UNIFIL Livanın cənubunda İsrailin Livan ordusuna qarşı həyata keçirdiyi hücumları “ağır pozuntu” kimi qiymətləndirib. Sülhməramlı qüvvələr həlak olan hərbçilərin ailələrinə başsağlığı verib və bu cür hücumların Livanın suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinə zidd olduğunu bildirib. 1701 saylı qətnamə 2006-cı ildə İsrail-Hizbullah müharibəsinin dayandırılması və 2024-cü ilin noyabrında əldə edilmiş atəşkəsin əsasıdır.

“Rosneft”in baş direktoru İqor Seçin ABŞ neft və qaz şirkətlərinin Hörmüz boğazındakı gərginlikdən strateji və maliyyə baxımından faydalandığını bildirib. Seçin qeyd edib ki, ABŞ şirkətləri yüksək qiymətə neft sataraq rekord gəlir əldə edib. Eyni zamanda o, Çinin enerji təhlükəsizliyi və alternativ enerji infrastrukturuna sərmayələr qoyaraq bu cür gərginliklərə qarşı daha hazırlıqlı olduğunu vurğulayıb. Bölgədə yaranmış qarşıdurmalar qlobal enerji təminatı və dəniz nəqliyyatına təhdid yaradıb, atəşkəs qüvvəyə minib, lakin diplomatik səylər davam edir.

BMT-nin Ümumdünya Qida Proqramı bildirir ki, ABŞ-İsrail müharibəsi İrana qarşı qlobal qida təhlükəsizliyini ciddi şəkildə pisləşdirib. Enerji qiymətlərinin sürətlə yüksəlməsi və həyat xərclərinin artması nəticəsində milyonlarla insan əsas ərzaq məhsullarını almaqda çətinlik çəkir. Hesabata görə, Somali əhalisinin əlavə 2,5 milyon nəfəri, Əfqanıstanda 2,3 milyon və Şri-Lankada 1,3 milyon insan aclığın kənarında qalıb. WFP xəbərdarlıq edir ki, münaqişənin genişlənməsi qlobal ərzaq çatışmazlığını daha da artıracaq və növbəti aylarda vəziyyətin pisləşməsi gözlənilir. Bu, humanitar böhranın dərinləşdiyini və regional təhlükəsizliyin qida təminatına təsirini göstərir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Atom Enerjisi Agentliyinin başçısı Rafael Grossi bildirib ki, İran və ABŞ nüvə çərçivəsi üzrə razılaşmağa yaxınlaşır. Bu çərçivə tərəflərə qalan məsələləri həll etmək üçün əlavə vaxt təmin edəcək. Grossi qeyd edib ki, IAEA hər iki tərəflə əlaqədədir, lakin danışıqlara birbaşa daxil deyil. Vyanada fövqəladə iclasda bu məsələ müzakirə olunub və iclas Misir, İordaniya, Mərakeş və Səudiyyə Ərəbistanının tələbi ilə çağırılıb. Grossi həmçinin İranın BƏƏ-dəki Barakah Nüvə Stansiyasına hücumunu “qəbuledilməz” adlandırıb. Bu proses ABŞ-İran münasibətlərində potensial yumuşalma və nüvə məsələlərində irəliləyiş işarəsi kimi qiymətləndirilir.

Avrozona dövlət istiqrazlarının gəlirləri may ayından bəri ilk həftəlik artıma doğru irəliləyir. İnvestorlar ABŞ və İran arasında Hürmüz boğazının yenidən açılması ilə bağlı razılaşmanın gecikməsi səbəbindən daha ehtiyatlı davranır. Almaniyanın iki illik istiqraz gəlirləri sabit qalsa da, 10 illik istiqrazların gəlirləri artmaq üzrədir. Pul bazarları Avropa Mərkəzi Bankının faiz artımını qiymətləndirir və investorlar əlavə riskləri nəzərə alır. Bu artım həm də enerji inflyasiyası və mərkəzi bank siyasəti ilə bağlı gözləntilərin dəyişməsini əks etdirir.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ABŞ və İsrailin 2025-ci ilin iyununda İranın nüvə obyektlərinə hücumlarından sonra İranın nüvə obyektlərini yoxlaya bilməyib. BAEA bildirib ki, “İranda zənginləşdirilmiş uran ehtiyatlarının həcmi, tərkibi və yerləşməsi barədə heç bir məlumat təqdim etmək mümkün deyil və İranın zənginləşdirmə ilə bağlı bütün fəaliyyətləri dayandırıb-dayandırmadığı məlum deyil”.

