2014-cü ildə Yəməndə hakimiyyətə gəldikdən sonra Husilərin "Ənsarullah" qruplaşması təhsil strukturunda möhkəmlənməyə, tədris proqramlarını, məktəb adlarını dəyişdirməyə və xüsusi təhsil sistemləri yaratmağa başlayıb. Bu yolla təhsil müəssisələri şəxsiyyət və şüur formalaşdıran mübarizə meydanına, eləcə də gənclərin hərbi xidmətə cəlb edilməsi üçün stansiyaya çevrilib.
Xəbər lenti
Kanada dolları ABŞ dolları qarşısında 0,2 faiz bahalaşıb. Milli pul vahidinin möhkəmlənməsinə neft qiymətlərinin yüksəlməsi və ölkənin xarici hesablar üzrə gözlənilmədən müsbət nəticə əldə etməsi təsir göstərib. Kanada ikinci rübdə 8,84 milyard Kanada dolları həcmində xarici hesab artıqlığı qeydə alıb. Halbuki iqtisadçılar 2 milyard Kanada dolları kəsir gözləyirdilər. Bu, ölkənin son dörd ildə qeydə aldığı ilk xarici hesab artıqlığıdır. Enerji məhsulları da daxil olmaqla mal ixracının artması göstəricinin yaxşılaşmasında mühüm rol oynayıb. ABŞ ilə ticarət gərginliyi isə Kanada dolları üçün əsas təhlükələrdən biri olaraq qalır. İqtisadçılar Kanada iqtisadiyyatının ikinci rübdə illik hesablamada 3,4 faiz artdığını gözləyirlər.
Çinin Tibet bölgəsində 5 bal gücündə zəlzələ baş verib. Yeraltı təkanların ocağının 10 kilometr dərinlikdə yerləşdiyi bildirilir. Zəlzələnin mərkəzi Nepal və Çində dağıdıcı daşqınların baş verdiyi ərazilərdən yüzlərlə kilometr şimalda qeydə alınıb. Həmin daşqınlarda yüzlərlə insanın öldüyü, mindən çox insanın isə itkin düşdüyü bildirilir. Bundan bir gün əvvəl Tibetin Naqçu bölgəsində 4,7 bal gücündə başqa bir zəlzələ qeydə alınıb. Çin hakimiyyəti Tibetdə daşqın təhlükəsi ilə əlaqədar dördüncü səviyyəli tədbirlər rejimini işə salıb. Təbii sədd nəticəsində yaranmış gölün vəziyyəti və yağıntılar nəzarətdə saxlanılır. Cironq rayonuna vəziyyəti qiymətləndirmək üçün mütəxəssislərdən ibarət heyət göndərilib.
Nvidia ABŞ-də əməkdaşlarının maliyyələşdirəcəyi siyasi fəaliyyət komitəsi yaratmağa hazırlaşır. Yeni qurumun “NVPAC” adlandırılması nəzərdə tutulur. Komitənin əsas məqsədi şirkətin dövlət siyasəti ilə bağlı maraqlarına uyğun mövqe tutan siyasi namizədlərə maliyyə dəstəyi göstərmək olacaq. ABŞ-də iri şirkətlərin belə komitələr yaratması geniş yayılmış təcrübədir. Nvidia bu addımla ölkədə siyasi qərarlara təsir imkanlarını genişləndirməyə çalışır. Şirkətin süni intellekt və yarımkeçiricilər sahəsində artan əhəmiyyəti onun dövlət siyasəti ilə bağlı məsələlərdə maraqlarını da artırır. Meta və Alfabetə məxsus Qugl kimi digər böyük texnologiya şirkətlərinin də oxşar siyasi fəaliyyət qurumları mövcuddur. Nvidia-nın yeni komitəsinin hansı namizədləri dəstəkləyəcəyi barədə hələlik məlumat açıqlanmayıb.
BMT-nin Suriya üzrə xüsusi elçisinin müavini Klaudio Kordone İsrailin Suriyada müddətsiz hərbi mövcudluğu ilə bağlı açıqlamalardan narahatlığını bildirib. O, məsələni BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclasında gündəmə gətirib. Kordonenin sözlərinə görə, İsrail qüvvələrinin Suriyadakı mövcudluğu ölkənin suverenliyini və ərazi bütövlüyünü pozur. O, bunun 1974-cü il Qüvvələrin Ayrılması haqqında Sazişə də uyğun olmadığını bildirib. BMT rəsmisi İsrail qüvvələrinin Suriyanın cənubunda quru əməliyyatları və evlərdə axtarışlar həyata keçirdiyini qeyd edib. Qüneytrə və Yərmuk hövzəsində şəxsi və kənd təsərrüfatı əmlakına ziyan vurulduğu da bildirilib. Kordone Hələb yaxınlığındakı Əbu əz-Zuhur hərbi hava bazasına endirilən İsrail zərbəsini pisləyib. O, baş verənləri bölgədə vəziyyətlə bağlı narahatlığı artıran hadisələr kimi qiymətləndirib.
