İsrail ordusunun 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda həyatını itirənlərin sayı dəhşətli həddə — 72 min 73 nəfərə çatıb. Qəzzadakı Səhiyyə Nazirliyindən verilən yazılı açıqlamada bildirilir ki, beynəlxalq ictimaiyyətin bütün çağırışlarına və 2025-ci ilin oktyabrında əldə olunan atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq, bölgədə qan tökülməsi hələ də davam edir. Xüsusilə son 24 saat ərzində Qəzzadakı tibb müəssisələrinə daha 1 ölü və 8 yaralının gətirilməsi bölgədəki gərginliyin hələ də kritik həddə olduğunu göstərir.

İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı (İƏT) bu cümə axşamı xarici işlər nazirləri səviyyəsində fövqəladə iclas keçirəcək. Ciddə şəhərindəki baş qərargahda baş tutacaq toplantının əsas məqsədi İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində həyata keçirdiyi son tədbirlərə, o cümlədən yaşayış məskənlərinin genişləndirilməsi və aneksiya cəhdlərinə qarşı vahid mövqe nümayiş etdirməkdir.

Qəzzanın gələcəyi ilə bağlı müzakirələr İsrailin “təcavüzünün” tam dayandırılması ilə başlamalıdır. Bu barədə Fələstin hərəkatı HƏMAS ABŞ Prezidenti Donald Trampın Sülh Şurasının ilk iclasından sonra bəyan edib. “Qəzza zolağı və Fələstin xalqımızın gələcəyi ilə bağlı müzakirə olunan hər hansı siyasi proses və ya razılaşma İsrailin təcavüzünün tam dayandırılması, blokadanın aradan qaldırılması və xalqımızın qanuni milli hüquqlarının – ilk növbədə azadlıq və öz müqəddəratını təyin etmə hüququnun təmin olunması ilə başlamalıdır.”- HƏMAS cümə axşamı yaydığı açıqlamada qeyd edib.

ABŞ prezidenti Donald Trampın rəhbərliyi ilə Vaşinqtonda keçirilən "Sülh Şurası"nın (Board of Peace) ilk iclası və Qəzzanın gələcəyi ilə bağlı müzakirə olunan strateji məsələləri tam mətn halında təqdim edirəm. Başlıqlarda yalnız ilk söz və xüsusi adlar böyük hərflə yazılmışdır. ABŞ prezidenti Donald Tramp bu gün Vaşinqtonda, adını dəyişərək öz adını verdiyi "Donald J. Trump ABŞ Sülh İnstitutu"nda 45-dən çox ölkənin nümayəndəsinin iştirakı ilə "Sülh Şurası"nın ilk iclasına sədrlik edir. İclasın əsas gündəmini Qəzza zolağının bərpası, "Həmas"ın tərksilah edilməsi və humanitar yardımın təşkili kimi mürəkkəb məsələlər təşkil edir.

İsrailin məhdud keçid icazəsi verdiyi Rəfah sərhəd-keçid məntəqəsinin açılmasının dördüncü günündə cəmi 21 nəfər Qəzza zolağına daxil ola bilib. Aylardır yaxınlarından ayrı düşən çox sayda fələstinli saatlar öncəsindən Xan Yunusdakı Nasır xəstəxanasının qarşısına toplaşaraq doğmalarının yolunu gözləyib.

İsrail ordusu ABŞ Prezidenti Donald Trampın atəşkəs planının ikinci mərhələsinə uyğun olaraq Qəzza zolağındakı "Sarı xətt" boyunca xüsusi toplama məntəqələri yaradıb. Bu məntəqələr HƏMAS-ın öz silahlarını beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinə təhvil verməsi üçün nəzərdə tutulub. Planlaşdırılan prosesə əsasən, toplanan silahlar İsrailə daşınaraq orada məhv edilməlidir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində "Qəzza Sülh Şurası" üçün imzaların atıldığını və bölgədə hərbi əməliyyatların sona çatdığını elan edib. Forumdakı çıxışı zamanı Tramp HƏMAS-ın üzərinə götürdüyü öhdəlikləri yerinə yetirəcəyinə inandığını vurğulayıb. ABŞ lideri Qəzzada sülhün qısa müddət ərzində tam bərpa olunacağını və bölgənin yenidən qurulması prosesinə başlayacaqlarını diqqətə çatdırıb. Sülh Şurasının yaradılması ilə müharibədən sonrakı bərpa işlərinin beynəlxalq koordinasiya daxilində idarə olunması nəzərdə tutulur.

