Azərbaycan yeni mərkəzin fəaliyyətinə tam dəstək verir.

Əli Əsədov iyulun 13-də Ümumdünya Gömrük Təşkilatının Baş katibi Yan Sonders ilə görüşüb.

Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin marşrut seçimlərində dəyişiklik baş verir. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Dimitris Maniatis son günlər İran marşrutundan istifadə edən gəmilərin sayının artdığını bildirib. Onun məlumatına görə, üç gün ərzində 26 gəmi İran tərəfinin nəzarət etdiyi keçiddən istifadə edib. Daha 26 gəmi elektron izləmə sistemlərini söndürüb. ABŞ tərəfindən dəstəklənən cənub marşrutunu isə yalnız beş gəmi seçib. Ekspert Hörmüz boğazında vahid sistem əvəzinə rəqabətli keçid mexanizminin yarandığını qeyd edib. Yaponiya hökumətinin İranla razılaşaraq yeddi gəmini çıxardığı bildirilib. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni risklər yaradır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazına nəzarət məsələsi ilə bağlı açıqlama verib. O, ABŞ-ın bu strateji su yolunun qorunmasında əsas rol oynaya biləcəyini bildirib. Tramp bu fəaliyyətə görə digər ölkələrdən maliyyə ödənişi alınmalı olduğunu qeyd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ təhlükəsizliyin təmin edilməsi üçün böyük məsrəflər çəkir. Son günlər ABŞ və İran qüvvələri arasında Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik artıb. Bu su yolu qlobal enerji daşımaları üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

Yəmənin Ədən sahilləri yaxınlığında bir tankerə altı kiçik qayığın yaxınlaşdığı bildirilib. Hadisə zamanı xəbərdarlıq atəşi açılıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu insident barədə məlumat yayıb. Hadisə sahildən təxminən 50 dəniz mili uzaqlıqda baş verib. Rəsmi qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırma aparırlar. Gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etmək və şübhəli fəaliyyətləri bildirmək tövsiyə olunub. Ədən körfəzi və Qırmızı dəniz ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gəmiçilik üçün əsas narahatlıq olaraq qalır.

Böyük Britaniya İranın İslam İnqilab Keşikçiləri Korpusunu milli təhlükəsizlik üçün təhdid kimi tanımağa hazırlaşır. Yeni qərara əsasən, təşkilatla əlaqəli şəxslər ağır cəzalara məruz qala bilərlər. London İranla əlaqəli daha bir qrupun da siyahıya daxil ediləcəyini açıqlayıb. Hökumət həmin qrupun yəhudi və İsrail icmalarına qarşı hücumlarla əlaqəli olduğunu bildirib. Yeni qanun xarici dövlətlərin dəstəklədiyi təhlükələrə qarşı mübarizəni gücləndirmək məqsədi daşıyır. Siyahıya alınmış təşkilatlara dəstək vermək və onlardan fayda əldə etmək cinayət sayılacaq. Qərar Böyük Britaniyanın milli təhlükəsizlik siyasətində yeni addım kimi qiymətləndirilir.

Avropa İttifaqı Qəzza zolağı üçün 1 milyard dollar həcmində yardım təşəbbüsü başladıb. Proqram müharibədən zərər görmüş bölgədə ilkin bərpa layihələrini və humanitar ehtiyacların qarşılanmasını dəstəkləyəcək. Təşəbbüs Brüsseldə keçirilən Fələstin Donor Qrupunun toplantısında təqdim olunub. Proqrama 12 Avropa ölkəsi, Yaponiya, Dünya Bankı və Avropa İnvestisiya Bankı qoşulub. Avropa İttifaqı Qəzza əhalisinin əsas ehtiyaclarının ödənilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Kaya Kallas beynəlxalq dəstəyin yenidənqurma prosesində mühüm rol oynadığını bildirib. Təşəbbüs bölgədə uzunmüddətli bərpa prosesinə maliyyə dəstəyi verməyi hədəfləyir.

Parlamentin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən bildirilib ki, iclasın gündəliyinə aşağıdakı 26 məsələ daxil edilib.

İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hörmüz boğazında iki gəmiyə xəbərdarlıq atəşi açdığı bildirilib. İran dövlət televiziyası gəmilərin keçid qaydalarını pozduğunu iddia edib. Hadisə ABŞ və İran arasında strateji su yoluna nəzarət uğrunda artan gərginlik fonunda baş verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün ən mühüm marşrutlardan biri hesab olunur. Bu ərazidən qlobal enerji ehtiyatlarının təxminən beşdə biri daşınır. Ekspertlər bölgədəki hərbi gərginliyin gəmiçilik və enerji bazarlarına təsir edə biləcəyini bildirirlər. ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti İran və husiləri ölkənin hava məkanını pozmaqda ittiham edib. Müdafiə naziri Tahir əl-Aqili belə addımlara cavab veriləcəyini bildirib. Prezident Rəhbərlik Şurası Yəmənin suverenliyinin dəfələrlə pozulduğunu açıqlayıb. Hökumət husilərin İran reysini hüquqi çərçivələrdən kənar qəbul etdiyini iddia edib. Rəsmi Səna bu addımı dövlət institutlarına qarşı hörmətsizlik kimi qiymətləndirib. Şuranın sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husiləri eskalasiyaya görə məsul tutub. Yəməndə husilərlə hökumət qüvvələri arasında qarşıdurma 2015-ci ildən davam edir.