Pakistan yeni müdafiə sazişi çərçivəsində Küveytin silahlı qüvvələrinə təlim keçəcək. Pakistan hərbçiləri Küveytin hərbi və müdafiə imkanlarının artırılmasına kömək göstərəcəklər. Razılaşma Küveytin müdafiə nazirinin Pakistana səfəri zamanı rəsmiləşdirilib. Pakistan Küveytə sərhədlərin idarə olunması sahəsində də dəstək verəcək. Tərəflər qarşılıqlı razılaşdırılan digər müdafiə istiqamətlərində də əməkdaşlıq edəcəklər. Saziş iki ölkə arasında hərbi əlaqələrin daha da genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Razılaşma bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olduğu bir vaxta təsadüf edir. İran müharibə dövründə ABŞ-nin Küveytdə yerləşən Əhməd əl-Cabir hərbi obyektlərini dəfələrlə hədəfə aldığını bildirib.
Hörmüz boğazında hərəkət edən tanker naməlum mərmi ilə vurulub. Zərbədən sonra gəmidə yanğın baş versə də, alov söndürülüb. Tankerin bütün heyət üzvlərinin təhlükəsiz olduğu bildirilir. Hadisə avqustun 25-də yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən qeydə alınıb. Tankeri hansı tərəfin və hansı vasitə ilə vurduğu hələ müəyyənləşdirilməyib. Aidiyyəti qurumlar hadisənin səbəblərini araşdırırlar. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu boğazdan keçən gəmiləri yüksək ehtiyatlılığa çağırıb. Bölgədə davam edən gərginlik fonunda Hörmüz boğazından gündəlik gəmi keçidlərinin müharibədən əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə təxminən 95 faiz azaldığı bildirilir.
Livanın cənubunda vəziyyət kövrək və təhlükəli olaraq qalır. Son günlər zorakılığın müəyyən qədər azalmasına baxmayaraq, İsrail ordusunun hücumları yenidən güclənib. İsrail qüvvələri Nəbatiyyə vilayətindəki Ərəb Səlim qəsəbəsinin yaşayış ərazisinə zərbə endirib. İlkin məlumatlara görə, hücum nəticəsində azı bir qadın həlak olub. İsrail ordusu zərbəni Hizbullahın Əli Tahir yüksəkliklərindəki qüvvələrinə pilotsuz uçuş aparatları göndərməsinə cavab kimi təqdim edir. Əli Tahir Nəbatiyyəyə nəzarət baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan ərazi hesab olunur. İsrailin Hizbullah qüvvələrinin həmin ərazidən çıxmasını istədiyi bildirilir. Bölgədə hərbi təzyiqin artması qarşıdurmanın daha da genişlənə biləcəyi ilə bağlı narahatlığı gücləndirir.
Qətərin Baş naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Taninin Tehran səfərində əsas məsələlərdən biri İranın Omanla razılaşmanı həyata keçirməyə nə dərəcədə hazır olduğunu müəyyənləşdirməkdir. Qətərli mütəxəssis Abdullah Bəndər əl-Üteybi səfərin İran tərəfinin mövqeyini qiymətləndirmək üçün mühüm imkan yaratdığını bildirib. Doha İranın Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə həqiqətən hazır olub-olmadığını öyrənməyə çalışır. Digər mühüm məsələ İran daxilində bu mövzuda vahid mövqenin mövcudluğudur. İran və Oman müvəqqəti gəmiçilik dəhlizinin yaradılması və minaların təmizlənməsi üzərində işləyirlər. Bununla yanaşı, İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu boğaza tam nəzarət etdiyini bildirib. Bu açıqlama İran daxilində razılaşmanın həyata keçirilməsi ilə bağlı mümkün fikir ayrılıqları məsələsini gündəmə gətirib. Qətərin diplomatik səyləri Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpasına və bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlib.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz mühasirəsinin davam etdiyini açıqlayıb. Komandanlığın məlumatına görə, ABŞ qüvvələri indiyədək 75 ticarət gəmisinin istiqamətini dəyişdirib. Üç gəminin hərəkət imkanlarının sıradan çıxarıldığı bildirilir. Daha iki gəmiyə isə ABŞ qüvvələri daxil olub. Bu tədbirlərin mühasirə tələblərinə əməl olunmasını təmin etmək məqsədilə həyata keçirildiyi qeyd edilir. Son həftələrdə ABŞ qüvvələrinin istiqamətini dəyişdirdiyi gəmilərin sayı davamlı şəkildə artır. Avqustun 21-də bu göstəricinin 68 olduğu bildirilirdi. ABŞ qüvvələri İran limanlarına gedən və oradan çıxan gəmilərə qarşı nəzarəti davam etdirir.
İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində bir neçə Fələstin yaşayış məntəqəsində hərəkət məhdudiyyətlərini sərtləşdirib. Məhdudiyyətlər Nəbi Səmuil, Beyt İksa və Xəlailə bölgələrinin sakinlərinə şamil olunur. Sakinlərdən evlərinə gedib-gəlmək üçün xüsusi icazələr almaları tələb edilir. Beyt İksada təxminən 10 nəfər iki gündür evinə qayıda bilmir. Bəzi sakinlərə keçid icazələrinin olmadığı bildirilib. Digərlərinin isə “təhlükəsizlik qadağası” səbəbindən kəndə buraxılmadığı qeyd olunur. Bölgədəki yaşayış məntəqələrinə giriş hərbi nəzarət məntəqələri vasitəsilə həyata keçirilir. Yeni tədbirlərin fələstinli icmaların təcridini və sakinlərin gündəlik çətinliklərini daha da artırdığı bildirilir.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf Qətərin Baş naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Tani ilə Tehranda görüşüb. Qalibaf görüşdə bölgədə gərginliyin azaldılmasının vacibliyini vurğulayıb. Tərəflər Yaxın Şərqdəki mövcud vəziyyət barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Görüşdə qarşıdurmanın səviyyəsinin aşağı salınması istiqamətində göstərilən səylər müzakirə olunub. Tərəflər dialoqun yenidən başlanması üçün əlverişli şəraitin yaradılması məsələsinə də toxunublar. Diplomatik təmasların davam etdirilməsinin əhəmiyyəti diqqət mərkəzində olub. Görüş Qətərin Baş nazirinin Tehrana səfəri çərçivəsində keçirilib. Doha bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində diplomatik fəaliyyətini davam etdirir.
İran parlamenti sədrinin müavini Əli Nikzad Xark adasındakı neft infrastrukturuna baxış keçirib. Səfər ABŞ-nin bir neçə ay davam edən hücumlarından sonra həyata keçirilib. İran rəsmisi adadakı neft obyektlərinin mövcud vəziyyəti ilə tanış olub. Xark adası İranın neft ixracı üçün strateji əhəmiyyət daşıyan əsas məntəqələrdən biridir. Ən yüksək fəaliyyət dövründə ölkənin ümumi neft ixracının təxminən 90 faizi bu ada vasitəsilə həyata keçirilib. Xark adasının gündə təxminən 1,5 milyon barel neftin ixrac üçün hazırlanması imkanına malik olduğu bildirilir. Buna görə adadakı infrastrukturun fəaliyyəti İranın neft gəlirlərinin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əli Nikzadın səfəri hücumlardan sonra neft obyektlərinin vəziyyətinin qiymətləndirilməsi fonunda baş tutub.
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsində Gürcüstanın Dini Məsələlər üzrə Dövlət Agentliyinin nümayəndə heyəti ilə görüş keçirilib. Görüşdə Azərbaycan-Gürcüstan münasibətlərinin mövcud vəziyyəti və dini sahədə əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi imkanları müzakirə olunub. Tərəflər iki ölkə arasındakı münasibətlərin tarixi dostluq və qarşılıqlı etimada əsaslandığını vurğulayıblar. Azərbaycanda müxtəlif dini və etnik qrupların dinc birgəyaşayışı üçün yaradılan şərait barədə məlumat verilib. Gürcü pravoslav xristian icmasının dini etiqad azadlığının təmin olunduğu diqqətə çatdırılıb. Gürcüstan nümayəndə heyəti ölkələr arasında dini sahədə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Gürcüstanda yaşayan azərbaycanlıların milli-mənəvi və dini dəyərlərinin qorunması istiqamətində görülən işlər də müzakirə olunub. Tərəflər gələcəkdə qarşılıqlı əməkdaşlığın və təcrübə mübadiləsinin gücləndirilməsinin əhəmiyyətini vurğulayıblar.
Küveyt və Pakistan birgə müdafiə və hərbi əməkdaşlıq sazişi imzalayıblar. Sənəd Küveytin müdafiə nazirinin Pakistana səfəri zamanı rəsmiləşdirilib. Razılaşma iki ölkənin silahlı qüvvələri arasında əməliyyat əlaqələndirilməsinin gücləndirilməsini nəzərdə tutur. Tərəflər hərbi təcrübə mübadiləsini genişləndirməyi də planlaşdırırlar. Saziş çərçivəsində silahlı qüvvələrin hazırlıq səviyyəsinin və qarşılıqlı fəaliyyət imkanlarının artırılması qarşıya məqsəd qoyulub. Küveyt və Pakistan müdafiə sahəsində qurumlararası əlaqələri daha da möhkəmləndirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər. İslamabad son dövrdə digər ölkələrlə də hərbi əməkdaşlığını genişləndirir. Pakistanın bu ayın əvvəlində Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə ilə də birgə müdafiə sazişi imzaladığı bildirilir.
İranın neft naziri Möhsün Paknejad ölkənin xam neft ixracının davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, ABŞ-nin İran limanları və gəmilərinə qarşı mühasirəsi neft satışlarını tam dayandıra bilməyib. Bununla belə, xarici bazarlara çatdırılan neftin həcmi azalıb. Paknejad ixracın hansı yollarla həyata keçirildiyi barədə ətraflı məlumat verməyib. Nazir belə məlumatların İranın rəqibləri tərəfindən istifadə oluna biləcəyini bildirib. Tehran bu səbəbdən neft tədarükünün yolları və həcmi barədə məlumatları məhdud saxlayır. Neft satışı İranın xarici valyuta gəlirlərinin əsas mənbələrindən biri olaraq qalır. ABŞ-nin təzyiqlərinə baxmayaraq, İran dünya bazarlarına xam neft çıxarmağa davam etdiyini bildirir.
İran Həmkarlar Palatasının rəhbəri Qasım Nüdeh Fərəhani ölkədə mal qıtlığının olmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, əsas problem məhsulların qiymətlərinin yüksəlməsidir. Qiymət artımının səbəblərindən biri daşınma istiqamətlərinin dəyişməsi və təchizat xərclərinin artmasıdır. Malların dəmir yolu və avtomobil yolları ilə daşınması əvvəlki istiqamətlərlə müqayisədə daha çox vaxt və vəsait tələb edir. Müharibə İran iqtisadiyyatına əlavə təzyiq göstərir. Ölkə iqtisadiyyatı uzun illər davam edən sanksiyalar səbəbindən daha əvvəl də ciddi çətinliklərlə üzləşmişdi. ABŞ-nin yeni sanksiyalarından sonra İran rialı dollar qarşısında tarixi minimuma enib. Milli pul vahidinin ucuzlaşması və daşınma xərclərinin artması ölkədə qiymətlərin daha da yüksəlməsi təhlükəsini artırır.
Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya, Danimarka və Yaponiya da daxil olmaqla bir sıra ölkələr İsrailin BMT agentliyinə məxsus obyekti ələ keçirməsini pisləyiblər. Tərəflər məsələ ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda İsraildən BMT qarşısındakı öhdəliklərinə dərhal və tam şəkildə əməl etməsi tələb olunub. İsrailin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyin fəaliyyətinə müdaxilə etməməsinin vacibliyi vurğulanıb. İsrail qüvvələri çərşənbə axşamı Kəfr Əqəbdə yerləşən Qələndiya Təlim Mərkəzinə daxil olublar. Agentliyin əməkdaşları binadan çıxarılıb və onlara geri qayıtmamaq barədə göstəriş verilib. Hadisə İsrail ilə BMT agentliyi arasında mövcud gərginliyi yenidən gündəmə gətirib. Birgə bəyanatı imzalayan tərəflər agentliyin səlahiyyətlərinə uyğun fəaliyyətini maneəsiz davam etdirməsini tələb ediblər.
İsrail ordusunun Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir ordunun maliyyə çatışmazlığı ilə üzləşdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, “boş xəzinə” hərbi qüvvələrin hazırlıq səviyyəsinə mənfi təsir göstərir. Zamir İsrail ordusunun hazırda müxtəlif istiqamətlərdə yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu vurğulayıb. O, hərbi əməliyyatlarla yanaşı büdcə uğrunda da mübarizə aparıldığını bildirib. İsrail ordusunun rəhbəri mövcud maliyyə vəziyyətinin davam etməsinin hərbi hazırlığa zərər vuracağı barədə xəbərdarlıq edib. Ordunun İran, Livan, Qəzza və İordan çayının qərb sahili istiqamətlərində hazırlıq vəziyyətini qoruduğu bildirilir. İsraildə müdafiə xərclərinin artırılması ilə bağlı müzakirələr son dövrdə daha da güclənib. Ordunun təcili ehtiyaclarının ödənilməsi üçün əlavə maliyyə ayrılması məsələsi də gündəmdədir.
İsrail ordusu Hizbullahın Livanın cənubundakı İsrail qüvvələrinə iki partlayıcı pilotsuz uçuş aparatı göndərdiyini bildirib. Hadisə Əli Tahir yüksəklikləri ərazisində baş verib. İsrail hərbçiləri aparatlardan birini vurduqlarını açıqlayıblar. İkinci pilotsuz uçuş aparatının yeri isə məlum deyil. Hadisə nəticəsində İsrail hərbçiləri arasında itki olmadığı bildirilir. İsrail ordusu Hizbullahın bölgədə qüvvələrinə qarşı fəaliyyətinə imkan verməyəcəyini bəyan edib. Hadisədən sonra İsrail Livanın cənubunda bir sıra hava zərbələri həyata keçirib. İsrail tərəfi bu zərbələrin Hizbullahın hərbi obyektlərini hədəfə aldığını bildirib.
İran və Qətər Hörmüz boğazının minalardan təmizlənməsi üzrə birgə layihənin həyata keçirilməsini müzakirə ediblər. Danışıqlar Qətərin Baş naziri və xarici işlər naziri Məhəmməd bin Əbdürrəhman bin Casim Al Taninin Tehrana səfəri zamanı aparılıb. O, İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə görüşüb. Tərəflər boğazda müvəqqəti gəmiçilik dəhlizinin yaradılması təklifini də nəzərdən keçiriblər. Təklifin mərhələli şəkildə həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Minaların təmizlənməsi üzrə birgə layihə də müzakirə olunan çərçivənin tərkib hissəsidir. Görüşdə bölgədə gərginliyin azaldılması və dialoqun bərpası imkanları da müzakirə edilib. Danışıqlar Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi ilə bağlı diplomatik fəallığın artdığı bir vaxta təsadüf edir.
Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati və Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov telefon danışığı aparıblar. Tərəflər Yaxın Şərqdəki son vəziyyəti müzakirə ediblər. Danışıqlarda Hörmüz boğazında baş verən hadisələrə xüsusi diqqət ayrılıb. İran və Omanın boğazda müvəqqəti dəniz dəhlizi yaratmaq təklifi də nəzərdən keçirilib. Təşəbbüs gəmilərin təhlükəsiz hərəkətinin təmin olunmasına yönəlib. İran və Oman məsələ ilə bağlı danışıqları davam etdirirlər. Misir və Rusiya nazirləri ikitərəfli münasibətlərin inkişafını da müzakirə ediblər. Telefon danışığı Hörmüz boğazı ətrafında diplomatik fəallığın artdığı bir vaxta təsadüf edib.
İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ölkənin genişmiqyaslı iqtisadi müharibə şəraitində olduğunu bildirib. O, mövcud iqtisadi təzyiqləri İranla qarşıdurmanın mühüm istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirib. Qalibaf İranın bu mübarizədə də geri çəkilməyəcəyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, ölkəsi iqtisadi sahədə düşmən üzərində qələbə qazanacaq. Açıqlama İrana qarşı iqtisadi təzyiqlərin gücləndiyi bir vaxta təsadüf edir. İranın digər yüksək vəzifəli rəsmiləri də son günlər oxşar mövqedən çıxış ediblər. Tehran xarici iqtisadi təzyiqlərin ölkəni zəiflətməyə yönəldiyini bildirir. İran rəhbərliyi isə bu tədbirlərə müqavimət göstərəcəyini bəyan edir.
Mavritaniyalı diplomat İsmail Vələd Şeyx Əhməd 30 ildən çox müddəti BMT strukturlarında və böhran ocaqlarında keçirdikdən sonra 57 üzv dövləti birləşdirən İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının (İƏT) rəhbərliyinə gəlir. O, xarici işlər nazirlərinin cümə axşamı keçirilən səsverməsi ilə səlahiyyət müddəti bu ilin noyabrında başa çatan Çad nümayəndəsi Hüseyn İbrahim Tahanın xələfi seçilib.