmanı qətlə yetirdiyi (2019) kədərli tarixdir.

İsrail ordusunun ərəb dilli nümayəndəsi Aviçay Adraei sosial şəbəkədə yayımladığı açıqlamada Hizbullahın təcili tibbi avtomobillərdən və tibbi infrastrukturlardan hərbi fəaliyyət üçün istifadə etdiyini iddia edib. O bildirib ki, belə fəaliyyət dərhal dayandırılmalıdır. Əks halda İsrail ordusu beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq həmin obyektlərə qarşı tədbir görəcəyini açıqlayıb.