BAKI, AzerVoice, Nərmin Ağayeva
ABŞ mətbuatı Türkiyənin Type 214 Reis sinfi sualtı qayıqlarını “dəniz inqilabı” adlandıraraq, onların regional güc balansını dəyişdirəcək potensiala malik olduğunu vurğulayıb.
AzerVoice xəbər verir ki, “The National Interest” jurnalının dərc etdiyi hesabatda Türkiyənin Reis sinfi sualtı qayıqlarının Hərbi Dəniz Qüvvələrinin döyüş qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırdığı bildirilib. Almaniyanın Type 214 platforması əsasında Türkiyədə istehsal olunan bu sualtı qayıqlar, havadan müstəqil hərəkət sistemi (AIP), aşağı səs-küy səviyyəsi və yüksək dözümlülük kimi qabaqcıl texnologiyalarla təchiz edilib. Hesabatda qeyd olunub ki, bu xüsusiyyətlər Türkiyəyə Şərqi Aralıq dənizi, Qara dəniz və Egey dənizində strateji üstünlük təmin edir.
Hesabata görə, Reis sinfi sualtı qayıq layihəsi 2006-cı ildə köhnəlmiş donanmanın yenilənməsi zərurətindən ortaya çıxıb. 2011-ci ildə Almaniyanın Howaldtswerke-Deutsche Werft (HDW) şirkəti ilə 2,06 milyard avroluq müqavilə imzalanıb və Gölcük Gəmiqayırma Zavodunda altı sualtı qayığın inşasına başlanılıb. ASELSAN, HAVELSAN və STM kimi yerli müdafiə sənayesi şirkətlərinin iştirakı ilə layihədə yüksək yerli töhfə nisbəti təmin edilib, bu da Türkiyənin Milli Sualtı Qayıq (MİLDEN) proqramına keçid üçün mühüm infrastruktur yaradıb.
Jurnalın məlumatına görə, 68,5 metr uzunluqda və 6,3 metr enində olan bu sualtı qayıqlar, dizel-elektrik mühərrikləri və PEM yanacaq elementləri ilə uzun müddət su altında qala bilir, 20 knot sürətə çata bilir və torpedo boruları, gəmi əleyhinə raketlər və mina təmizləmə imkanları kimi çox yönlü silah sistemləri ilə təchiz olunub. Bu xüsusiyyətlər Reis sinfini “kabus kimi” gizli və effektiv bir döyüş platformasına çevirir. Hesabatda vurğulanıb ki, TCG Piri Rəis 2023-cü ildə, TCG Hızır Rəis 2025-ci ildə istifadəyə verilib, digər üç gəmi isə 2029-cu ilə qədər donanmaya qatılacaq.
“The National Interest” qeyd edib ki, Reis sinfi Türkiyənin “Mavi Vətən” doktrinasını dəstəkləyərək, Yunanıstan kimi regional rəqiblərə qarşı çəkindirmə qabiliyyətini gücləndirir və gələcəkdə MİLDEN layihəsi ilə Türkiyəni nüvə enerjili sualtı qayıqlara keçid potensialına yaxınlaşdırır. Bu inkişafın Türkiyəni regional dəniz gücünə çevirərək güc dinamikasını yenidən formalaşdıracağı vurğulanıb.
Qeyd edək ki, Türkiyənin Reis sinfi sualtı qayıqları Şərqi Aralıq dənizi və Qara dənizdə artan geosiyasi gərginliklər fonunda ölkənin dənizdəki təsirini və müdafiə muxtariyyətini gücləndirmək məqsədi daşıyır.