Beynəlxaq KİV tərəfindən əldə edilən son rəqəmlər və peyk görüntüləri göstərir ki, ABŞ-ın İrana qarşı tətbiq etdiyi sərt dəniz blokadasına baxmayaraq, xeyli sayda neft tankeri hələ də beynəlxalq sularda hərəkət edərək İran neftini dünya bazarlarına daşımağa davam edir. Bu vəziyyət Tramp administrasiyasının "maksimum təzyiq" strategiyasının praktiki tətbiqində ciddi boşluqların olduğunu göstərir.

ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz dərəcəsini 3,5%–3,75% aralığında sabit saxlaması göstərir ki, dünyanın ən böyük mərkəzi bankı inflyasiya ilə mübarizənin hələ başa çatmadığını düşünür. Bu, xüsusilə enerji qiymətlərinin artması və geosiyasi qeyri-müəyyənliyin güclənməsi fonunda baş verir. Bankın açıqlamasında qeyd olunub ki, ABŞ iqtisadi fəaliyyəti sabit templə genişlənməkdə davam edir, lakin inflyasiya hələ də yüksək səviyyədə qalır və bunun səbəblərindən biri də qlobal enerji qiymətlərinin artmasıdır.

Son iki onillikdə Amerika şirkətləri və investisiya fondları ənənəvi investisiya mühitlərindən kənara çıxaraq Avropa futboluna yönəliblər. Bu transformasiya sadəcə maliyyə genişlənməsi deyil, klubların idarəetmə modelində "yerli klub" məntiqindən "qlobal investisiya aktivinə" doğru dərin bir keçidi ifadə edir. Xüsusilə 2020-ci il pandemiya böhranından sonra zəifləyən maliyyə imkanları Amerika kapitalına bir çox klubda nəzarəti ələ keçirmək üçün şərait yaradıb. Bu gün Avropada 70-dən çox klubda Amerika investorlarının birbaşa və ya dolayı iştirakı mövcuddur.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) tərəfindən 1 may 2026-cı il tarixindən etibarən həm OPEC, həm də OPEC+ alyansından rəsmən çıxmaq qərarı, qlobal enerji bazarlarında ciddi qeyri-müəyyənlik dalğası yaradıb. Bu addım təkcə bir ölkənin təşkilatdan ayrılması deyil, həm də onilliklər ərzində formalaşmış "kollektiv intizam" imicinə endirilən ən böyük zərbələrdən biri hesab olunur. Xüsusilə Yaxın Şərqdə davam edən gərginliklər və Hörmüz boğazındakı risklər fonunda, Əbu-Dabinin bu qərarı neft bazarlarının idarəolunma mexanizmini kökündən dəyişə bilər.

Livan Prezidenti Jozef Aun və "Hizbullah" arasında ölkə adından kimin danışıqlar aparacağı ilə bağlı alovlanan ritorik müharibə və İsrailin artan hücumları Livanın siyasi rəhbərliyinin görüşlərinin təxirə salınmasına səbəb olub. Prezident Aun, parlament sədri Nəbih Bərri və Baş nazir Navvaf Salam arasındakı planlaşdırılan görüş gərginliyi azaltmaq üçün diplomatik təmaslar nəticə verənədək təxirə salınıb.

Rusiya ilə İran arasında son illərdə formalaşan münasibətlər təkcə hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində izah olunmur. Əksinə, Moskvanın Tehrana verdiyi əsas dəstək silahdan daha çox siyasi, diplomatik və strateji xarakter daşıyır. Bu yanaşma xüsusilə Yaxın Şərqdə ABŞ və İsrail ilə gərginliyin artdığı bir dövrdə daha aydın görünür.

Fransa ilə ABŞ arasındakı münasibətlər hər zaman sadə müttəfiqlik çərçivəsinə sığmayıb. Bu münasibətlər bir tərəfdən NATO, Qərb bloku, təhlükəsizlik əməkdaşlığı və ortaq strateji maraqlar üzərində qurulub, digər tərəfdən isə dərin rəqabət, qarşılıqlı şübhə və liderlik iddiası ilə müşayiət olunub. Paris Vaşinqtonu müttəfiq kimi qəbul etsə də, heç vaxt özünü ABŞ-ın kiçik tərəfdaşı kimi görmək istəməyib. Məhz bu səbəbdən Fransa siyasətində “strateji muxtariyyət” anlayışı yalnız diplomatik termin deyil, milli kimliyin əsas sütunlarından biridir.

Malidə baş verən son hadisələr, xüsusilə müdafiə naziri Sadio Kamaranın öldürülməsi, ölkənin siyasi və hərbi sistemində dərin dəyişikliklərin baş verdiyini göstərir. Bu hadisə yalnız bir yüksək vəzifəli şəxsin aradan götürülməsi kimi deyil, həm də hakimiyyət daxilində balansın pozulması və dövlətin təhlükəsizlik strukturunun sarsılması kimi qiymətləndirilməlidir. Son illərdə hərbi çevrilişlər nəticəsində formalaşmış idarəetmə modeli onsuz da qeyri-sabit idi və bu cür zərbə həmin qeyri-sabitliyi daha da dərinləşdirir.

Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti yenidən kəskinləşir və Livan-İsrail sərhədi yeni qarşıdurma mərhələsinə daxil olur. Hizbullah rəhbərliyinin silahdan imtina etməyəcəyini açıq bəyan etməsi və eyni vaxtda İsrail ərazisinə raket və pilotsuz uçuş aparatlarının buraxılması bölgədə gərginliyi daha da artırır.

İsrail siyasətində formalaşan yeni ittifaq – keçmiş baş nazirlər Naftali Bennett və Yair Lapidin birlikdə seçkilərə getmək qərarı – adi seçki manevri deyil, sistem daxilində dərin struktur dəyişikliklərinin siqnalı kimi qiymətləndirilir. Bu addım əslində bir əsas suala cavab axtarır: İsraildə müxalifət Benyamin Netanyahunun uzunmüddətli hakimiyyətinə real alternativ yarada bilərmi, yoxsa bu cəhd onun mövqelərini daha da möhkəmləndirəcək?

ABŞ administrasiyasında İran məsələsi üzrə diplomatik proseslərdə diqqətçəkən dəyişikliklər müşahidə olunur. Marco Rubio-nun İranla bağlı danışıqlardan kənarda qalması Vaşinqtonun ənənəvi diplomatik yanaşmasından uzaqlaşdığını göstərir. Donald Tramp administrasiyası dövründə bu proseslərin daha çox prezidentə yaxın şəxslər vasitəsilə idarə edildiyi bildirilir.

İsrail pilotsuz uçuş aparatları cənubi Livandakı hücumları işıqlandıran jurnalist Amal Xəlili təqib edir; o, bölgədəki bir evə sığınır, lakin ev bombalanır və jurnalist dağıntılar altında qalaraq həlak olur. Bint Cübeyl şəhərində işğal olunmuş bir evdə tam bir sakitlik və özünəinamla xörək bişirən, simasında hədsiz sevinc və parlaq bəhicə görünən bir İsrail qadın əsgərinin fotoları yayılır. Eyni zamanda, cənubluların işğal edilmiş evlərindən oğurlaya bildikləri hər şeyi hərbi yük maşınlarına daşıyan İsrail əsgərləri görünür; onlar bu qarət edilmiş mebelləri və şəxsi, məhrəm əşyaları gündəlik həyatda istifadə olunacaq qənimətlərə çevirlər.