Axtarış nəticələri "Hizbullah" (997)

Livan Prezidenti Cozef Aun cümə günü verdiyi bəyanatda İsrail hərbi hava qüvvələrinin ölkənin cənubundakı Nəbatiyə şəhərində yerləşən hökumət binasına endirdiyi zərbə nəticəsində 13 dövlət təhlükəsizlik əməkdaşının həlak olduğunu açıqlayıb. Prezident bu hücumu kəskin pisləyərək, dövlət təsisatlarının hədəf alınmasının Livanı öz suverenliyini müdafiə etməkdən çəkindirməyəcəyini vurğulayıb.

Müctəba Xameneinin fevralın 28-də Amerika-İsrail zərbəsi nəticəsində öldürülən atasının xələfi kimi "Ali Rəhbər" təyin edilməsindən bəri o, hələ də ictimaiyyət qarşısına çıxmayıb. Lakin buna baxmayaraq müharibə zamanı qərarın kimin əlində olduğu haqda sualları fonunda İran rejimi hələ də ayaqdadır. Sistemin sağ qalması indi əsas şəxslərdən asılıdır; bunlar "İnqlab Keşikçiləri"nin rəhbəri ilə yanaşı, hər ikisi "Keşikçilər" korpusundan gələn Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının sədri və parlament sədridir.

İsrailin Beyrut və digər bölgələrə müharibənin başlanğıcından bəri ən şiddətli hücumu — bir neçə dəqiqə ərzində yüz hava zərbəsi endirməsi ilə əsas sual artıq Livanın "İran atəşkəsinə" daxil olub-olmaması deyil. Əsas sual budur: Niyə İsrail, Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə olunan bu atəşkəsə sadiq olmadığını günün günorta çağı, heç bir xəbərdarlıq etmədən 100-dən çox ölü və 800-dən çox yaralı ilə nəticələnən bir qırğın törədərək nümayiş etdirdi?

İranın adı açıqlanmayan yüksək rütbəli təhlükəsizlik rəsmisi, İsrailin Livana qarşı hərbi əməliyyatlarını dayandırmayacağı təqdirdə, cümə günü Pakistanın paytaxtı İslamabadda ABŞ ilə planlaşdırılan birbaşa danışıqların baş tutmayacağını iddia edib. İran tərəfi İsrailin hərəkətlərini əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının birbaşa pozulması kimi qiymətləndirir.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İran ilə ABŞ arasında əldə olunan müvəqqəti atəşkəsə baxmayaraq, Livan ərazisinə hücumların davam etdiriləcəyini bildirib. O vurğulayıb ki, İsrail Hizbullah hədəflərinə qarşı əməliyyatları davam etdirəcək və “zəruri olan hər yerdə zərbələr endiriləcək”.

İsrail Ordusu Beyruta təşkil edilən hava hücumları nəticəsində "Hizbullah" qruplaşmasının rəhbəri Naim Qasemin şəxsi katibi Əli Yusif Hərşinin öldürüldüyünü bəyan edib. İsrail hərbi komandanlığının rəsmi məlumatına əsasən, Əli Yusif Hərşi "Hizbullah" liderinin ən yaxın sirdaşlarından biri və şəxsi müşaviri olub.

Ağ Evin sözçüsü Karolayn Livitt də "Axios" xəbər saytına təsdiqləyib ki, Livan Vaşinqton və Tehran arasındakı razılaşmanın bir hissəsi deyil. Lakin bundan əvvəl "Associated Press" agentliyi danışıqlarda iştirak edən rəsmiyə istinadən Livanın da atəşkəsə daxil olduğunu xəbər vermişdi.

