BAKI, AzerVoice, Nailə Babazadə
BMT-nin İnsan Hüquqları Ofisinin sözçüsü Ravina Şamdasani, ötən il İsrail əsgərləri tərəfindən hədəfə alınaraq öldürülən türk aktivist Ayşənur Ezgi Eygi ilə bağlı “Təəssüf ki, bu, İsrail rəsmilərinin istintaq başlatdığı nadir hallardan biri olsa da, hələ də nəticəsini görə bilməmişik” deyə bildirib.
AzerVoice xəbər verir ki, BMT İnsan Hüquqları Ofisinin sözçüsü Ravina Şamdasani, 6 sentyabr 2024-cü ildə Türk-Amerika vətəndaşı Eygi-nin işğal altındakı İordan çayının Qərb sahilində İsrail əsgərləri tərəfindən başından vurularaq öldürülməsi və Qəzzədə çalışan jurnalist, insan hüquqları müdafiəçiləri və yardım işçilərinin hədəf alınması ilə bağlı Anadolu Agentliyinin suallarını cavablandırıb.
Şamdasani bildirib ki, Qəzzədəki jurnalistlər, insan hüquqları müdafiəçiləri və aktivistlər hazırda çox mühüm rol oynayır. O, İsrailin beynəlxalq jurnalistlərə Qəzzəyə giriş icazəsi vermədiyini xatırladıb.
“Hazırda orada olan jurnalistlər, hüquq müdafiəçiləri və aktivistlər Qəzzədə baş verənlərə dair dünyanın gözü və qulağıdır. Təəssüf ki, 7 oktyabr 2023-dən bəri 248 jurnalistin öldürüldüyünü gördük. Həmçinin həmin tarixdən bəri Qəzzə zolağında çox sayda insan hüquqları müdafiəçisi və digər yardım işçiləri də öldürülüb. Bu, qətiyyən qəbulolunmazdır və jurnalistlərin hədəf alınması beynəlxalq insan hüquqları hüququna tamamilə ziddir,” – deyə o vurğulayıb.
Şamdasani bildirib ki, silahlı münaqişə zamanı jurnalistlər mülki şəxs sayılır və onların öldürülməsi həm fikir və ifadə azadlığına, həm də Cenevrə Konvensiyasına ziddir.
O əlavə edib ki, beynəlxalq humanitar hüquqa əsasən, hərbi məqsədə xidmət etmədiyi müddətcə media infrastrukturunun hədəf alınması qadağandır.
Türk və ABŞ vətəndaşı olan Eygi-nin ötən il öldürüldüyünü xatırladan Şamdasani “İsrail rəsmiləri istintaq başlatdıqlarını elan etsələr də, təəssüf ki, bu istintaqın hələ heç bir nəticəsini görə bilməmişik. Bizim öz qiymətləndirməmizə görə, Eygi-nin öldürüldüyü hadisə – yəni yaşayış məntəqələrinin genişlənməsinə qarşı keçirilən aksiya – dinc bir etiraz idi. Eygi və digər etirazçılar İsrail təhlükəsizlik qüvvələri tərəfindən başlarından vurulduqları zaman heç bir təhlükə yaratmırdılar. Bu isə hadisənin qanunsuz qətl olub-olmaması ilə bağlı ciddi narahatlıq doğurur. Təəssüf ki, bu, İsrailin istintaq başlatdığı nadir hadisələrdən biri olsa da, nəticəsi yoxdur.” - deyə qeyd edib.
Şamdasani vurğulayıb ki, Eyginin ölümü hər nə qədər faciəli olsa da, təkcə bir hadisə deyil. Bu, 7 oktyabr 2023-dən əvvəl və sonra baş verən bir çox hüquq pozuntusuna görə simvolik şəkildə hesabatlılığın olmamasını və cəzasızlıq mühitini əks etdirir.
O əlavə edib ki, İsrail rəsmilərinin istintaq başlatdıqlarına dair qeydlər var, lakin real irəliləyiş yoxdur “Kütləvi şəkildə ictimaiyyətə açıqlanmış heç bir istintaq nəticəsi yoxdur. Bu pozuntuların qurbanlarına ədalət təmin olunmur. Bu isə növbəti pozuntuları alovlandıran cəzasızlıq növüdür.” - deyə qeyd edib.
Şamdasani beynəlxalq ictimaiyyətin hər şeydən əvvəl faktları sənədləşdirməkdə israrlı olmalı olduğunu bildirib və baş vermiş hadisənin bütün detalları və şəraiti ilə araşdırılmasının vacibliyini qeyd edib.
Ezgi Eygi-nin qətlindən bir il keçdiyini xatırladan Şamdasani deyib ki, “Növbəti pozuntuya və növbəti qətlə keçməməliyik. İsrail hökumətini məsuliyyətə cəlb edirik. Qətldən bir il sonra istintaq hansı nəticəyə gəldi? Bu işdə ədalət təmin olunacaqmı və belə bir hadisənin bir daha təkrarlanmaması üçün hansı tədbirlər görüləcək?” - deyə qeyd edib.
Qeyd edək ki, Ayşənur Ezgi Eygi, fələstinlilərin hüquqlarını dəstəkləyən həmrəylik hərəkatlarında fəal iştirak edirdi.
2024-cü ilin 6 sentyabrında İsrail əsgərləri, işğal altındakı İordan çayının Qərb sahilində İsraillilər tərəfindən zəbt edilən fələstin torpaqlarının genişləndirilməsinə qarşı keçirilən dinc aksiya zamanı iştirakçıların üzərinə atəş açmışdı.
Fələstinlilərə dəstək məqsədilə aksiyada iştirak edən və ABŞ vətəndaşı da olan Eygi başından vurularaq ağır yaralanmışdı. Fələstin xəstəxanasına aparılsa da, bütün tibbi müdaxilələrə baxmayaraq xilas edilə bilməmişdi.