ABŞ Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) Konqresdən İranla davam edən genişmiqyaslı müharibəni maliyyələşdirmək üçün əlavə 200 milyard dollar vəsait tələb edib. Müdafiə naziri Pit Heqset bu hərbi münaqişənin başa çatması üçün hər hansı bir "zaman çərçivəsi"nin olmadığını bəyan edib. Cümə axşamı keçirilən mətbuat konfransında çıxış edən Heqset 200 milyardlıq rəqəmin dəyişə biləcəyinə işarə edib: "Pis adamları öldürmək pul tələb edir. Biz Konqresə müraciət edirik ki, görülən işlər və gələcəkdə atılacaq addımlar üçün lazımi səviyyədə maliyyələşək".

Amerika Birləşmiş Ştatları və İran, 1979-cu ildə ABŞ tərəfindən dəstəklənən şahın devrilməsi və İranın teokratiyaya çevrilməsi ilə nəticələnən İran İslam İnqilabına qədər yaxın müttəfiq olublar. İran rejimi ABŞ-ı "Böyük Şeytan" adlandırıb və iki xalq amansız düşmənə çevrilib; Prezident Corc Buş 2002-ci ildəki məşhur çıxışında İranı "şər oxu"na daxil edib.

ABŞ Milli Antiterror Mərkəzinin istefa vermiş direktoru Co Kent vəzifəsindən ayrıldıqdan sonra ilk dəfə geniş bəyanatla çıxış edib. O, Vaşinqtondakı İsrail lobbisini ABŞ-ı İranla müharibəyə itələməkdə ittiham edərək, Tehranın nüvə silahı əldə etməyə yaxın olmadığını və təhlükənin süni şəkildə şişirdildiyini bildirib. Müharibəyə etiraz olaraq istefa verən Kent məşhur amerikalı jurnalist Taker Karlsona müsahibəsində bir neçə sensasiyalı faktı açıqlayıb.

Yaxın Şərqdə davam edən müharibə və Hörmüz boğazının bağlanması fonunda Çin hökuməti Tayvana "enerji təminatı müqabilində birləşmə" təklifi verib. Çin Dövlət Şurasının Tayvan İşləri İdarəsinin sözçüsü Çen Binhuan Pekinin Tayvanı sabit və etibarlı enerji resursları ilə təmin etməyə hazır olduğunu bəyan edib. Tayvan tərəfi isə bu təklifə hələlik rəsmi cavab verməsə də, ölkənin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək üçün ABŞ və digər alternativ mənbələrdən tədarükü artırdığını bildirib. Taybey rəsmiləri Çinin suverenlik iddialarını rədd edərək, adanın gələcəyini yalnız xalqın təyin edə biləcəyini vurğulayırlar. Hazırda Tayvan maye qazın (LNG) üçdə birini Qətərdən idxal edir və Çindən enerji asılılığı yoxdur.

Fransa Prezidenti Emanuel Makronun İranın nüvə silahına sahib olmamasını regionda sülhün əsas şərti kimi təqdim etməsi Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik balansı ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Bu yanaşma ilk baxışdan beynəlxalq təhlükəsizlik prinsiplərinə uyğun görünsə də, məsələnin daha dərin geosiyasi və iqtisadi tərəfləri də diqqətdən kənarda qalmır.

BMT-nin tərkibində fəaliyyət göstərən Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı regionda ABŞ və İsrailin İranın nüvə obyektlərinə endirdiyi zərbələrin nəticələrini izləyir və mümkün nüvə fəlakətinə hazırlaşır. Onun sözlərinə görə, belə bir hadisənin qarşısını tam şəkildə almaq mümkün deyil və təsirləri onilliklər boyu davam edə bilər.

Kuba hökuməti ABŞ-ın siyasətinə sərt reaksiya verərək Vaşinqtonu ada xalqına qarşı “kollektiv cəza siyasəti” həyata keçirməkdə ittiham edib. Rəsmi Havana qeyd edib ki, ABŞ iqtisadi çətinlikləri bəhanə edərək ölkənin resurslarına və iqtisadi imkanlarına nəzarət etmək niyyətindədir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən hərbi münaqişənin gedişatı barədə mühüm açıqlamalar verib. Ağ Ev rəhbəri əməliyyatların uğurla davam etdiyini, İran rəhbərliyinin iflic vəziyyətinə düşdüyünü və yaxın vaxtlarda neft qiymətlərinin kəskin şəkildə aşağı düşəcəyini bəyan edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO müttəfiqlərinin İranla müharibədə Vaşinqton və Tel-Əvivə dəstək verməməsinə kəskin reaksiya verərək, artıq alyansın yardımına ehtiyac duymadıqlarını bəyan edib.Prezident NATO ölkələrinin əməliyyatda iştirakdan imtina etməsini "axmaqca bir səhv" adlandırıb. "Hər il bu ölkələri qorumaq üçün yüz milyardlarla dollar xərcləyirik, lakin ehtiyacımız olanda onlar bizim üçün heç nə etmirlər. NATO həmişə birtərəfli yol olub", - deyə Tramp bildirib. O, həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ İran ordusunu və rəhbərliyini zəiflətməkdə böyük uğurlar əldə etdiyi üçün artıq nə NATO-nun, nə də Yaponiya, Avstraliya və ya Cənubi Koreyanın hərbi köməyinə ehtiyacı var.

