#Türkiyə

Qətər və Türkiyənin xarici işlər nazirləri arasında telefon danışığı keçirilib. Tərəflər Yaxın Şərqdə gərginliyin azaldılması yollarını müzakirə ediblər. Danışıq zamanı regional təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi məsələlərinə toxunulub. İki ölkə arasında əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi imkanları nəzərdən keçirilib. Qətər bütün diplomatik səylərə dəstəyini bir daha ifadə edib. Doha dəniz yollarında sərbəst hərəkətin təmin olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Qətər bölgədə davamlı sülhə gətirib çıxaracaq razılaşmanın əldə edilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Tərəflər regional sabitliyin təmin olunması istiqamətində birgə səylərin əhəmiyyətini qeyd ediblər.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi müsəlman ölkələrini fikir ayrılıqlarını kənara qoymağa çağırıb. O, müsəlman dünyasının böyük dövlətlərin “həddindən artıq tələblərinə” qarşı birlikdə dayanmalı olduğunu bildirib. Əraqçi Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Türkiyə və Pakistanı müsəlman dünyasının böyük ailəsinin üzvləri adlandırıb. İranlı nazir bəzi İslam ölkələri ilə ciddi fikir ayrılıqlarının olduğunu etiraf edib. Bununla belə, həmin ziddiyyətlərin əməkdaşlığa mane olmamalı olduğunu vurğulayıb. Əraqçi İranın müsəlman dünyasında birlik siyasətini davam etdirəcəyini bildirib. O, son münaqişə zamanı İran xalqının 40 gün ərzində müqavimət göstərdiyini qeyd edib. Nazir bunun müsəlman dünyası üçün “böyük dərs” olduğunu iddia edib.

Ukraynanın Ankaradakı səfiri Qara dənizdə vurulan Türkiyəyə məxsus gəmi və onu yedəyə almaq üçün göndərilən digər gəminin hədəfə alınması ilə bağlı Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyinə çağırılıb. Həmçinin Qara dənizdə insanların və əmlakın təhlükəsizliyinin, gəmiçilik və ətraf mühitin təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin zəruri olduğu vurğulanaraq, Ukrayna tərəfinə bununla bağlı müvafiq xəbərdarlıqlar edilib

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 30 Avqust – Zəfər Bayramının 104-cü ildönümü münasibətilə müraciət yayıb. O, Türkiyə vətəndaşlarını, Şimali Kipr türk xalqını və xaricdə yaşayan türkiyəliləri bayram münasibətilə təbrik edib. Ərdoğan Böyük Zəfərin Türkiyə Cümhuriyyətinin yaradılmasına gedən yolu açdığını vurğulayıb. Prezident 104 il əvvəl nümayiş etdirilən əzm və qətiyyətin bu gün də Türkiyənin əsas güc mənbələrindən biri olduğunu bildirib. O, Türkiyənin energetika, müdafiə sənayesi, elm, texnologiya və xarici siyasət sahələrində inkişafını davam etdirdiyini qeyd edib. Ərdoğan ölkəsinin haqqın, hüququn, ədalətin, sülhün və sabitliyin tərəfində dayanacağını bildirib. Türkiyə Prezidenti birlik və həmrəylik şəraitində “Türkiyə Yüzili”nin qurulmasının davam etdiriləcəyini vurğulayıb. O, Mustafa Kamal Atatürkü və silahdaşlarını ehtiramla yad edib, şəhidlərə rəhmət, qazilərə isə minnətdarlıq ifadə edib.

İran müharibəsi Körfəz ölkələrini yeni təhlükəsizlik modelləri axtarmağa sövq edib. Mühənnəd Səllum ABŞ hərbi bazalarına əsaslanan mövcud təhlükəsizlik sisteminin müharibə şəraitində gözlənilən nəticəni vermədiyini bildirib. Bölgə dövlətləri bunun fonunda ikitərəfli və çoxtərəfli müdafiə əlaqələrini genişləndirməyə başlayıblar. Qətərin NATO və Türkiyə ilə, Küveytin isə Pakistanla əməkdaşlığı buna nümunə göstərilir. Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında üçtərəfli razılaşmanın olduğu da bildirilir. Bununla belə, yeni təhlükəsizlik modellərinin real böhran şəraitində səmərəliliyi hələ sınaqdan keçirilməyib. Müharibənin iqtisadi təsirləri Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Bəhreyn və Qətərdə daha çox hiss olunub. Son hadisələr Körfəz dövlətlərinin təhlükəsizlik və müdafiə siyasətlərini yenidən nəzərdən keçirməsini sürətləndirir.

Qəzza zolağının yenidən qurulması üçün 7 milyard dollar maliyyə vəsaitinin ayrılacağı vəd edilib. Nikolay Mladenov Milli Komitənin yaxın zamanda bölgədə vəzifələrinin icrasına başlayacağına ümid etdiyini bildirib. O, Qətər, Misir və Türkiyənin HƏMAS ilə razılaşmanın irəlilədilməsində mühüm rol oynadığını qeyd edib. Bu ölkələrin diplomatik səylərinin razılaşmanın inkişafına töhfə verdiyi vurğulanıb. Mladenov Qəzzaya daxil olan humanitar yardımın artırılması istiqamətində də danışıqların aparıldığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İsrail tərəfi ilə bu məsələ üzrə müzakirələr müsbət istiqamətdə irəliləyir. 7 milyard dolların hansı ölkələr və qurumlar tərəfindən ayrılacağı barədə təfərrüat açıqlanmayıb. Vəsaitin Qəzzanın yenidən qurulmasında hansı sahələrə yönəldiləcəyi də hələlik məlum deyil.

ABŞ və Efiopiya arasında müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığın yeni strateji çərçivəyə keçirilməsi Vaşinqtonun Afrikanın Buynuzu regionunda artan maraqlarını və Əddis-Əbəbənin regional ambisiyalarını ön plana çıxarıb. Efiopiya ilə ABŞ arasında avqustun 21-də elan olunan yeni hərbi anlaşma iki ölkənin müdafiə əlaqələrinin dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Efiopiya hərbi nümayəndə heyətinin Vaşinqtona səfərindən sonra əldə olunan razılaşma həm hərbi təlimlərin, həm də gələcəkdə müdafiə sahəsində daha geniş əməkdaşlığın əsasını yarada bilər.

Suriyada YPG/SDQ-nin silahlı qüvvələrini ləğv edərək Suriya ordusuna inteqrasiya qərarı İsrail mətbuatında Türkiyə üçün böyük diplomatik və hərbi uğur kimi qiymətləndirilib. İsrailin “Maariv” qəzetində yayımlanan təhlildə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın Suriya istiqamətində həyata keçirdiyi siyasətin Ankara üçün mühüm nəticələr doğurduğu bildirilib. Təhlildə YPG/SDQ-nin muxtariyyət iddialarından geri çəkilərək silahlı qüvvələrinin Suriya ordusuna daxil edilməsinə razılaşması Türkiyənin bölgədəki təsirinin göstəricisi kimi təqdim olunub.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İstanbul Texniki Universitetinin rektorluğuna bağlı akademik bölmələrin Azərbaycan Respublikasının Qarabağ Universitetinin nəzdində açılması ilə bağlı qərar imzalayıb. Qərar İstanbul Texniki Universitetinin rektorluğuna bağlı akademik bölmələrin Azərbaycanın Qarabağ Universitetinin nəzdində yaradılmasını nəzərdə tutur. Türkiyənin avqustun 27-də dərc olunan rəsmi qərarlar siyahısında da 11647 nömrəli sənəd məhz bu adla yer alıb.

Türkiyənin birinci xanımı Əminə Ərdoğan Mehriban Əliyevanı ad günü münasibətilə təbrik edib. O, Azərbaycanın Birinci vitse-prezidentinə telefonla zəng edib. Əminə Ərdoğan Mehriban Əliyevaya möhkəm cansağlığı və yeni uğurlar arzulayıb. Türkiyənin birinci xanımı Mehriban Əliyevanın xeyirxah fəaliyyətini yüksək qiymətləndirib. O, bu fəaliyyətin dünyada böyük rəğbətlə qarşılandığını vurğulayıb. Mehriban Əliyeva göstərilən diqqətə və təbriklərə görə təşəkkür edib. Telefon danışığında tərəflərin əvvəlki səmimi görüşləri də xatırlanıb. Mehriban Əliyeva və Əminə Ərdoğan Azərbaycan–Türkiyə qardaşlıq və strateji müttəfiqlik əlaqələrinin bundan sonra da inkişaf edəcəyinə əminliklərini bildiriblər.

TÜİB-in İdarə Heyətinin sədri Hüseyin Büyükfırat və yeni baş katibi Nedim Kaya Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Birol Akgünlə görüşüblər. Görüşdə qurumun qarşıdakı dövr üçün fəaliyyət planı müzakirə olunub. Tərəflər Azərbaycan–Türkiyə iqtisadi əlaqələrinin genişləndirilməsi imkanlarını nəzərdən keçiriblər. İşgüzar dairələr arasında birbaşa əlaqələrin gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Yeni əməkdaşlıq və sərmayə imkanlarının təşviqi də əsas müzakirə mövzularından olub. Birol Akgün Nedim Kayanı yeni vəzifəsi münasibətilə təbrik edib. TÜİB iki ölkənin strateji tərəfdaşlığının iqtisadi sahədə daha da möhkəmləndirilməsinə töhfə verməyi qarşıya məqsəd qoyub. Qurum işgüzar dairələr üçün yeni əməkdaşlıq imkanlarının yaradılması istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini bildirib.