#BMT

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə ali komissarı Volker Türk ABŞ və İran arasında yenidən başlayan qarşıdurmanı tənqid edib. O bildirib ki, bu vəziyyət regiondakı mülki şəxslər üçün böyük zərbədir. Türk qarşıdurmanın sülh səylərini zəiflətdiyini və qeyri-sabitliyi artırdığını deyib. BMT rəsmisi tərəfləri təmkinli olmağa çağırıb. Onun sözlərinə görə, davam edən hərbi əməliyyatlar insan hüquqları üçün ciddi risklər yaradır. ABŞ-İran gərginliyinin regional nəticələri beynəlxalq diqqət mərkəzində qalır.

İsrail təhlükəsizlik kabineti İordan çayının qərb sahilində 34 yeni yaşayış məntəqəsinin yaradılması üçün 434 milyon dollar vəsait ayırıb. Maliyyə naziri Bezalel Smotriç qərarı tarixi adlandırıb. İsrail 1967-ci ildən bu ərazini işğal altında saxlayır. Hazırda bölgədə 500 mindən çox israilli məskunlaşanın yaşadığı bildirilir. BMT və bir çox ölkələr İsrail yaşayış məntəqələrini beynəlxalq hüquqa zidd hesab edir. Qərar bölgədə siyasi gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul edilib.

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi Hans Qrundberq ölkədə vəziyyətin pisləşməsindən narahat olduğunu bildirib. Yəmən hökuməti husilərin nəzarətində olan Səna hava limanına zərbə endirdiyini açıqlayıb. Rəsmi məlumatlara görə, hücum İran təyyarəsinin enişinin qarşısını almaq məqsədi daşıyıb. Yəmən bütün hava limanlarını növbəti göstərişə qədər bağlayıb. Hökumət ölkənin hava məkanının pozulmasına icazə verməyəcəyini bildirib. BMT nümayəndəsi tərəfləri təmkinli davranmağa çağırıb. O, qarşıdurmanın daha geniş regional böhrana çevrilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

İranın BMT-dəki səfiri Əmir Səid İrəvani ABŞ-ın hücumları davam edərsə, Tehran ABŞ-la imzalanmış MoU üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyəcəyini bildirib. Diplomatik açıqlamada ABŞ-ın 7-8 iyul tarixlərində İran adaları və cənub şəhərlərinə qarşı hücumları BMT Nizamnaməsinin kobud pozuntusu kimi qiymətləndirilib. İrəvani deyib ki, Tehran yalnız ABŞ öz öhdəliklərini tam və səmimi şəkildə yerinə yetirdiyi halda MoU-ya sadiq qalacaq. Bu xəbər, gərginliyin artdığı bölgədə diplomatik münasibətlərin nə qədər həssas olduğunu göstərir.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri Livanın cənubunda zorakılıq hallarının azaldığını, lakin təhlükəsizlik vəziyyətinin hələ də kövrək qaldığını açıqlayıb. UNIFIL bildirib ki, gərginliyin azalması sülhməramlıların bölgədə fəaliyyətlərini artırmasına imkan verib. Ailələrin yaşayış yerlərinə qayıtması ilə sülhməramlı qüvvələr sabitliyin qorunmasına dəstək verir. Təşkilat yerli icmalara yardım göstərir, zədələnmiş infrastrukturun bərpasına kömək edir və tərəflər arasındakı vəziyyəti izləməyə davam edir.

İranın BMT-dəki nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani ABŞ-nin son hücumlarda hərbi obyektlərlə yanaşı mülki infrastrukturu da hədəfə aldığını bildirib. O, Vaşinqtonu BMT Nizamnaməsini və əldə olunan anlaşmaları pozmaqda ittiham edib. İran tərəfi əvvəlki hücumlarla müqayisədə son əməliyyatların daha geniş ərazini əhatə etdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, hava limanları, dəmir yolları və mülki təminat obyektləri də zərbələrə məruz qalıb. İran rəsmiləri bəzi nüvə, liman və nəqliyyat obyektlərinin yaxınlığında hücumların olduğunu qeyd edib. ABŞ tərəfindən isə əməliyyatların məqsədi ilə bağlı fərqli açıqlamalar verilib.

İraqın və ərəb dünyasının tanınmış, geniş oxucu kütləsinə malik beynəlxalq mətbuat orqanı olan “Azzaman” qəzetində şərqşünas tədqiqatçı Rasim Abdullanın Azərbaycan-İraq əlaqələrinə həsr olunmuş analitik məqaləsi çap olunmuşdur. Müəllif qeyd edir ki, müasir dünyada baş verən qlobal dəyişikliklər fonunda Azərbaycan Respublikası özünün çevik və məqsədyönlü diplomatiyası ilə geosiyasi məkanda mühüm oyunçuya çevrilib. Rəsmi Bakının beynəlxalq təşkilatlardakı uğurlu fəaliyyəti, o cümlədən BMT Təhlükəsizlik Şurasının qeyri-daimi üzvlüyü və Qoşunulmama Hərəkatına dörd illik uğurlu sədrlik Azərbaycanın qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunmasını təmin edib.

