BAKI,VOA

21 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1240 – Neva çayı sahillərində Novqorod knyazı Aleksandr Yaroslavoviç isveçlilərə qalib gələrək “Aleksandr Nevski” ləqəbini qazanıb.

1308 – İngiltərə kralı II Edvard sevilməyən müşaviri Pirs Qavestonu kralın baş məsləhətçisi təyin edib.

1631 – Müqəddəs Roma İmperiyasının imperatoru II Ferdinand Katolik Liqasının rəhbərliyi ilə Almaniyanın şimalında protestantlara qarşı hücuma keçib.

1773 – Papa XIV Klement İsa Tərəqqi Cəmiyyətini (iyesuitləri) ləğv edən fərman imzaladı.

1798 – Napoleonun Misir yürüşü zamanı Fransız qoşunları Qahirəyə daxil oldu.

1831 – Belçika müstəqilliyini elan etdikdən sonra ilk kral I Leopold taxta çıxdı.

1861 – ABŞ-da Vətəndaş müharibəsinin ilk böyük döyüşü olan Bull Run döyüşü baş verdi.

1888 – Böyük Britaniyada məşhur detektiv yazıçı Raymond Chandler anadan oldu.

1904 – Trans-Sibir dəmir yolu tam şəkildə istifadəyə verildi.

1925 – ABŞ-da məşhur “Scopes Monkey Trial” prosesi zamanı müəllim Con Skoups təkamül nəzəriyyəsini tədris etdiyi üçün cərimələndi.

1944 – II Dünya müharibəsində Adolf Hitlerin əleyhinə uğursuz sui-qəsd cəhdindən sonra Almaniyada kütləvi həbslər başladı.

1954 – Cenevrə Konfransında Vyetnamın Şimal və Cənub hissələrə bölünməsi qərara alındı.

1969 – ABŞ-ın "Apollo 11" kosmik missiyası Ay səthinə enməyə bir gün qalmış Ay orbitinə daxil oldu.

1970 – Misir və İsrail arasında atəşkəs qüvvəyə mindi.

1983 – Qrenada ABŞ tərəfindən kommersiya və təhlükəsizlik narahatlıqları səbəbiylə "qırmızı siyahıya" salındı.

1988 – İran və İraq arasında 8 illik müharibəyə son qoymaq üçün BMT-nin vasitəçiliyi ilə sülh razılaşması əldə edilib.

1989 – ABŞ prezidenti Corc Buş narkotiklərlə mübarizə məqsədilə yeni təşəbbüs planını açıqlayıb.

1990 – Moğolustanda ilk demokratik parlament seçkiləri keçirilib.

1991 – Çexoslovakiya prezidenti Vatslav Havel istefa verdiyini açıqlayıb.

1992 – Serbiya ilə Xorvatiya arasında münaqişə şiddətlənib, BMT yeni müşahidə missiyası göndərib.

1993 – Rusiya Dövlət Duması Rusiya imperator ailəsinin 1918-ci ildə öldürülməsini “qanunsuz repressiya” kimi tanıyıb.

1994 – Kolumbiyada milli futbolçu Andres Eskobar, öz qapısına qol vurduğuna görə öldürüldü.

1995 – Çeçenistan müharibəsi zamanı Rusiya qüvvələri Şali şəhərini nəzarətə götürüb.

1996 – İsrail Livanın Bekaa vadisinə hava zərbələri endirib.

1997 – Çində son 40 ilin ən güclü daşqınları ölkənin mərkəzində böyük dağıntılara səbəb olub.

1998 – ABŞ-ın keçmiş prezidentlərindən Bill Klinton Monika Levinski qalmaqalında and içərək dinlənib.

1999 – Hindistan və Pakistan arasında Kargil müharibəsi rəsmi atəşkəslə başa çatıb.

2000 – Qətərdə parlamentə seçkilər keçirmək təşəbbüsü müzakirəyə çıxarılıb.

2001 – İtaliyanın Cenova şəhərində keçirilən G8 sammitinə qarşı etirazlarda bir nəfər ölüb.

2002 – İraq BMT-nin silah yoxlamaları ilə bağlı şərtləri rədd etdiyini elan edib.

2003 – ABŞ ordusu İraqda Hüseynin iki oğlunu – Uday və Qusayı Mosulda öldürüb.

2004 – Əfqanıstan prezidenti Həmid Kərzayə qarşı sui-qəsd cəhdi baş verib.

2005 – Kanada parlamenti eynicinsli evliliyi qanuniləşdirən qanunu qəbul edib.

2006 – Livanda Hizbullah və İsrail arasında münaqişə nəticəsində Beyrutda onlarla insan həyatını itirib.

2007 – İngiltərə Baş naziri Qordon Braun ABŞ Prezidenti Corc Buşla ilk dəfə rəsmi görüş keçirdi.

2008 – Serbiyanın keçmiş prezidenti Radovan Karaciç Haaqa tribunalına təhvil verilib.

2009 – ABŞ-da ilk dəfə afroamerikalı polis və ağdərili professorun barışıq yeməyi keçirilib.

2010 – Şimali Koreya ABŞ-ın hərbi təlimlərinə etiraz olaraq müharibə ilə hədələyib.

2011 – Norveçin paytaxtı Osloda kütləvi qətliam törədən Anders Breivik bomba və silah hücumu nəticəsində 77 nəfəri öldürdü.

2012 – İsrailin hava qüvvələri Qəzza zolağında “İslami Cihad” mövqelərinə zərbə endirib.

2013 – Misirdə devrilmiş prezident Mursi tərəfdarları ilə ordu arasında qarşıdurmalar yaşanıb.

2014 – MH17 təyyarəsinin vurulması ilə bağlı araşdırma qrupu Ukraynada fəaliyyətə başlayıb.

2015 – Türkiyənin Suruç şəhərində intihar hücumu nəticəsində 33 nəfər ölüb.

2016 – Almaniyada qaçqın sığınacağında bomba partladılıb, 1 nəfər ölüb, 12 nəfər yaralanıb.

2017 – İsrailin Məscidül-Əqsaya girişə qoyduğu təhlükəsizlik kameraları müsəlman dünyasında geniş etiraza səbəb olub.

2018 – Pakistan seçkiləri ərəfəsində siyasi partiyalar arasında qanlı toqquşmalar qeydə alınıb.

2019 – Venesuela hökuməti müxalifət lideri Xuan Quaydoya qarşı məhkəmə icraatı başladıb.

2020 – Türkiyənin Ayasofya məscidi yenidən ibadətə açıldı.

2021 – Avropa İttifaqı “yaşıl enerji” strategiyasını açıqlayıb və karbon emissiyalarını azaltmaq hədəflərini təsdiqləyib.

2022 – Rusiya və Ukrayna BMT-nin vasitəçiliyi ilə Qara dənizdə taxıl ixracına dair saziş imzalayıb.

2023 – Çin, Marsa göndərdiyi ilk "Tianwen-1" aparatının məlumatlarını açıqladı

2024 – Argentinada milli valyutanın dəyərsizləşməsi fonunda hökumət qiymət sabitliyi üçün fövqəladə iqtisadi tədbirlər elan edib.