Osmanlı imperiyası Birinci Dünya Müharibəsi zamanı Böyük Britaniya qüvvələrini darmadağın edərək Kut əl-Amarə zəfərinin qazandı.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Sovet İttifaqının Qırmızı Ordusu tərəfindən işğal edilərək süquta uğradıldı

Tarix bu gün böyük şəhərlərin tarixi adlarının bərpa olunmasına, qlobal nüvə fəlakətlərinə və beynəlxalq məhkəmələrin həlledici sənədlərinə şahidlik edib

Tarix bu gün bəşəriyyəti sarsıdan ən dəhşətli texnogen qəzalara, qlobal hərbi ittifaqların genişlənməsinə və elm dünyasının nəhəng itkilərinə şahidlik edib.

Tarix bu gün qlobal iqtisadi ittifaqların yaranmasına, Yaxın Şərqdə imperiyaları və krallıqları sarsıdan qanlı sui-qəsdlərə və minlərlə insanın taleyini dəyişən qərarlara şahidlik edib.

Tarix bu gün qlobal miqyaslı təşkilatların qurulmasına, regionumuzda baş verən qanlı etnik təmizləmələrə və müasir dünyanı sarsıdan dəhşətli terror aktlarına şahidlik edib.

Tarix bu gün qədim Şərqin ən böyük oyanış bayramına, qlobal irqçiliklə mübarizəyə və rəqəmsal dünyanın təməllərinin atılmasına şahidlik edib.

Tarix bu gün qlobal siyasi xəritəni dəyişən müharibələrə, dəhşətli terror aktlarına və imperiyaların böyük zəfərlərinə şahidlik edib.

Tarix bu gün qlobal siyasi səhnədə qanlı işğalların başlandığı, müstəqillik uğrunda fədakarlıqların edildiyi və bəşəriyyətin yaddaşına yazılan dəhşətli terror aktlarının baş verdiyi gündür.

Tarix bu gün böyük sərkərdələrin itkisinə, hərbi müdaxilələrə və bəşəriyyətin gələcəyini dəyişən siyasi hadisələrə şahidlik edib. 4 mart – Səlib yürüşlərinə qarşı İslam dünyasını birləşdirən və Qüdsü azad edən böyük hökmdar Səlahəddin Əyyubinin vəfat etdiyi (1193) hüznlü gündür. Müasir dövrdə isə bu tarix Rusiya ordusunun Avropanın ən böyük nüvə obyekti olan Zaporojye Atom Elektrik Stansiyasını işğal edərək (2022) qlobal nüvə fəlakəti riski yaratdığı təqvim kimi yaddaşlara qazınıb.

Tarix bu gün imperiyaların təməlinin sarsıldığı, qlobal xəritələrin yenidən cızıldığı və böyük elmi-siyasi inqilabların baş verdiyi gündür. 3 mart – Türkiyə Respublikasında Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə Osmanlı xanədanının sürgün edildiyi, dinlə dövlət işlərinin ayrıldığı və xilafətin rəsmən ləğv olunduğu (1924) tarixi gündür.

Tarix bu gün qlobal miqyaslı diplomatik zəfərlərə, hərbi qarşıdurmalara və yeni müstəqillik bəyannamələrinə şahidlik edib. 2 mart – müstəqil Azərbaycan Respublikasının, eləcə də digər Türk dövlətlərinin (Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan, Türkmənistan) Birləşmiş Millətlər Təşkilatına tamhüquqlu üzv qəbul edildiyi (1992) ən qürurverici və tarixi gündür. Yaxın Şərq və ərəb dünyasında isə bu gün Mərakeşin Fransadan müstəqilliyini elan etdiyi (1956) və Liviya diktatoru Müəmmər Qəddafinin ölkənin adını rəsmən Liviya Ərəb Xalq Cəmahiriyyəsi olaraq dəyişdirdiyi (1977) tarixdir. Qlobal arenada Sovet İttifaqı və Çin arasında qanlı Damanski adası toqquşmasının (1969) başladığı, İraqda Aşura günü dəhşətli terror aktlarının (2004) baş verdiyi və Amerikanın "Pioneer 10" aparatının Yupiterə fəzaya buraxıldığı (1972) gündür. Müasir Azərbaycan tarixi üçün isə dövlət rəhbərliyinin Cənub Qaz Dəhlizi və iqtisadi inkişafla bağlı yeni rəsmi qərarlar verdiyi bir təqvimdir. Rusiya imperatoru I Nikolayın ölümündən Vilt Çemberlenin tarixi rekorduna qədər – www.voa.az 2 martın ən geniş, təfsilatlı və ölkədaxili rəsmi qərarlarla zəngin xronologiyasını təqdim edir.