BMT komissiyası İsraildən Kamal Ədvan Xəstəxanasının direktoru Hüssam Əbu Səfiyyənin dərhal azad edilməsini tələb edib. Komissiya bildirib ki, o, 19 aylıq saxlanma müddətində davamlı pis rəftara məruz qalıb və bu, beynəlxalq cinayət kimi qiymətləndirilə bilər. Bəyanatda digər fələstinli tibb işçilərinin də azad olunmasına çağırış edilib. Komissiya tibb işçilərinə qarşı hərbi əməliyyatların Qəzzanın səhiyyə sisteminin məhv edilməsinə yönəlmiş siyasətin bir hissəsi olduğunu bildirib. Eyni zamanda, İsraildən Hüssam Əbu Səfiyyəyə təcili və müstəqil tibbi yardım göstərilməsi istənilib. İsrail isə bu ittihamları əvvəllər rədd edərək silahlı qrupların xəstəxanalardan istifadə etdiyini iddia edib. Hüssam Əbu Səfiyyə 2024-cü ilin dekabrından etibarən ittiham irəli sürülmədən nəzarətdə saxlanılır

Səudiyyə Ərəbistanı xarici birbaşa investisiyaların cəlb edilməsi sahəsində qlobal reytinqdə 13-cü yerə yüksəlib. BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının hesabatına görə, Krallıq 2025-ci ildə 33 milyard ABŞ dolları həcmində xarici investisiya cəlb edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 51,14 faizlik artım deməkdir. Artım “Vizyon 2030” proqramı çərçivəsində iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinin nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Səudiyyə Ərəbistanı 2030-cu ilədək illik xarici investisiya həcmini 100 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyir. Eyni zamanda, BƏƏ və Qətər də regionda xarici kapital cəlbində irəliləyiş nümayiş etdirib. Qlobal xarici investisiya axını isə 2025-ci ildə 1,62 trilyon dollara yüksəlib.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri sülhməramlıların hərəkət azadlığının məhdudlaşdırıldığını açıqlayıb. UNIFIL bildirib ki, yolların bağlanması patrul və təhlükəsizlik əməliyyatlarının keçirilməsinə mane olur. Buna baxmayaraq, missiya şəxsi heyətin mövqelərini tərk etmədiyini və fəaliyyətini davam etdirdiyini vurğulayıb. Açıqlamada BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin tələbləri də xatırladılıb. Missiya İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qorunmasına dəstəyini davam etdirdiyini bəyan edib. UNIFIL Livanın cənubunda sabitliyin təmin olunmasına sadiq qaldığını bildirib. Bölgədə gərginlik hələ də davam edir.

Səhiyyə naziri Teymur Musayev BMT Baş katibinin Yol Təhlükəsizliyi üzrə xüsusi elçisi Jan Todt ilə görüş keçirib. Tərəflər yol hərəkəti təhlükəsizliyi, yol-nəqliyyat hadisələrinin profilaktikası və təcili tibbi yardım sisteminin inkişafını müzakirə ediblər. Görüşdə Azərbaycanda bu sahədə həyata keçirilən islahatlar və beynəlxalq əməkdaşlıq məsələləri nəzərdən keçirilib. Teymur Musayev yol təhlükəsizliyinin ictimai sağlamlığın vacib istiqamətlərindən biri olduğunu vurğulayıb. Jan Todt isə Azərbaycanın bu sahədə əldə etdiyi nəticələri yüksək qiymətləndirib. Tərəflər maarifləndirmə tədbirlərinin genişləndirilməsi və aidiyyəti qurumlar arasında koordinasiyanın gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Görüşdə gələcək əməkdaşlıq perspektivləri də müzakirə olunub.

Baş nazir Əli Əsədov BMT Baş katibinin Yol Təhlükəsizliyi üzrə xüsusi elçisi Jan Todt ilə görüş keçirib. Görüşdə Azərbaycan ilə BMT arasında əməkdaşlığın inkişafından məmnunluq ifadə olunub. Tərəflər qlobal yol hərəkəti təhlükəsizliyinin təşviqi istiqamətində görülən işləri müzakirə ediblər. Azərbaycanda yol-nəqliyyat infrastrukturunun müasirləşdirilməsi və rəqəmsal həllərin tətbiqi ilə bağlı həyata keçirilən islahatlar barədə məlumat verilib. Həmçinin yol hərəkəti təhlükəsizliyi sahəsində beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri nəzərdən keçirilib. Görüşdə qarşılıqlı maraq doğuran digər mövzular da müzakirə olunub. Tərəflər bu sahədə əməkdaşlığın davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar.