#Qəzza və Livanda AI texnologiyaları

İsrail ordusu 10 oktyabr tarixindən etibarən qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə yeni hücumlar təşkil edib. Səhiyyə qaynaqlarından alınan son məlumatlara görə, Qəzzanın cənubunda yerləşən Xan Yunus şəhərində İsrail hərbçilərinin açdığı atəş nəticəsində biri uşaq, digəri isə yaşlı olmaqla iki fələstinli yaralanıb.

Onilliklərlə davam edən təqibdən sonra İsrail şənbə günü Fələstinin “HƏMAS” hərəkatının tanınmış simalarından olan Raid Səədin Qəzza şəhərinə endirilən zərbə nəticəsində öldürüldüyünü açıqlayıb. İsrail ordusu Səədi “HƏMAS” üçün “döyüş vasitələrinin yenidən istehsalını bərpa etməyə çalışan” şəxs kimi ittiham edib. Ordu onu “HƏMAS”da silah istehsalı qüvvəsinin rəhbəri” adlandırıb. “HƏMAS”dakı mənbələr isə onu hərəkatın hərbi qanadı olan “İzzəddin əl-Qəssam briqadaları”nın rəhbərliyində İzzəddin əl-Həddaddan sonra “ikinci şəxs” kimi təqdim ediblər.

ABŞ Senatının üzvü Bernie Sanders, İsrailin Qəzzayə qarşı hücumlarında həyatını itirən jurnalistlərin sayısının artdığını vurğulayaraq, məsələ ilə bağlı araşdırma aparılması çağırışı edib. Sanders, ABŞ mərkəzli X adlı sosial media platformasında mövzuya dair paylaşım edib. İsrailin hücumlarında son iki ildə 249 jurnalistin həyatını itirdiyini qeyd edən Sanders, "Bu, İkinci Dünya Müharibəsi və Vyetnam Müharibəsinin toplamından daha çox bir sayıdır" deyə bildirib.

İsrail ordusu işğal altındakı Fələstinin İordan çayının qərb sahilinin şimalında fələstinliləri evlərini tərk etməyə məcbur edərək bölgəyə əlavə hərbi qüvvələr göndərib. Yerli mənbələrin məlumatına görə, İsrail əsgərləri Cenin qaçqın düşərgəsinə bitişik Cabiriyyat məhəlləsinin sakinlərini evlərini boşaltmağa məcbur edib və daha sonra məhəllədə genişmiqyaslı axtarışlara başlayıb. Bildirilir ki, əraziyə əlavə hərbi bölmələr də yerləşdirilib. Son günlərdə İsrail qüvvələri Cenin və onun ətrafındakı yaşayış məntəqələrinə ardıcıl basqınlar edir. Bu basqınlar zamanı fələstinlilər evlərini tərk etməyə məcbur edilir, çox sayda insan saxlanılır və bölgələrdə axtarışlar aparılır.

Atəşkəsə baxmayaraq Qəzza şəhərinin şərqindəki yaşayış binalarını partladaraq dağıdan İsrail ordusu, Xan Yunis şəhərinin şərq bölgələrinə də hücum həyata keçirib. Şahidlərinin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu Qəzza şəhərinin şərqində yerləşən Şucaiyyə məhəlləsində işğal etdiyi ərazilərdə çox sayda binanı partladaraq yerlə-yeksan edib. İsrail əsgərləri həmçinin Qəzza zolağının cənubunda yerləşən Xan Yunisin şərq bölgələrini artilleriya atəşi ilə bombalayıb.

Region hazırda əsrin ən böyük işğalı – Qəzzanın İsrail tərəfindən işğalı ilə üz-üzədir. Bu barədə İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Tehranda keçirilən ECO Daxili İşlər Nazirlərinin 4-cü iclasında bildirib. Prezident çıxışında son iki ildə Qəzzada baş verənləri dünyada ən dəhşətli soyqırımı və insanlığa qarşı cinayət adlandırıb. ECO üzv ölkələri iqtisadi inkişaf üçün möhkəm infrastruktur yaratmalı, həmçinin regional sabitliyi təmin etməlidir. O, uzun fasilədən sonra keçirilən iclasın üzv ölkələrin əməkdaşlığı gücləndirmək əzmini göstərdiyini vurğulayıb və ECO Vision 2035 strategiyası ilə ECO polis qüvvəsi – ECOPOL-un yaradılmasının əhəmiyyətini qeyd edib.

Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi bəyan edib ki, kiçik sayda britaniyalı hərbi planlaşdırma zabitləri Qəzzada sabitliyin təmin edilməsinə yönəlmiş səylərə dəstək məqsədilə İsrailə göndərilib. Onlar ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi birgə əməliyyat qrupuna qoşulublar. ABŞ, Misir və Qətər bu həftə İsrail və “HƏMAS” arasında atəşkəs sazişinin ilkin mərhələlərinin möhkəmləndirilməsi və ABŞ prezidenti Donald Trampın 20 maddəlik müharibəyə son qoyma planının həyata keçirilməsi üçün intensiv vasitəçilik aparır.

Qəzzadaki hökumət, HƏMAS ilə İsrail arasında 10 oktyabrda əldə edilən atəşkəsdən bəri Qəzza zolağına humanitar yardım daşıyan cəmi 986 yük maşınının daxil olduğunu bildirib. Qəzza hökumətinin media ofisindən yayılan yazılı açıqlamada, İsrailin iki il boyunca blokada altında saxlayıb bombaladığı Qəzza zolağına atəşkəs və əsir mübadiləsi razılaşmasından sonra çatdırılan humanitar yardımla bağlı məlumat verilib. Açıqlamada qeyd olunub ki, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra 14-ü məişət qazı balonu və 28-i yanacaq daşıyan olmaqla, ümumilikdə 986 yardım yük maşını Qəzza zolağına çata bilib.

İsrailin iki ilə yaxın davam edən hərbi əməliyyatlarından sonra minlərlə fələstinli öz evlərinə qayıtmağa başlayıb. Lakin BMT-nin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İş Agentliyi (UNRWA) bu gün açıqlayıb ki, Qəzza zolağında binaların 80 faizi ya tamamilə dağıdılıb, ya da ağır zərər görüb, əhalinin isə demək olar ki, hamısı məcburi köçkünə çevrilib. Agentliyin hesabatına görə, 2023-cü ilin oktyabrında başlayan müharibədən bəri səhiyyə müəssisələrinə və tibb işçilərinə qarşı 790-dan çox hücum qeydə alınıb.

HƏMAS planın açıqlanması olan 30 sentyabrdan sonrakı gündən etibarən fələstinli qruplarla, müstəqil şəxslərlə və vasitəçilərlə həm daxildə, həm də xaricdə məsləhətləşmələrə başladı. Əlimizdə çox sayda tənqid olsa da, hərəkat mövzuya bütün ciddiyyəti ilə yanaşır. bu sözləri HƏMAS Siyasi Büro üzvü Məhəmməd Nezzal mətbuata açıqlamasında bildirib. HƏMAS bildirib ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzada atəşkəs və əsir mübadiləsi ilə bağlı təklif etdiyi plana tezliklə cavab verəcək.