Cənubi Livanda mart ayından bəri BMT sülhməramlıları atəş zolağı arasında qalıb və UNİFİL-in mandatının 2026-cı ilin sonunda başa çatmasından sonra 2027-ci ildə tədricən geri çəkilməsi gözlənilir. Əsas sual Livan hökumətinin ərazilərə nəzarəti bərpa edib qeyri-dövlət aktorlarının və silahların qayıtmasının qarşısını ala bilməsidir. Fransa, İtaliya və İspaniya Avropa qüvvələri ilə birgə bu prosesdə iştirak etməyə hazırdır. Hizbullahın silahsızlandırılması və üzvlərinin Litani çayının şimalına çəkilməsi, həmçinin didərginlərin evlərinə qayıtması planlaşdırılır, lakin İsrail geri çəkilmədiyi üçün proses tam başa çatmayıb.

Avrozona dövlət istiqrazlarının gəlirləri qarışıq şəkildə dəyişir, investorlar Yaxın Şərqdəki gərginliyin artması və İsrail-Livan arasında əldə olunmuş yeni atəşkəs razılaşması arasında tarazlığı qiymətləndirir. Hürmüz Boğazının açılması enerji səbəbli inflyasiya təzyiqlərini azaltmaq və mərkəzi bankın faiz artımlarına dair gözləntiləri yumşaltmaq üçün vacibdir. Commerzbankın ekspertinə görə, mənfi xəbərlər olmadıqca daha yüksək gəlirlər üçün imkanlar daralır.

Qlobal maliyyə bazarları Yaxın Şərqdə artan gərginliyin təsiri ilə dəyişir: neft qiymətləri yüksəlir, Brent nefti bir barrel üçün 97,41 dollar səviyyəsinə çatıb. S&P 500 və Dow Jones kimi əsas ABŞ səhm indeksləri isə açılışda müvafiq olaraq 0,06 və 0,17 faiz dəyərində azalıb. Nasdaq Composite indeksi də kiçik düşüşlə 27 092,845 səviyyəsinə geriləyib. Bu vəziyyət investorlar arasında narahatlığa səbəb olub və bazarlarda dalğalanmalara yol açır.

1 iyun 2026-cı il tarixində Türk Mədəniyyəti və İrsi Fondunun prezidenti Professor Aktotı Raimkulova Parisə işgüzar səfəri çərçivəsində UNESCO-nun Ümumdünya İrs Mərkəzinin direktoru, UNESCO Baş direktorunun mədəniyyət məsələləri üzrə müavini vəzifəsini icra edən Lazare Eloundou Assomo ilə ikitərəfli rəsmi görüş keçirib.

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) direktoru Rafael Qrossi İranla ABŞ arasında müzakirələr aparılan yeni nüvə sazişinin əvvəlki razılaşmadan fərqli olacağını bildirib. O əlavə edib ki, yeni razılaşma əvvəlki modelə bənzəməyəcək və müzakirələr nəticəsində müharibədən sonra formalaşan yeni tələblərə uyğun olmalıdır

İsrail BMT baş katibi Antonio Quterreş ilə bütün əlaqələri dayandırdığını açıqlayıb. İsrailin BMT-dəki nümayəndəsi Danny Danon bu qərarı ölkənin münaqişə zonalarında cinsi zorakılıqla bağlı siyahıya daxil edilməsinə etirazla əlaqələndirib və BMT-ni İsrailə qarşı “yalan məlumatlar yaymaqda” ittiham edib. BMT isə dialoqa açıq olduğunu bildirərək İsrail ilə əlaqələrin davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Analitiklər hesab edirlər ki, bu addım İsrail–BMT münasibətlərində gərginliyin daha da artdığını göstərir.