Qəzza zolağının cənubunda yerləşən Xan Yunis şəhərinin şərq hissəsində onlarla fələstinli ailə İsrail ordusu tərəfindən evlərini tərk etməyə məcbur edilib. Sakinlərin və HƏMAS rəsmilərinin verdiyi məlumata görə, bu, ötən ilin oktyabr ayında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasından bəri həyata keçirilən ilk məcburi təxliyə əmridir.

HƏMAS hərəkatı İsrail həbsxanalarında saxlanılan fələstinlilərin beynəlxalq birliyin səssizliyi fonunda insanlıq dışı rəftara məruz qaldığını bəyan edib. HƏMAS tərəfindən yayımlanan yazılı açıqlamada fələstinli məhbusların sistematik işkəncə, pis rəftar və ağır həyat şəraiti ilə üz-üzə olduğu bildirilir. Hərəkat beynəlxalq ictimaiyyəti bu acılara son qoymaq üçün təcili hərəkətə keçməyə çağırıb. Açıqlamada qeyd olunur ki, həbsxanalarda tətbiq edilən fiziki və psixoloji təzyiqlər, qəsdən tibbi laqeydlik və ailə görüşlərinə qoyulan qadağalar insanlıq vicdanını sarsıdan həddə çatıb.

İsrailin müdafiə naziri Yisrael Katz, "The New York Times" qəzetinin peyk görüntülərinə əsaslanaraq hazırladığı araşdırmadan sonra qalmaqallı açıqlama ilə çıxış edib. Nazir, 10 oktyabrda qüvvəyə minən atəşkəs rejiminə baxmayaraq, Qəzza zolağında 2500-dən çox binanı və geniş kənd təsərrüfatı sahələrini məhv edən İsrail ordusunu açıq şəkildə təbrik edib.

Qəzzadakı Fələstin hökuməti 10 oktyabr 2025-ci ildə qüvvəyə minən atəşkəs razılaşmasının birinci mərhələsinə dair rəsmi hesabatını açıqlayıb. Hökumətin Media Ofisi atəşkəsin ikinci mərhələsinə keçildiyi bir vaxtda ötən 95 gün ərzində İsrail ordusunun beynəlxalq hüququ sistematik şəkildə pozduğunu bəyan edib. Hesabata əsasən, atəşkəs dövründə İsrail tərəfindən 1244 pozuntu qeydə alınıb və bu hücumlar nəticəsində 449 fələstinli həyatını itirib, 1246 nəfər isə yaralanıb. Həmçinin İsrail ordusunun 581 dəfə mülki yaşayış binalarını bombaladığı və 195 evi tamamilə dağıtdığı bildirilir.

HƏMAS-ın yüksək rütbəli rəsmisi Bəssam Naim müharibədən sonrakı Qəzzanı idarə etmək üçün texnokratik komitənin yaradılmasını müsbət addım kimi qiymətləndirib. Misirin vasitəçiliyi ilə elan edilən 15 nəfərlik Fələstin texnokratik komitəsi ABŞ Prezidenti Donald Trampın rəhbərlik edəcəyi "Sülh Şurası"nın nəzarəti altında fəaliyyət göstərəcək. Bəssam Naim bildirib ki, bu komitənin qurulması atəşkəsin möhkəmləndirilməsi, müharibənin yenidən başlamasının qarşısının alınması və humanitar böhranın həlli üçün həlledici əhəmiyyət kəsb edir. O, HƏMAS-ın Qəzza zolağının idarəçiliyini milli keçid komitəsinə təhvil verməyə və onun fəaliyyətinə şərait yaratmağa hazır olduğunu vurğulayıb.