ABŞ ilə İran arasında artan hərbi gərginlik diplomatik danışıqların gələcəyini qeyri-müəyyən edib. Tərəflər arasında imzalanmış anlaşma memorandumunun taleyi sual altındadır. İran daxilində yaranmış narazılıqlar fonunda Prezident Məsud Pezeşkianın məsul göstərildiyi bildirilir. Təhlilçilər hesab edirlər ki, prezidentin günahlandırılması ictimai narazılığı müəyyən istiqamətə yönəltmək cəhdi ola bilər. Eyni zamanda bu yanaşmanın hakim elita daxilindəki fikir ayrılıqlarını gizlətmək məqsədi daşıdığı vurğulanır. İranın xarici siyasətində fərqli mövqelərin olduğu qeyd edilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, diplomatik prosesin gələcəyi daha geniş siyasi amillərdən asılıdır.

Bəhreyn ordusu İran tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilən raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumlarının qarşısının alındığını açıqlayıb. Ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin hücumları dəf etdiyi bildirilib. Bəhreyn hakimiyyəti İranı mülki əhalini və şəxsi obyektləri hədəfə almaqda ittiham edib. Bütün hərbi bölmələr yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Əhaliyə şübhəli qalıqlara yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edilib. Körfəz bölgəsində artan gərginlik regional təhlükəsizlik narahatlıqlarını gücləndirir. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının region ölkələrinə təsirlərini yenidən gündəmə gətirib.

Prezident İlham Əliyev IV Şuşa Qlobal Media Forumunun açılış mərasimindən sonra tədbir iştirakçıları ilə görüşüb. Görüş Şuşada keçirilib. Dövlət başçısı müxtəlif ölkələrdən gələn media nümayəndələri ilə bir araya gəlib. Təmaslar zamanı regional və qlobal informasiya prosesləri ilə bağlı fikir mübadiləsi aparılıb. Şuşa Qlobal Media Forumu beynəlxalq media əməkdaşlığının inkişafı üçün mühüm platforma kimi qiymətləndirilir. Forumda medianın gələcəyi və informasiya sahəsində yeni çağırışlar müzakirə olunur. Görüşdən görüntülər təqdim edilib.

ABŞ və İran arasında yenidən artan gərginlik Avropa fond bazarlarında mənfi təsir yaradıb. Ümumavropa STOXX 600 indeksi 0,09 faiz geriləyib. Investorlar Yaxın Şərqdəki qarşıdurmanın iqtisadi nəticələrini qiymətləndirirlər. Son hadisələr Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpasını nəzərdə tutan müvəqqəti razılaşmanın davamlılığı ilə bağlı suallar yaradıb. Geosiyasi risklər yenidən maliyyə bazarlarının əsas gündəminə çevrilib. İnvestorlar eyni zamanda ABŞ və Avropada faiz siyasəti ilə bağlı gözləntiləri izləyirlər. Enerji qiymətləri və inflyasiya yaxın dövrdə bazarların əsas təsir amillərindən biri olacaq.

İranın cənubundakı Bəndər Abbas şəhəri və Qeşm adası yaxınlığında partlayış səsləri eşidilib. Mehr xəbər agentliyi hadisə barədə məlumat yayıb. İlkin məlumatlara görə, mülki əhali arasında itki olmayıb və infrastruktura zərər dəyməyib. Hadisə ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik fonunda baş verib. İran tərəfi son günlərdə cənub sahillərinə hücumlar edildiyini bildirib. Bəndər Abbas və Qeşm adası Hörmüz boğazına yaxın yerləşdiyi üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq enerji təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

Qəzzanın Səhiyyə Nazirliyi İsrail hücumları nəticəsində ölən fələstinlilərin sayının 73 min 231 nəfərə çatdığını açıqlayıb. Nazirliyin məlumatına görə, son 24 saat ərzində 8 nəfər ölüb, 32 nəfər yaralanıb. 2025-ci ilin oktyabrında başlayan atəşkəsdən sonra da itkilərin davam etdiyi bildirilib. Bu dövrdə 1 min 108 nəfərin öldüyü, 3 min 578 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. 2023-cü il oktyabrın 7-dən bu yana yaralananların sayı 173 min 686 nəfərə çatıb. Qəzzada səhiyyə sistemi artan humanitar böhran fonunda fəaliyyətini davam etdirməyə çalışır. Beynəlxalq qurumlar bölgədə mülki əhalinin qorunmasına çağırırlar.

