Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunis şəhərində yerləşən Nəcat Qaçqınlar Düşərgəsinin sakinləri həyat üçün zəruri olan ən əsas ehtiyacların belə çətin tapıldığı bir şəraitdə bərəkət, xeyirxahlıq və həmrəylik ayına – Ramazana hazırlaşır və daha gözəl Ramazan günlərinin xəyalını qururlar. İsrailin blokadası və hücumları altında yaşayan qəzzalılar artıq 3 ildir ki, çadır şəraitinin ağır şərtləri ilə mübarizə aparır. Sabit və ləyaqətli həyat imkanından məhrum edilən fələstinlilər siyasi və hərbi qeyri-müəyyənliyin davam etdiyi, sığınacaq və qida kimi ən elementar ehtiyacların belə tam ödənilmədiyi bir mühitdə həyata tutunmağa çalışırlar.
#Qəzza böhranı və Qərbin mövqeyi
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığının sözçüsü Ravina Şamdasani İsrailin işğal altındakı Qərb Sahilində atdığı addımların qanunsuz ilhaqı gücləndirdiyini və bunun beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. Şamdasani Anadolu Agentliyinin suallarına yazılı cavabında İsrailin Fələstin administrasiyasının nəzarətində olan ərazilərdə nəzarət tədbirlərini artırmaq qərarını qınayıb. Onun sözlərinə görə, bu addımlar rəsmi deportasiya olmadan təzyiq yolu ilə məcburi köçürməni asanlaşdıran şərait yaradır.
Çin sədri Si Cinpin ABŞ Prezidenti Donald Trampın yeni elan etdiyi “Sülh Şurası”nın (Board of Peace) Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) nüfuzuna xələl gətirə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar fonunda, beynəlxalq birliyi bu qurumun “mərkəzi rolu”nu qorumağa səsləyib. Cümə günü braziliyalı həmkarı Luiz İnasio Lula da Silva ilə telefon danışığı aparan Si Cinpin, Trampın beynəlxalq normaları sarsıdan yeni təşəbbüsünə qarşı Braziliya ilə gücləri birləşdirməyin vacibliyini vurğulayıb. Hər iki ölkə Trampın qrupuna dəvət alsa da, iştiraklarını təsdiqləməyiblər və Pekin bu addımı BMT-yə qarşı bir rəqabət cəhdi kimi qiymətləndirir.
İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz, "The New York Times" qəzetinin peyk görüntülərinə əsaslanaraq hazırladığı araşdırmadan sonra qalmaqallı açıqlama ilə çıxış edib. Nazir, 10 oktyabrda qüvvəyə minən atəşkəs rejiminə baxmayaraq, Qəzza zolağında 2500-dən çox binanı və geniş kənd təsərrüfatı sahələrini məhv edən İsrail ordusunu açıq şəkildə təbrik edib.
Fələstindəki məlumatlı mənbələr Qəzza zolağını müvəqqəti idarə edəcək texnokratlar komitəsinin əksər üzvləri barədə razılığın əldə olunduğunu bildiriblər. 18 nəfərdən ibarət olacaq komitənin tərkibinə Qəzzada yaşayan iş adamları, akademiklər və vətəndaş cəmiyyəti fəalları daxildir. Təsdiqlənmiş üzvlərə çərşənbə günü Misirin paytaxtı Qahirəyə yollanmaq barədə məlumat verilib. Bildirilir ki, siyahıda Fələstin Muxtariyyətinin Nəqliyyat Nazirliyinin keçmiş katibi Əli Şaat, mühəndis Bəşir ər-Rayyes, Fələstin Tibbi Yardım Cəmiyyətinin direktoru Aed Yaği və Fələstin Universitetinin prezidenti Caber əl-Daour kimi tanınmış şəxslər yer alıb.
İsrail ordusu və Fələstin torpaqlarını zəbt edən israillilər noyabr ayında işğal altındakı İordan çayının Qərb Sahilində 2 min 144 hücum həyata keçirib. Fələstin Azadlıq Təşkilatına (FAT) bağlı Ayrım Divarı və Yəhudi Məskunlaşma Birləşmələri ilə Mübarizə Şurası İsrailin pozuntuları və kolonial genişlənmə fəaliyyətlərinə dair noyabr ayı hesabatını yayımlayıb. Şuranın hesabatında qeyd olunub ki, noyabr ayında Qərb Sahilində İsrail ordusu 1523, Fələstin torpaqlarını zəbt edən israillilər isə 621 hücum həyata keçirib. Bildirilib ki, bu hücumlar İsrailin Fələstin xalqına, torpaqlarına və əmlakına qarşı davam edən zorakılıq fəaliyyətlərinin davamıdır.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın “beynəlxalq qüvvələr çox yaxın zamanda Qəzzaya yerləşdiriləcək” açıqlamasından bir neçə saat sonra İsrailin müdafiə naziri Yisrael Kats bəyan edib ki, ordusuna Qəzzadakı “HƏMAS” tunellərinin “sonuncu tunelədək” məhv edilməsi barədə göstəriş verib.
ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin keçmiş direktoru və ordunun məşhur generallarından biri olan Devid Petrayus Yaxın Şərqdə dəyişən siyasi mənzərə, Suriya ilə yeni münasibətlər və Qəzzada gələcək təhlükəsizlik modeli barədə geniş təhlil təqdim edir. Onun sözlərinə görə, Donald Trampın qeyri-ənənəvi, bəzən sərt görünən diplomatiyası müəyyən hallarda real nəticələr verib və bu siyasətin əsas məntiqi təzyiq ilə strateji praqmatizmi birləşdirməkdir.
İsrail atəşkəsi pozaraq dünən axşam saatlarından etibarən Qəzzaya başladığı hücumlarda 24-ü uşaq olmaqla 63 fələstinlini qətlə yetirib. Səhiyyə rəsmiləri və hadisə şahidlərinin verdiyi məlumata görə, İsrailin hava hücumları zamanı “sarı xətt” adlandırılan ərazidə yerləşən evlər, bir mülki avtomobil, sığınacaq və xəstəxana hədəfə alınıb. Səhiyyə rəsmiləri və yerli mənbələr İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə hücumlarını davam etdirdiyini qeyd ediblər.
Fələstin Baş naziri Məhəmməd Mustafa bəyan edib ki, Qəzzada atəşkəsin əldə olunması zəruridir, lakin bu, Fələstin probleminin əsasını həll etmək üçün kifayət deyil. Riyadda Asharq Al-Awsat qəzetinə verdiyi eksklüziv müsahibədə Mustafa vurğulayıb ki, atəşkəs razılaşması ilə Səudiyyə Ərəbistanı və Fransanın təşəbbüsü ilə qəbul edilən iki dövlətli həllə dair Nyu-York Bəyannaməsi “paralel istiqamətlər” təşkil edir. “Əsas məsələ,” deyə Mustafa qeyd edib, “Fələstin dövlətinin yaradılması və Nyu-York Bəyannaməsinin icrası yolu ilə beynəlxalq səviyyədə tanınmasıdır. Atəşkəs vacibdir, lakin təkbaşına yetərli deyil.”
Fələstin Təhsil və Tədris Nazirliyi bildirib ki, 2023-cü ilin oktyabrından bəri İsrailin Qəzza və İordan çayının Qərb sahilinə (Yəhuda və Samariyaya) həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində 20 min 58 şagird həyatını itirib, 31 min 139 şagird isə yaralanıb. Nazirliyin yayımladığı rəsmi açıqlamaya görə, 7 oktyabr 2023-cü ildən etibarən İsrailin Qəzzada həyata keçirdiyi hava və quru əməliyyatlarında 19 min 910 şagird həlak olub, 30 min 97 nəfər yaralanıb.
Ankara HƏMAS hərəkatını Trampın təşəbbülünü qəbul etməyə inandırmaq üçün əhəmiyyətli səylər göstərib. Lakin Türkiyənin əldə etdiyi əsas fayda, görünür, sazişin özündən deyil, ABŞ prezidentindən “yaşıl işıq” alaraq “Suriya Demokratik Qüvvələri”nə (SDQ) və bütövlükdə Suriyada hərəkət azadlığını təmin etməsindən ibarətdir.