Suriya Kolumbiyanın İsrailin Colan təpələri üzərində suverenliyini tanımasını pisləyib. Dəməşq bu qərarın beynəlxalq hüquqa və BMT qətnamələrinə zidd olduğunu bildirib. Suriya Xarici İşlər Nazirliyi Colan təpələrinin ölkənin ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayıb. Nazirlik beynəlxalq dəstəyin artdığını qeyd edib. "Suriya Colanı" ilə bağlı BMT qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrin sayının artdığı bildirilib. Colan təpələri 1967-ci ildən İsrailin nəzarətindədir. Ərazi ilə bağlı mübahisə Yaxın Şərqdə davam edən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.
#BMT
Yəmən Prezidenti Şurasının sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husilərin Əl-Məxa limanına hücumunu pisləyib. O, hücum zamanı qadın və uşaqların öldüyünü, mülki obyektlərin zərər gördüyünü bildirib. Əl-Əliminin sözlərinə görə, hücum son həftələrdə artan gərginliyin davamıdır. O, Məarib və Hədrəməvt bölgələrinə edilən hücumları da xatırladıb. Yəmən prezidenti "nəticəsiz təcavüz dövrünün başa çatdığını" bildirib. O, hökumətin silahlı qrupların hücum və atəşkəs qərarlarını təkbaşına verməsinə imkan verməyəcəyini vurğulayıb. Əl-Əlimi beynəlxalq ictimaiyyəti husilərə qarşı aydın mövqe göstərməyə çağırıb. O, hücumlara görə məsuliyyət daşıyanların cavab verməli olduğunu bildirib.
BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.
BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi nümayəndəsi Hans Qrundberq husilərin Əl-Məxa şəhərinə hücumlarını pisləyərək gərginliyin azaldılmasına çağırıb. O, son hücumların 2022-ci il atəşkəsindən sonra Yəməndə hərbi fəaliyyətin ən ciddi artımı olduğunu bildirib. Qrundberq bu vəziyyətin tammiqyaslı münaqişənin yenidən başlaması riskini artırdığını qeyd edib. BMT rəsmisi mülki əhalinin və infrastrukturun qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Yəmən hökumətinə bağlı ordu Əl-Məxa hücumunda yeddi nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Ölənlər arasında hərbçilər və mülki şəxslər olduğu bildirilib. Hücum nəticəsində azı 30 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Daha əvvəl həyata keçirilən hücumlarda isə 11 nəfərin öldüyü açıqlanmışdı.
UNIFIL-in məlumatına görə, İsrail ordusu çərşənbə günü Cənubi Livan istiqamətində 113 mərmi atıb. Bu, 21 iyundan bəri qeydə alınan ən yüksək gündəlik göstərici hesab olunur. BMT missiyası bunu iyunun 26-da əldə olunmuş "pilot zona" razılaşmasından sonra ən ciddi pozuntulardan biri kimi qiymətləndirib. Qurum tərəfləri gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə və razılaşmalara riayət etməyə çağırıb.
UNICEF-in məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra Qəzzada 300 gün ərzində azı 300 uşaq həlak olub. Təşkilat bu göstəricinin hər gün orta hesabla bir uşağın öldüyünü göstərdiyini bildirib. UNICEF uşaqların təhlükəli və antisanitar şəraitdə yaşadıqlarını, kəskin qidalanma çatışmazlığı və xəstəliklərlə üzləşdiklərini vurğulayıb. Qurum beynəlxalq ictimaiyyəti uşaqların müdafiəsi və humanitar yardımın artırılması üçün təcili addımlar atmağa çağırıb.
İran və Oman Hörmüz boğazında gəmi hərəkətini tənzimləyəcək yeni razılaşmanın yekunlaşdırılmasına yaxındırlar. Reuters-in məlumatına görə, yeni model Tehranın boğaz üzərində nəzarət imkanlarını artıracaq. Kazım Qəribabadi bildirib ki, ABŞ-nin iyunda imzalanmış memorandum üzrə öhdəliklərinə qayıtması boğazın açılması üçün əsas şərtlərdən biridir. O əlavə edib ki, kommersiya gəmilərinin yeni marşrut üzrə əsasən İranın ərazi sularından keçməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, beynəlxalq gəmiçilik təşkilatları mümkün keçid rüsumlarına qarşı BMT-yə müraciət ediblər.
Dünyanın aparıcı səkkiz gəmiçilik assosiasiyası BMT-ni Hörmüz boğazında keçid rüsumlarının tətbiqinə qarşı mövqe tutmağa çağırıb. Təşkilatlar hesab edir ki, belə bir qərar beynəlxalq dənizçilik qaydalarına ziddir və qlobal iqtisadiyyata, eləcə də dünya üzrə milyonlarla insanın dolanışığına mənfi təsir göstərə bilər. Çağırış İran və Oman arasında boğazın idarə olunmasına dair razılaşmanın yaxınlaşdığı bir vaxtda səsləndirilib.
BMT bildirib ki, Livanda müharibə nəticəsində didərgin düşmüş 821 mindən çox insan evlərinə qayıtmağa başlayıb. Bununla belə, 360 mindən çox şəxs hələ də məcburi köçkün olaraq qalır və onların 26 minə yaxını dövlət sığınacaqlarında yaşayır. Məlumat Romada İsrail və Livan arasında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqlar fonunda açıqlanıb. Livanın məlumatına görə, münaqişə nəticəsində 4 300-dən çox insan həlak olub.
BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk bildirib ki, İranda ilin əvvəlindən milli təhlükəsizlik ittihamları ilə azı 56 nəfər edam olunub. Onun sözlərinə görə, edam edilənlərdən 27-si yanvar etirazları ilə əlaqələndirilib və hazırda 100-dən çox şəxs də edam təhlükəsi altındadır. Türk ölüm cəzasının qorxu yaratmaq və fərqli fikirləri boğmaq məqsədilə istifadə edildiyini bəyan edib. Amnesty International da ötən həftə İranda etirazlarla və siyasi motivli ittihamlarla bağlı ümumilikdə 52 nəfərin özbaşına edam edildiyini açıqlamışdı.
BMT-nin Livan üzrə Xüsusi Əlaqələndiricisinin Ofisi İsrailin Cənubi Livandakı dağıntılarından narahatlığını ifadə edib. Qurum bildirib ki, bu əməliyyatlar mülki infrastruktur, mədəni irs və yerli icmaların tarixi yaddaşına ciddi zərər vurur. UNSCOL dağıntıların genişlənməsinin dayandırılmasına çağırıb. Bəyanatda problemlərin diplomatik yollarla həllinin mümkün olduğu vurğulanıb. BMT tərəfləri gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Qurum beynəlxalq hüquqa riayət edilməsinin vacibliyini qeyd edib.