İraq Daxili İşlər Nazirliyi çərşənbə günü Bağdadın müxtəlif bölgələrinə endirilən raket zərbələri və hava hücumları nəticəsində mülki şəxslər və hərbçilər arasında itkilərin olduğunu açıqlayıb. 2026-cı il aprelin 8-də baş verən hadisələr regionda elan olunmuş 14 günlük atəşkəs ərəfəsində gərginliyin hələ də yüksək olduğunu göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla iki həftəlik atəşkəs əldə olunduğunu elan etməsindən sonra, Tehranın masaya qoyduğu 10 bəndlik təklifin təfərrüatları bəlli olub. Tramp bu sənədi "keçmiş ixtilafları bitirmək üçün əlverişli bir əsas" kimi xarakterizə edib. İranın "Təsnim" xəbər agentliyinin və beynəlxalq media qurumlarının yaydığı məlumata görə, Tehranın müharibəni dayandırmaq və daimi sülhə nail olmaq üçün irəli sürdüyü şərtlər aşağıdakılardır:

İsrail ordusu çərşənbə akşmı günü İran tərəfindən dəstəklənən "Hizbullah"a qarşı döyüşdüyü Livanın cənubunda "müdafiə xətti" boyunca quru qoşunlarının yerləşdirilməsini tamamladığını açıqlayıb. Ordu əsgərlərinin Livan ərazisinin daxilinə doğru irəlilədiyi ən uzaq nöqtə barədə coğrafi təfərrüat verməyib. İsrail mediası ordunun bu mərhələdə qoşunları İsrail-Livan sərhədindən təxminən 20 kilometr (12 mil) şimaldan daha dərinə yeritmək niyyətində olmadığını bildirib.

Suriyanın xarici işlər naziri Əsəd Həsən əş-Şeybani bazar ertəsi günü Livanın baş naziri Nəvaf Salam ilə telefon danışığında regional münaqişənin təhlükəsizliyə təsirini müzakirə edib. Suriya Ərəb Xəbər Agentliyinin (SANA) məlumatına görə, əş-Şeybani davam edən regional gərginlik fonunda Suriya Ərəb Respublikasının Livana dəstəyini bir daha təsdiqləyib. Livan, fevral ayında ali lider Ayətullah Əli Xameneyinin ABŞ və İsrail tərəfindən öldürülməsinə qisas olaraq, martın əvvəlində İsrailə zərbələr endirən İranın dəstəklədiyi "Hizbullah" tərəfindən müharibəyə cəlb edilib.

2014-cü ildə Yəməndə hakimiyyətə gəldikdən sonra Husilərin "Ənsarullah" qruplaşması təhsil strukturunda möhkəmlənməyə, tədris proqramlarını, məktəb adlarını dəyişdirməyə və xüsusi təhsil sistemləri yaratmağa başlayıb. Bu yolla təhsil müəssisələri şəxsiyyət və şüur formalaşdıran mübarizə meydanına, eləcə də gənclərin hərbi xidmətə cəlb edilməsi üçün stansiyaya çevrilib.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin nəticələri regionda yeni bir nizamın doğulmasına yol açacaq, yoxsa Şimali Afrika və Yaxın Şərqi daha dərin sabitliksizlik burulğanına sürükləyəcək? Bu sual hazırda qlobal siyasi dairələrin mərkəzindədir. Donald Trampın müharibədən əvvəl arzuladığı "sülh və yenidənqurma" vədi, İranın regional proksiləri vasitəsilə müqavimət göstərdiyi bir şəraitdə sınağa çəkilir.

Misrin ABŞ-İsrail koalisiyası ilə İran arasında davam edən müharibədə nümayiş etdirdiyi diplomatik fəallıq regional nüfuzunu artırmaq istəyən bir dövlətin addımı deyil. Bu, əslində, müharibənin öz iqtisadiyyatına və geosiyasi mövqeyinə dağıdıcı təsirlərini artan narahatlıqla izləyən bir ölkənin müdafiə reaksiyasıdır.

İsrail ordusu Livanın "Hizbullah" hərəkatını tərksilah etmək hədəfinə nail olmağın çətinliyini qəbul edərək, bunun üçün bütün Livan ərazisinin tam işğalının lazım olduğunu bildirib. "Haaretz" qəzetinin məlumatına görə, ordu rəsmiləri müharibənin Hizbullahın silahlı gücü qalmaqla başa çata biləcəyi ehtimalını dəstəkləyiblər. Yüksək rütbəli zabitlərdən birinin qeyd etdiyi kimi, qruplaşmanın tərksilah edilməsi hazırkı hərbi əməliyyatların birbaşa hədəfi deyil, bu, uzun zaman və siyasi gedişlər tələb edən bir prosesdir.

