Beynəlxalq Enerji Agentliyi strateji neft ehtiyatlarının ikinci dəfə bazara çıxarılmasını hazırda müzakirə etmir. Qurumun rəhbəri Fatih Birol qlobal enerji bazarlarının yaxından izlənildiyini bildirib. BEA mart ayında 400 milyon barel nefti strateji ehtiyatlardan bazara çıxarıb. Bu, agentliyin tarixində ən böyük belə addım olub. Qərar ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinin başlamasından iki həftə sonra qəbul edilmişdi. Fatih Birolun sözlərinə görə, strateji ehtiyatların 80 faizi hələ də qalır. Bu ehtiyatlar mümkün yeni təchizat böhranı zamanı istifadə oluna bilər. Hazırda isə ikinci müdaxilə ilə bağlı müzakirə aparılmır.
Digər Dövlətlər
ABŞ maliyyə naziri Skott Bessentin İrana qarşı yeni sanksiyalar paketini açıqlaması gözlənilir. Vaşinqton tədbirləri İrana qarşı indiyədək tətbiq edilmiş ən sərt iqtisadi məhdudiyyətlər kimi təqdim edir. Sanksiyalar ölkələri, bankları, şirkətləri, gəmiləri və ayrı-ayrı şəxsləri əhatə edə bilər. Xarici ölkələrə İranla iqtisadi əlaqələri dayandırmaq üçün xəbərdarlıqların verilməsi də mümkün hesab olunur. Əsas diqqət isə Çinə yönəlib. Çin 2025-ci ildə İranın dəniz yolu ilə ixrac etdiyi neftin 80 faizindən çoxunu alıb. ABŞ-nin Çin şirkətlərini və maliyyə qurumlarını birbaşa hədəfə alması Pekinlə yeni iqtisadi qarşıdurmaya səbəb ola bilər. Buna görə Bessentin Çinlə bağlı verəcəyi mesaj yeni sanksiyalar paketinin əsas sınaqlarından biri hesab olunur.
Çin Sədri Si Cinpin İordaniya Kralı II Abdullahla Pekində görüşüb. Çin lideri Fələstin məsələsini Yaxın Şərq probleminin mərkəzi məsələsi adlandırıb. Si Cinpin İsrail–Fələstin qarşıdurmasının siyasi həllinə çağırıb. O, tərəflər arasında sülh danışıqlarının yenidən başlanmasının vacibliyini vurğulayıb. Çin lideri müstəqil Fələstin dövlətinin mümkün qədər tez yaradılmasını dəstəklədiyini bildirib. Pekin Fələstin məsələsinin iki dövlət prinsipi əsasında həllinin tərəfdarıdır. İordaniya da Fələstin məsələsində mühüm regional tərəflərdən biri olaraq qalır. Görüş Yaxın Şərqdə gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə keçirilib.
İsrail hökuməti E1 layihəsi çərçivəsində 1200-dən çox mənzilin tikintisi üçün müsabiqə elan edib. Layihə Maale Adumim və digər İsrail yaşayış məntəqələrini işğal altındakı Şərqi Qüdslə əlaqələndirməyi nəzərdə tutur. E1-in həyata keçirilməsi İordan çayının qərb sahilinin ərazi bütövlüyünə ciddi təsir göstərə bilər. Layihə beynəlxalq ictimaiyyətin geniş etirazına səbəb olub. Buna baxmayaraq, İsrailin sağçı siyasi qüvvələrinin bu tənqidlərdən seçki kampaniyasında istifadə edə biləcəyi bildirilir. Netanyahu xarici tənqidləri İsrailə qarşı təzyiq kimi təqdim etməklə sağçı seçiciləri səfərbər edə bilər. Betsalel Smotriç üçün də E1 layihəsi seçki kampaniyasının əsas mövzularından birinə çevrilə bilər. İsraildə parlament seçkilərinin oktyabrın 27-də keçirilməsi nəzərdə tutulur.