"Yle" telekanalına müsahibə verən Stubb qeyd edib ki, tərəfdaşlar əvvəlcədən məlumatlandırılmadıqda və xəbərdarlıq edilmədikdə, hadisələrə yanaşma fərqli olur. O, həmçinin Finlandiyanın Hörmüz bölgəsinə göndərmək üçün müvafiq hərbi texnikasının olmadığını vurğulayıb: "Bizim o regiona göndərə biləcəyimiz texnikamız yoxdur. Finlandiyanın alyansdakı əsas vəzifəsi Avropanın şimal-şərq hissəsinin təhlükəsizliyini təmin etməkdir". Finlandiya lideri hazırda ən mühüm vəzifənin Donald Trampı Avropa ilə əməkdaşlığı bərpa etməyə inandırmaq olduğunu deyib.

Polşa Baş naziri Donald Tusk ölkəsinin İranla davam edən münaqişəyə hərbi müdaxilə etməyəcəyini və bölgəyə əsgər göndərməyəcəyini açıqlayıb. Polşanın PAP xəbər agentliyinin məlumatına görə, Tusk bu bəyanatla ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi ilə bağlı çağırışlarından sonra nazirlər kabinetinin iclasından əvvəl çıxış edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələsində Vaşinqtonun çağırışlarına soyuq yanaşan müttəfiqlərini sərt şəkildə tənqid edib. O, həmçinin Çinə planlaşdırılan rəsmi səfərini təxirə saldığını və İranla müharibəni cəmi bir həftəyə yekunlaşdıra biləcəyini bəyan edib.

Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda Hörmüz boğazı Avropa üçün yalnız enerji təhlükəsizliyi deyil, həm də ərzaq istehsalı və qlobal ticarət baxımından həyati rol oynayır. Hörmüz boğazı dünya üzrə neft daşımalarının təxminən 20 faizinin həyata keçirildiyi əsas enerji arteriyasıdır və onun bağlanması qlobal bazarlarda ciddi sarsıntılar yaradır.

ABŞ Prezident Donald Tramp administrasiyası amerikalı diplomatlara müttəfiq ölkələrə təzyiq göstərmək barədə göstəriş verib. Vaşinqton müttəfiqlərindən İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) və Livanın "Hizbullah" qruplaşmasını terror təşkilatları siyahısına salmağı tələb edir.

Trampın sözlərinə görə, ABŞ ordusu Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə həyata keçirdiyi əməliyyatlar zamanı İrana məxsus 100-dən çox gəmini batırıb. O qeyd edib ki, boğazdakı İran hərbi gəmiləri ABŞ-ın birbaşa hədəfinə çevrilib və zərərsizləşdirilib. Bu açıqlama bölgədə davam edən hərbi əməliyyatların miqyasının nə dərəcədə böyük olduğunu bir daha nümayiş etdirir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının açılması üçün Vaşinqtona dəstək verilməyəcəyi təqdirdə NATO-nun gələcəyinin təhlükə altına düşə biləcəyini bildirib. Donald Tramp martın 16-da “Financial Times” nəşrinə müsahibəsində bildirib ki, ABŞ müttəfiqləri Hörmüz boğazının açılması üçün kömək göstərməsələr, bu, NATO-nun gələcəyi üçün “çox pis” nəticələr yarada bilər. Onun sözlərinə görə, ABŞ Ukraynaya Rusiya ilə müharibədə yardım etdiyi kimi, Avropa ölkələri də Hörmüz boğazı məsələsində fəal dəstək verməlidir.

NATO, ABŞ Prezidenti Donald Trampın müttəfiqlərin Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini təmin etməməsinin "Alyansın gələcəyi üçün çox pis" olacağı barədə xəbərdarlığından sonra rəsmi mövqeyini açıqlayıb. Adının açıqlanmasını istəməyən NATO rəsmisi bildirib ki, müttəfiqlər Şərqi Aralıq dənizində əlavə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün artıq konkret addımlar atıblar. Bu addımlar regionda artan gərginlik fonunda dəniz nəqliyyatının və strateji su yollarının qorunmasına yönəlib.