Suriya-Livan sərhədinin kələ-kötür relyefində sarı buldozerlər zirehli texnikalar üçün torpaq bəndlər ucaldır, əsgərlər isə "Hizbullah" tərəfindən istifadə edildiyi bildirilən tunellərdə axtarış aparır. Suriya Müdafiə Nazirliyinin xüsusi icazəsi ilə bölgəyə daxil olan AFP müxbiri bir aydır davam edən hərbi möhkəmlənməni ilk dəfə lentə alıb. Suriya sərhəd keçid məntəqələrinin rəsmisi Məhəmməd Hammud bildirib ki, aparılan təmizləmə əməliyyatları nəticəsində iki ölkəni birləşdirən, silah və narkotik qaçaqmalçılığı üçün istifadə olunan geniş tunel şəbəkəsi aşkar edilib.

İraqın paytaxtı Bağdadda 49 yaşlı amerikalı jurnalist Şelli Kittlson naməlum şəxslər tərəfindən qaçırılıb. Çərşənbə axşamı axşam saatlarında baş verən hadisədən sonra jurnalistdən heç bir xəbər alınmayıb. Məsələ ilə bağlı araşdırma aparan təhlükəsizlik ekspertləri Kittlsonun İrandanyönlü "Kataib Hizbullah" qruplaşması tərəfindən oğurlandığını ehtimal edirlər.

Livan Səhiyyə Nazirliyi çərşənbə günü verdiyi bəyanatda İsrail ordusunun Beyrutun cənub məhəllələrinə və paytaxt yaxınlığındakı yaşayış məntəqələrinə endirdiyi zərbələr nəticəsində azı 7 nəfərin həyatını itirdiyini bildirib. Məlumata görə, Beyrutun Jnah bölgəsindəki avtomobilləri hədəf alan reyd zamanı 5 nəfər ölüb, 21 nəfər yaralanıb. Təhlükəsizlik mənbələri bu hücumun binaları deyil, konkret nəqliyyat vasitələrində olan şəxsləri hədəf alan sui-qəsd cəhdi olduğunu ehtimal edirlər. Bundan əlavə, çərşənbə axşamı gecə saatlarında paytaxtın cənubundakı Xalde bölgəsinə endirilən zərbə daha 2 nəfərin ölümünə səbəb olub.

Yəməndəki husi hərəkatı ("Ənsarullah") İsrailə qarşı yeni raket hücumu həyata keçirdiyini bəyan edib. Husilərin rəsmi nümayəndəsi bu əməliyyatın İran və Livanın "Hizbullah" qruplaşması ilə sıx koordinasiya şəraitində gerçəkləşdirildiyini bildirib. Açıqlamada qeyd olunur ki, bu hücum İsrailin regionun müxtəlif ölkələrinə, xüsusilə Livan və İrana qarşı davam edən hərbi təcavüzünə cavab xarakteri daşıyır. Yəmən qruplaşması İsrailin hücumlarını dayandırmayacağı təqdirdə eskalasiyanı daha da artırmağa hazır olduqlarını vurğulayıb.

İranın İsrailə qarşı həyata keçirdiyi iki ardıcıl qisas əməliyyatı nəticəsində raket qalıqlarının paytaxt Təl-Əvivə düşməsi ilə 14 nəfər xəsarət alıb. İsrailin "Qırmızı Davud Ulduzu" təcili yardım xidmətinin verdiyi məlumata görə, ilkin müdaxilə zamanı yaralılardan birinin vəziyyətinin ağır, ikisinin orta ağır, 11 nəfərin isə yüngül olduğu müəyyən edilib. Şrapnel yaraları alan şəxslər dərhal yaxınlıqdakı xəstəxanalara təxliyə olunublar.