ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla yenidən başlayan döyüşlərin uzun çəkməyəcəyini bildirib. O, ABŞ-nin Hörmüz boğazına nəzarət etdiyini iddia edib. Trampın sözlərinə görə, hər gün çoxlu sayda gəminin boğazdan çıxmasına şərait yaradılır. Bu gəmilərin milyonlarla barrel neft daşıdığı bildirilir. ABŞ Prezidenti gəmi keçidlərinin əsasən problemsiz həyata keçirildiyini deyib. O, İranın vaxtaşırı pilotsuz uçuş aparatlarından istifadə etdiyini iddia edib. Tramp ABŞ qüvvələrinin həmin aparatları vurduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti Vaşinqtonun Hörmüz boğazında güclü nəzarətə malik olduğunu vurğulayıb.
#ABŞ
ABŞ-nin ticarət naziri Hovard Latnik “Anthropic” şirkətinin Tramp administrasiyası ilə münasibətlərinin yaxşılaşdığını açıqlayıb. Nazir şirkətin yenidən administrasiyanın etimadını qazandığını bildirib. Tərəflər arasında daha əvvəl süni intellektin hərbi məqsədlərlə istifadəsi ilə bağlı ciddi fikir ayrılığı yaranmışdı. “Anthropic” öz süni intellekt sistemlərinin ölkədaxili müşahidə və insan müdaxiləsi olmadan fəaliyyət göstərən silahlarda istifadəsinə qarşı çıxmışdı. Bundan sonra şirkətin bəzi hərbi müqavilələrdə iştirakı məhdudlaşdırılmışdı. “Anthropic” qərara qarşı məhkəməyə müraciət etmişdi. ABŞ hakimi bir neçə gün əvvəl şirkətin xeyrinə qərar verib. Son açıqlamalar şirkətlə Tramp administrasiyası arasında münasibətlərin yumşaldığını göstərir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının adının dəyişdirilməsini təklif edib. Tramp boğazın “Tramp boğazı” adlandırılması fikrini irəli sürüb. O, təklifini sosial şəbəkə hesabında yayımlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının hazırda ölkəsinin nəzarətində olduğunu iddia edib. Tramp məhz bu iddiasına əsaslanaraq boğazın adının dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirib. Açıqlama Hörmüz boğazında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib. Hörmüz boğazı dünyanın ən mühüm dəniz və enerji yollarından biri hesab olunur. Trampın təklifinə bölgə ölkələrinin münasibəti barədə hələlik məlumat verilməyib.
İranın baş müzakirəçisi və parlament sədri Məhəmməd Bağır Qalibaf ABŞ-ni bölgədə təhlükəsizliyin pozulmasının mənbəyi adlandırıb. O, bu fikirləri HƏMAS-ın rabitə məsələləri üzrə rəhbəri ilə görüşündə səsləndirib. Qalibaf Vaşinqtonu üzərinə götürdüyü öhdəliklərə əməl etməyə çağırıb. İran rəsmisi iyun ayında imzalanmış Qarşılıqlı Anlaşma Memorandumunun şərtlərinin yerinə yetirilməsini tələb edib. O, ABŞ-nin razılaşma üzrə öhdəliklərinə hörmət etməli olduğunu bildirib. Bununla yanaşı, Qalibaf İranın danışıqları rədd etmədiyini vurğulayıb. Tehran mövcud qarşıdurmaya baxmayaraq, danışıqların davam etdirilməsi imkanını açıq saxladığını bildirir. Açıqlama ABŞ-İran münasibətlərində hərbi və siyasi gərginliyin artdığı bir dövrdə verilib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-nin mülki şəxsləri hədəfə almadığı barədə açıqlamasını rədd edib. O, ABŞ ordusunun Əfqanıstan və İraqda keçmişdə həyata keçirdiyi bir sıra hücumları xatırladıb. Bəqai həmin hücumlarda qadın və uşaqlar da daxil olmaqla mülki şəxslərin öldüyünü bildirib. İran rəsmisi ABŞ istehsalı olan “Vətən” televiziya serialındakı toy mərasiminə hücum səhnəsinə də diqqət çəkib. O, ABŞ Mərkəzi Komandanlığının mövqeyinin keçmiş hadisələrlə ziddiyyət təşkil etdiyini iddia edib. Bəqai Sirikdə baş verən hadisənin və oradakı qurbanların real olduğunu vurğulayıb. İran Sirikdə toy mərasiminin keçirildiyi ərazinin ABŞ hücumuna məruz qaldığını bildirir. ABŞ tərəfi isə mülki şəxsləri məqsədli şəkildə hədəfə aldığı barədə ittihamları qəbul etmir.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hünq Kaonu Hərbi Dəniz Qüvvələri naziri vəzifəsinə namizəd göstərəcəyini açıqlayıb. Hünq Kao hazırda həmin vəzifəni müvəqqəti icra edir. Tramp onun Hərbi Dəniz Qüvvələri və Dəniz Piyadaları Korpusunun rəhbərliyi üçün uyğun namizəd olduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti Senatı namizədliyi mümkün qədər tez təsdiqləməyə çağırıb. Hünq Kaonun sələfi Con Felan aprel ayında vəzifəsindən ayrılıb. Quru Qoşunları naziri Den Driskoll da bazar ertəsi istefa ərizəsi təqdim edib. Onun müdafiə naziri Pit Heqsetlə münasibətlərində gərginlik olduğu barədə məlumatlar yayılmışdı. Vyetnamda anadan olan Hünq Kao 1975-ci ildə qaçqın kimi ABŞ-yə köçüb.
ABŞ-nin İrana endirdiyi son zərbələr nəticəsində ölənlərin sayı 19-a çatıb. İran mətbuatının məlumatına görə, Xuzistan vilayətində yeddi nəfər həlak olub. Sirik bölgəsində toy mərasiminin keçirildiyi yerə endirilən zərbədə azı dörd nəfərin öldüyü bildirilir. Kirmanşahda İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun dörd üzvü həlak olub. Lavan adasında isə Bəsic qüvvələrinin üç üzvünün öldüyü açıqlanıb. Cəhrom şəhərində də bir nəfərin həlak olduğu bildirilir. Hücumlar nəticəsində çox sayda insanın yaralandığı barədə məlumatlar var. ABŞ tərəfi son hərbi əməliyyatların İranın hərbi imkanlarına qarşı yönəldildiyini bildirir.
ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İranda mülki şəxsləri hədəfə aldığı barədə ittihamları rədd edib. İran tərəfi Sirik bölgəsində toy mərasiminin keçirildiyi yaşayış binasının ABŞ hücumu nəticəsində vurulduğunu bildirir. İran rəsmilərinin məlumatına görə, hadisə nəticəsində azı dörd nəfər həlak olub. Ölənlər arasında uşaqların da olduğu açıqlanıb. Hücum nəticəsində 50-dən çox insanın yaralandığı bildirilir. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı isə hərbi qüvvələrinin mülki şəxsləri hədəfə almadığını bəyan edib. ABŞ tərəfi son zərbələrin İranın hərbi obyektlərinə qarşı yönəldildiyini bildirir. Hadisənin dəqiq şəraiti ilə bağlı tərəflərin açıqlamaları arasında fərqlər qalır.
İranın Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Möhsün Rzayi ölkəsinin ABŞ-yə qarşı yeni strategiya hazırladığını açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yaxın zamanda bu strategiyanın nəticələrini görəcək. Rzayi yeni yanaşmanın yalnız döyüş meydanını əhatə etməyəcəyini bildirib. İran diplomatik sahədə də yeni addımlar atmağa hazırlaşır. İqtisadi mühasirəyə qarşı mübarizə də strategiyanın əsas istiqamətlərindən biri olacaq. İran rəsmisi ABŞ-nin hərbi və iqtisadi təzyiqlərinin Tehranı geri çəkilməyə məcbur etməyəcəyini iddia edib. O, İranın yeni strategiyasının ABŞ-yə ciddi təsir göstərəcəyini bildirib. Bununla belə, yeni strategiyanın konkret hansı addımlardan ibarət olacağı açıqlanmayıb.
Körfəz Əməkdaşlıq Şurası İranın Bəhreyn, Küveyt və İordaniyaya qarşı hücumlarını kəskin şəkildə pisləyib. Təşkilatın baş katibi Casim Məhəmməd əl-Budeyvi hücumları “iyrənc” adlandırıb. O, İranın addımlarını dövlətlərin suverenliyinin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. İranın hücumları ABŞ-nin gecə ərzində ölkə ərazisinə endirdiyi zərbələrdən sonra həyata keçirilib. Son hadisələr ABŞ ilə İran arasında bir aya yaxın davam edən nisbi sakitliyə son qoyub. Qarşıdurmanın yenidən kəskinləşməsi bölgədə daha geniş müharibə təhlükəsini artırıb. Gərginlik neft qiymətlərinin yüksəlməsinə və dünya iqtisadiyyatında qeyri-müəyyənliyin artmasına səbəb olub. ABŞ-də isə müharibənin siyasi nəticələri noyabrda keçiriləcək aralıq seçkiləri ərəfəsində Donald Tramp üçün əlavə təzyiq yaradır.
İran ABŞ-nin ölkənin cənubunda toy mərasiminin keçirildiyi yaşayış binasına zərbə endirdiyini bildirib. İran Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni “müharibə cinayəti” kimi qiymətləndirib. İran Qızıl Aypara Cəmiyyətinin məlumatına görə, hücum nəticəsində azı dörd nəfər həlak olub. Ölənlər arasında bir uşağın olduğu bildirilir. Zərbə nəticəsində 50-dən çox insanın yaralandığı açıqlanıb. İran tərəfinin yaydığı görüntülərdə toy mərasiminin keçirildiyi bildirilən ərazidə dağıntılar əks olunub. Gəlinin atası hücumun qızının toy mərasimi zamanı baş verdiyini bildirib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı isə ABŞ ordusunun mülki şəxsləri qəsdən hədəfə almadığını bəyan edib.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi HƏMAS-a göndərilməsi nəzərdə tutulduğu iddia edilən 560 min dollardan çox rəqəmsal vəsaitin müsadirə edildiyini açıqlayıb. Əməliyyat Federal Təhqiqat Bürosu tərəfindən həyata keçirilib. ABŞ tərəfi HƏMAS-ın maliyyə toplamaq üçün rəqəmsal pul vasitələrindən istifadə etdiyini iddia edir. Əməliyyat zamanı təşkilatın istifadə etdiyi bildirilən bəzi internet ünvanları və rabitə vasitələri də nəzarətə götürülüb. Araşdırmaçılar maliyyə toplamaq üçün istifadə edildiyi iddia olunan rəqəmsal pul ünvanlarını müəyyənləşdiriblər. ABŞ rəsmiləri HƏMAS-a pul göndərmək istəyən minlərlə şəxslə bağlı məlumat əldə etdiklərini də bildiriblər. Bu məlumatların gələcək araşdırmalarda istifadə ediləcəyi açıqlanıb. ABŞ Ədliyyə Nazirliyi HƏMAS-ın maliyyə imkanlarına qarşı tədbirlərin davam etdiriləcəyini bildirib.