Çin hökuməti ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə qurmağı planlaşdırdığı beynəlxalq hərbi koalisiyaya qoşulmaq məsələsində tərəddüd etdiyinə dair işarələr verib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Sien Pekində keçirilən brifinqdə rəsmi Pekinin bu koalisiyaya dəvət alıb-almadığı və boğaza hərbi gəmilər göndərib-göndərməyəcəyi ilə bağlı suallardan yayınıb. Sözçü Hörmüz boğazındakı gərginliyin qlobal enerji və mal tədarükünə mənfi təsir göstərdiyini bildirərək, bütün tərəfləri hərbi əməliyyatları dərhal dayandırmağa və eskalasiyadan qaçmağa çağırıb.

ABŞ Milli İqtisadi Şurasının direktoru Kevin Hassett "CBS News" telekanalına verdiyi müsahibədə Donald Tramp administrasiyasının İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatların maliyyə yükünü açıqlayıb. Hassettin sözlərinə görə, hücumların başladığı gündən bəri ABŞ-ın hərbi xərcləri 12 milyard dolları ötüb. O, ABŞ-ın hazırkı silah ehtiyatlarının kifayət qədər olduğunu və bu mərhələdə Konqresdən əlavə büdcə tələb etməyi planlaşdırmadıqlarını bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Florida ştatındakı həftəsonu tətilindən Vaşinqtona qayıdarkən təyyarədə jurnalistlərin suallarını cavablandırıb və Yaxın Şərqdəki son hadisələrlə bağlı mühüm iddialar irəli sürüb. Tramp İranın "USS Abraham Lincoln" (CVN-72) aviadaşıyıcısını vurduğuna dair xəbərləri qətiyyətlə təkzib edərək, bu iddiaları yalan adlandırıb. "Dünyanın ən böyük gəmilərindən biri olan bu gəmiyə əsla hücum edilməyib, o heç vaxt yanmayıb," diqqətə çatdıran Prezident, sosial mediada yayılan yanğın görüntülərinin saxta olduğunu və reallığı əks etdirmədiyini vurğulayıb.

ABŞ prezidenti Donald Tramp bildirib ki, Tehran danışıqlar aparmaq istəsə də, hazırda buna hazır görünmür. Tramp iddia edib ki, ABŞ İranın pilotsuz uçuş aparatları istehsal edən müəssisələrinə zərbələr endirib. O qeyd edib ki, Tehran danışıqlar aparmaq niyyətində olsa da, Vaşinqton hesab edir ki, İran hələ bu mərhələyə hazır deyil.

İkinci İran müharibəsi özünün üçüncü həftəsinə qədəm qoyur. Bu, ötən ilin iyun ayında baş tutan birinci müharibənin davam etdiyi günlərdən daha çoxdur. Fərq ondadır ki, bu dəfə müharibə hələ sonluğuna çatmayıb. Onun bitməsinin elan edilməsi isə qarşıdurma və meydan oxuma mövzusuna çevrilib: Müharibənin qısamüddətli olacağını və tezliklə bitəcəyini deyən ABŞ Prezidenti Donald Tramp, müharibənin sonunu məhz İranın müəyyən edəcəyini bildirən "İnqilab Keşikçiləri" və müharibənin hələ bitmədiyini deyən Binyamin Netanyahu arasında fikir ayrılığı var.

Yaxın Şərqdə artan hərbi gərginlik fonunda İran regionda fəaliyyət göstərən ABŞ şirkətlərinə qarşı mümkün zərbələrlə bağlı xəbərdarlıq edib. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin enerji obyektlərinə hücum edilərsə, İran qüvvələrinin regionda yerləşən ABŞ şirkətlərinə məxsus və ya ABŞ payı olan müəssisələri hədəf ala biləcəyini açıqlayıb. Nazir vurğulayıb ki, İran öz enerji infrastrukturu təhlükə altında qalacağı halda cavab zərbələri endirəcək. Bununla yanaşı, Tehran mülki əhalinin yaşadığı ərazilərin hədəfə alınmaması üçün ehtiyatlı davranacağını da bildirib.

ABŞ və Rusiya liderləri arasında İranın nüvə proqramı ilə bağlı müzakirələr aparılıb. ABŞ prezidenti Donald Tramp Rusiya prezidenti Vladimir Putinin İranın zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları ilə bağlı irəli sürdüyü təklifi rədd edib. Məlumata görə, martın 9-da baş tutan telefon danışığı zamanı Rusiya tərəfi İranın təxminən 450 kiloqram həcmində 60 faizədək zənginləşdirilmiş uran ehtiyatının ölkədən çıxarılması və bu materialın təhlükəsizliyinə Moskvanın zəmanət verməsi variantını irəli sürüb.