SEPAH sözçüsü Hüseyn Mohebbi İranın raket istehsalının davam etdiyini açıqlayıb. O, ölkənin raket imkanlarının davamlı olduğunu bildirib. Mohebbi İranın raket ehtiyatlarının müharibə zamanı tükənəcəyinə dair gözləntilərin doğrulmadığını iddia edib. SEPAH rəsmisinin sözlərinə görə, ABŞ hazırda İrana qarşı iqtisadi təzyiqə daha çox üstünlük verir. O, bunu İranın hərbi imkanlarının qorunub saxlanılması ilə əlaqələndirib. Mohebbi İranın silah istehsalı və inkişafını dayandırmadığını bildirib. SEPAH mümkün yeni qarşıdurmada daha təkmil raketlərdən istifadə edilə biləcəyini də iddia edir. İran tərəfinin raket istehsalının miqyası ilə bağlı açıqladığı məlumatlar müstəqil şəkildə təsdiqlənməyib.
Böyük Britaniyanın yeni baş naziri Endryu Bernem Rusiyaya müraciət edərək münaqişə sülhlə bitənədək Londonun Ukraynaya dəstəyini sürdürəcəyini bəyan edib. Bəyanat Bernemin Ukraynanın Müstəqillik Günündə Kiyevə etdiyi səfər fonunda verilib. Vəzifəyə gəldikdən sonra ilk xarici səfərini Ukrayna paytaxtına reallaşdıran hökumət rəhbərinin "istəklilər koalisiyası"nın iclasında iştirakı nəzərdə tutulub.
Fələstin məsələsi Yaxın Şərq probleminin əsasında dayanır. Bu bəyanatla Çin Xalq Respublikasının Sədri Si Cinpin Pekində İordaniya Kralı Abdulla ilə keçirdiyi görüşdə çıxış edib. Bundan əvvəl Çin Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi Lin Ciyan bəyan etmişdi ki, Çin rəhbərliyi Vaşinqtonun İranı dəstəkləyən ölkələrə qarşı birtərəfli tədbirlərini qanunsuz hesab edir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat katibi İsmayıl Bəqai ABŞ bazalarını və hərbi imkanlarını İrana qarşı istifadəyə verən ölkələrin təcavüzə şərik olduğunu bildirərək, hücumların mənbəyini hədəf almağın Tehranın qanuni haqqı olduğunu vurğulayıb.
Almaniyanın Xarici İşlər Naziri Yohann Vadeful Ukraynanın müttəfiqlərini kimin tərəfində olduqlarını unutmamağa və Kiyevə dəstəyi davam etdirməyə çağırıb. Qeyd olunub ki, daha əvvəl Almaniya kansleri Fridrix Merts "arzulayanlar koalisiyası"ndan Ukraynaya göstərilən enerji yardımının həcmini artırmağı tələb edəcəyi barədə məlumat yayılıb.
ABŞ Maliyyə Naziri Skott Besent Vaşinqtonun Tehrana qarşı bu günə qədər həyata keçirilmiş ən böyük maliyyə hücumuna başladığını və İrana qarşı mübarizədə "son mərhələyə" qədəm qoyulduğunu bildirib. Besent yeni strategiyanın hərbi uğurlardan sonra başlayan genişmiqyaslı iqtisadi təcrid mərhələsi olduğunu vurğulayıb:
İraq Səudiyyə Ərəbistanı və İran arasında vahid təhlükəsizlik üzrə əlaqələndirmə şurasının yaradılmasını təklif edib. Bağdad təşəbbüslə iki ölkə arasında etimadsızlığın azaldılmasını və regional təhlükəsizlik üzrə əməkdaşlığın gücləndirilməsini hədəfləyir. Bu barədə İraqın baş nazirinin milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Qasim Əl-Ərəci açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, təklif həm İran, həm də Səudiyyə Ərəbistanına təqdim olunub. Təşəbbüsün detalları isə açıqlanmayıb və Riyadla Tehran tərəfindən hələlik rəsmi münasibət bildirilməyib.
Almaniyanın ifrat sağçı “Almaniya üçün Alternativ” (AfD) partiyası sentyabrda keçiriləcək əyalət seçkilərində uğur qazanaraq gələcəkdə federal hakimiyyətə gəlmək üçün siyasi mövqeyini gücləndirməyə çalışır. Partiyanın həmsədri Alisa Vaydel bildirib ki, AfD sentyabrın 6-da Saksoniya-Anhalt əyalətində keçiriləcək seçkilərdə hökuməti formalaşdırmaq niyyətindədir. O, partiyanın hətta təkbaşına idarə etmək üçün lazım olan səs çoxluğunu əldə edə biləcəyinə əminliyini ifadə edib.