BAKI, VOA Orxan Qədirzadə
ABŞ İranın gəlir mənbələrini məhdudlaşdırmaq məqsədilə yeni və daha genişmiqyaslı iqtisadi təzyiq kampaniyasına başlayır. Vaşinqtonun addımları İranın maliyyə şəbəkələrini və neft gəlirlərini hədəfə almaqla yanaşı, Tehranla iqtisadi əlaqələri olan üçüncü ölkələrə də təzyiq göstərməyi nəzərdə tutur.
ABŞ Maliyyə naziri Skott Besent “Financial Times” qəzetində dərc olunan məqaləsində yeni tədbirlərin avqustun 24-dən tətbiq olunacağını bildirib. O, İran rejimini maliyyələşdirən bütün əsas gəlir kanallarının kəsilməsinin Vaşinqtonun başlıca məqsədlərindən biri olduğunu açıqlayıb.
Besent xəbərdarlıq edib ki, İran üçün maliyyə kanalı rolunu oynayan ölkələr də ABŞ-ın tətbiq etdiyi təcridin təsirinə məruz qala bilər. Vaşinqton bununla İranın beynəlxalq maliyyə sisteminə çıxışını daha da məhdudlaşdırmağa çalışır.
ABŞ-ın yeni kampaniyası İranın nüvə proqramı ilə yanaşı, Hörmüz boğazında enerji daşımaları ilə bağlı gərginliyin artdığı bir vaxtda həyata keçirilir. ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens İranın nüvə silahına sahib olmasının qarşısının alınmasını Vaşinqtonun Yaxın Şərqdə əsas strateji məqsədi kimi göstərib.
Vens həmçinin İranın neft və qaz daşımalarını məhdudlaşdırmaq cəhdlərinə qarşı ABŞ-ın iqtisadi imkanlardan istifadə edəcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton Hörmüz boğazındakı gərginliyə baxmayaraq, gündəlik 7-15 milyon barrel arasında neftin bazara çıxarılmasını təmin edib.
İran isə ABŞ-ın yeni iqtisadi təzyiq siyasətini rədd edir. İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun sözçüsü Hüseyn Möhibi bildirib ki, Tehran mümkün iqtisadi tədbirlərə qarşı müxtəlif ssenarilər hazırlayıb və digər ölkələrlə iqtisadi əlaqələri davam etdirmək imkanına malikdir.
ABŞ avqustun 7-də də İranın neft gəlirlərinin toplanmasına və valyuta köçürmələrinə kömək etdiyi bildirilən Çin, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Honkonq və Sinqapurdakı maliyyə şəbəkələrinə qarşı yeni sanksiyalar tətbiq etmişdi.
Vaşinqtonun son addımları İranın maliyyə sisteminə təzyiqi genişləndirərək Tehranla əməkdaşlıq edən xarici bank və şirkətlər üçün də əlavə risklər yaradır.