#Qəzza müharibəsi

Qəzza zolağında müharibənin başlanmasından 1000 gün ötür. HƏMAS-ın 2023-cü il 7 oktyabr tarixində İsrail ərazisinə həyata keçirdiyi hücumdan sonra başlayan silahlı qarşıdurma regionun təhlükəsizlik mühitini kökündən dəyişdirib. Bu müddət ərzində Yaxın Şərqin müxtəlif bölgələrində yeni münaqişələr meydana çıxsa da, əldə olunan kövrək atəşkəs razılaşmaları davam edən hücumların kölgəsində qalır. Fələstinlilər uzun sürən müharibənin yaratdığı ağır sosial, psixoloji və humanitar nəticələrlə üz-üzədir.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyü üzrə keçirilən seçkilərdə Almaniya tarixində ilk dəfə uğursuzluqla üzləşib. BMT Baş Assambleyasında keçirilən gizli səsvermənin nəticələrinə əsasən, Qərbi Avropa və digər dövlətlər qrupuna ayrılmış iki yer uğrunda mübarizədə Portuqaliya və Avstriya qalib gəlib.

ABŞ-nin "Associated Press" agentliyinin dərc etdiyi materialda Qəzzada xidmət etmiş bir sıra İsrail ehtiyat əsgərlərinin ifadələrinə yer verilib. Hərbçilər müharibə dövründə tətbiq edilən sərt atəş açma qaydaları, mülki şəxslərlə bağlı risklər və əməliyyatlar zamanı insan həyatına münasibətin dəyişdiyi barədə iddialar səsləndiriblər. Şahidlərin sözlərinə görə, bəzi ərazilərdə kimliyi tam müəyyən edilməyən şəxslərə qarşı atəş açılması halları yaşanıb və nəticədə mülki itkilər qeydə alınıb. İddialar müstəqil şəkildə təsdiqlənməsə də, Qəzzadakı hərbi əməliyyatlar və mülki itkilərlə bağlı beynəlxalq müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

Qəzzada saxlanılan tibb işçiləri ilə bağlı yeni hüquqi və humanitar müzakirələr başlayıb. İsrailin hüquq müdafiə təşkilatlarından biri saxlanılan 14 həkimin dərhal azad edilməsini tələb edərək onların saxlanma şəraiti ilə bağlı ciddi iddialar irəli sürüb. Təşkilat həkimlərin ağır şəraitdə saxlanıldığını, tibbi xidmət və qida təminatında problemlərlə üzləşdiyini bildirib. Məsələ həm də müharibə şəraitində səhiyyə işçilərinin statusu və beynəlxalq humanitar hüququn tətbiqi baxımından diqqət çəkən mövzulardan birinə çevrilib. İsrail tərəfi isə saxlanılan şəxslərlə bağlı pis rəftar iddialarını qəbul etmədiyini açıqlayıb.

İsrail Knesseti 2023-cü il 7 oktyabr hücumlarında iştirakda ittiham olunan fələstinlilərin mühakiməsi üçün xüsusi tribunalın yaradılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsini təsdiqləyib. Məlumata görə, qanun layihəsi 120 yerlik parlamentdə 93 səslə qəbul olunub. Səsvermədə əleyhinə səs verən olmayıb, qalan deputatlar isə ya iclasda iştirak etməyib, ya da bitərəf qalıb.

Qəzza zolağında İsrail ordusunun həyata keçirdiyi hücumlar nəticəsində son 48 saat ərzində 5 fələstinli həlak olub, 15 nəfər isə yaralanıb. Rəsmi məlumata görə, 2025-ci ilin oktyabr ayında qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşmasından bəri ümumi ölənlərin sayı 850 nəfərə, yaralıların sayı isə 2433 nəfərə çatıb. Bundan əlavə, dağıntılar altından və küçələrdən 770 meyitin çıxarıldığı bildirilib.

Türkiyənin Xarici işlər naziri Hakan Fidan ilə Yunanıstanın Xarici işlər naziri Yorgo Gerapetritis arasında telefon danışığı baş tutub. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindən əldə edilən məlumata görə, nazirlər görüş zamanı İsrail ordusunun "Qlobal Sumud" (Global Sumud Flotilla) yardım gəmilərinə qarşı həyata keçirdiyi hərbi müdaxiləni müzakirə ediblər. Tərəflər bölgədəki son vəziyyət və beynəlxalq hüququn pozulması halları ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.

İspaniya hökuməti İsrail qüvvələrinin beynəlxalq sularda Qəzzaya humanitar yardım aparan və göyərtəsində İspaniya vətəndaşlarının olduğu gəmini ələ keçirməsini kəskin şəkildə pisləyib. İspaniya Xarici İşlər Nazirliyindən verilən rəsmi açıqlamaya görə, "Global Sumud" flotiliyasının saxlanılmasına etiraz olaraq İsrailin Madriddəki müvəqqəti işlər vəkili nazirliyə çağırılıb.

Fələstin səhiyyə rəsmilərinin verdiyi məlumata görə cümə axşamı günü İsrail ordusunun Qəzzaya endirdiyi hava zərbələri nəticəsində azı dörd fələstinli həyatını itirib. Eyni zamanda işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində həyata keçirilən hərbi reyd zamanı on beş yaşlı fələstinli uşaq İsrail əsgərləri tərəfindən açılan atəşlə qətlə yetirilib.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatı aprelin on ikisi və on səkkizi tarixləri arasında Qəzzada həyata keçirilən hücumların bir əvvəlki həftə ilə müqayisədə qırx altı faiz artdığı barədə xəbərdarlıq yayıb. BMT Baş katibinin sözçüsü Stefan Düjarrik gündəlik mətbuat konfransında bildirib ki bu rəqəm iki min iyirmi beşinci ilin oktyabr ayında qüvvəyə minmiş atəşkəs razılaşmasından bəri qeydə alınan ən yüksək həftəlik artım göstəricisidir.

Fələstin Qızıl Aypara Cəmiyyəti işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yerləşən Ramallah şəhəri yaxınlığında israilli məskunlaşanların hücumu nəticəsində iki nəfərin həyatını itirdiyini açıqlayıb. Verilən rəsmi məlumatda ölənlərdən birinin on üç yaşlı uşaq olduğu bildirilir. Qurumun yaydığı bəyanatda hadisənin Ramallah yaxınlığındakı Əl Muğayir kəndində baş verdiyi qeyd olunub. Hücum zamanı odlu silahlardan açılan atəş nəticəsində on üç və otuz iki yaşlı iki nəfər həlak olub daha dörd nəfər isə müxtəlif dərəcəli bədən xəsarətləri alıb. Yaralıların dərhal xəstəxanaya yerləşdirildiyi və tibbi yardım göstərildiyi vurğulanıb.