Çin Hörmüz boğazında sərbəst və təhlükəsiz gəmiçilik rejiminin bərpa edilməsinin vacibliyini bildirib. Pekin bu su yolunun beynəlxalq naviqasiya üçün əhəmiyyətli olduğunu qeyd edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi tərəfləri məsələni düzgün şəkildə həll etməyə çağırıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında bölgədə artan gərginlik fonunda verilib. İran daha əvvəl boğazdan keçən gəmilər üçün yeni ödənişlərin tətbiq ediləcəyini açıqlayıb. Pekin və digər dost ölkələr üçün xüsusi yanaşmanın olacağı bildirilib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün mühüm marşrut olduğundan burada baş verən dəyişikliklər dünya bazarlarına təsir göstərə bilər.

İran və ABŞ arasında qarşılıqlı hücumlar davam etsə də, ekspertlər diplomatik əlaqələrin tam dayanmadığını bildirirlər. Qətərdəki Corctaun Universitetinin dosenti Pol Masqreyv tərəflərin müxtəlif vasitələrlə bir-birinə mesaj göndərdiyini qeyd edib. Onun fikrincə, hazırda əsas məsələ qarşı tərəfin “qırmızı xətlərini” anlamaqdır. İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsini mühüm hesab edir. Ekspert bildirir ki, münaqişə müddətində İranın məqsədləri genişlənib, ABŞ-ın hədəfləri isə dəyişib. Vaşinqton artıq hakimiyyət dəyişikliyindən danışmır. Lakin tərəflərin mövqelərinin sərtləşməsi diplomatik həll yoluna qayıdışı çətinləşdirir.

ABŞ ilə İran arasında artan gərginlik dünya neft bazarında yeni bahalaşma dalğası yaradıb. Əsas neft müqavilələrinin qiyməti 4 faizdən çox yüksəlib. Bazar iştirakçıları iki ölkə arasında kövrək razılaşmanın pozulmasından narahatdırlar. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin daha da gərginləşməsi inflyasiya təzyiqlərini artıra bilər. Neft qiymətlərindəki artım mərkəzi bankların pul siyasətinə təsir göstərə bilər. Təhlilçilər qiymətlərin əvvəlki rekord həddlərə qayıtmasının hələlik ehtimaldan uzaq olduğunu bildirirlər. Hörmüz boğazı ətrafında yaranan qeyri-müəyyənlik isə enerji bazarları üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

Ceyhun Bayramov Yan Sanders ilə görüş keçirib.

Səudiyyə Ərəbistanına məxsus hərbi təyyarələr Yəmənin paytaxtında yerləşən Səna beynəlxalq hava limanına ard-arda bir neçə dalğadan ibarət hava zərbələri endirib. Hadisə nəticəsində hava limanının infrastrukturuna dəymiş ziyan və ya insan tələfatı barədə hələlik rəsmi hesabat təqdim edilməsə də, hücumun regionda son vaxtlar artan dəniz və hava məkanı gərginliyinin pik nöqtəsi olduğu bildirilir.

Türk Dövlətləri Təşkilatı (TDT) son illərdə iqtisadi inteqrasiya, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və hüquqi əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atır. Bu əməkdaşlığın mühüm komponentlərindən biri də beynəlxalq kommersiya mübahisələrinin səmərəli həlli mexanizmlərinin formalaşdırılmasıdır.

Türkiyənin Vitse-prezidenti Cevdet Yılmaz ölkə ictimaiyyətinə və müttəfiq dövlətlərə çağırış edərək, FETÖ və bənzəri gizli qruplaşmaların neqativ fəaliyyətlərinə qarşı hər zaman yüksək dərəcədə ayıq-sayıq olmağın vacibliyini bəyan edib.

Hazırda hakimiyyətdə olan Netanyahu hökumətinin mövqeyi son zamanlar xeyli dərəcədə zəifləyib. Aparılan son rəy sorğularına görə seçicilərin 60 faizi onu dəstəkləmədiyini bildirib. Yalnız 36 faiz hazırkı baş nazirə dəstək ifadə edib. Siyasi şərhçi Azər Qasımov Bakupost.az-a bildirib ki, İsrail dövlətinin indiki məqamda həssas və tarixi dövrdən keçdiyini nəzərə alsaq, hakimiyyətə yeni qüvvələrin, ilk növbədə müharibə əleyhinə olan solçu və ultra dindarların gəlməsi mümkün deyil: