#Humanitar fəlakət Qəzza

İsrailin Qəzzədə tətbiq etdiyi sistemli aclıq siyasəti səbəbindən xəstəxanalar yetərsiz qidalanma nəticəsində dərisi-sümükləri görünən, ölümə yaxın olan uşaqlarla doludur. Aclıqdan ölənlərin sayı isə sürətlə artır. Aclıq səbəbindən baş verən ölümlər təhlükəli həddə çatıb. Qəzzə Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatlarına görə, yetərsiz qidalanma və aclıq səbəbilə ölənlərin sayı 146-sı uşaq olmaqla 428-ə yüksəlib. Cənubda yerləşən Xan Yunis şəhərindəki Nasir Xəstəxanası, qida çatışmazlığından əziyyət çəkən, tibbi imkanların olmaması səbəbindən diaqnoz və müalicə oluna bilməyən xəstəliklərlə mübarizə aparan uşaqlarla doludur. Bu uşaqların bəziləri nə yeməyə bir şey, nə də qalmağa yataq tapa bilir və kömək əli uzanmasını gözləyirlər.

Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi İsrail ordusunun Qəzza şəhərinə quru hücuma başlamasının ardından beynəlxalq ictimaiyyəti “fövqəladə və təcili müdaxilə”yə çağırıb. Nazirliyin bəyanatında bildirilib ki, Qəzzada baş verənlər mülki əhalinin qəsdən hədəfə alınması, şəhərin kütləvi məzarlığa çevrilməsi və yaşanmaz hala gətirilməsi deməkdir. Məlumata görə, təqribən bir milyon fələstinli ölüm təhlükəsi altında qaçqın vəziyyətinə düşüb. Fələstin XİN beynəlxalq ictimaiyyəti hərbi cinayətləri dayandırmağa, dərhal atəşkəsə nail olacaq siyasi və diplomatik həll yollarını gücləndirməyə, mülki şəxslərin qorunmasına, onların Qəzza zolağından məcburi köçürülməsinin qarşısını almağa çağırıb. Eyni zamanda girovların və məhbusların azad edilməsi, humanitar yardımın davamlı şəkildə çatdırılması üçün “Nyu-York Bəyannaməsi”nin icrasının vacibliyi vurğulanıb.

İsrail, Qəzzaya humanitar yardımın çatdırılması məqsədilə Kərəm Əbu Salim sərhəd-keçid məntəqəsini yenidən açıb. Yardımlar Misir tərəfdən Rəfah keçid məntəqəsi vasitəsilə gətirilərək, İsrailin nəzarətində olan Kərəm Əbu Salimdən daxil edilir. Bu proses ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Misir və İsrail arasında əldə olunmuş yeni razılaşmaya əsasən həyata keçirilir. Razılaşmaya görə, yardım karvanları əvvəlcə Misir tərəfdən Rəfah məntəqəsinə, oradan isə İsrailin Kərəm Əbu Salim keçid məntəqəsinə yönləndirilir. Burada İsrail rəsmiləri tərəfindən ciddi yoxlamadan keçirilən yardım yük maşınları daha sonra Qəzzaya – Zikim və Kərəm Əbu Salim keçid məntəqələri vasitəsilə buraxılır.

İsrailin hücumları və mühasirəsi səbəbindən Qəzza zolağında aclıq fəlakəti yaşanır. Son 24 saat ərzində 3 fələstinli daha aclıq və qidalanma çatışmazlığı səbəbilə həlak olub. Bu barədə Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi yazılı açıqlama yayıb. Bildirilib ki, aclıq və qida çatışmazlığı səbəbindən ölənlərin sayı 7 oktyabr 2023-cü ildən bu yana 425-ə yüksəlib. Onlardan 145-i uşaqdır. BMT-nin dəstəklədiyi Enteqre Qida Təhlükəsizliyi Faza Təsnifatı (IPC) 22 avqust tarixində Qəzza şəhərində "aclq vəziyyəti" elan edib. Həmin tarixdən bu günə qədər bölgədə 30-u uşaq olmaqla 147 nəfər aclıq səbəbilə həyatını itirib.

İsrail ordusunun bu gün səhər saatlarından etibarən Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə həyata keçirdiyi hava və artilleriya hücumları nəticəsində 3-ü uşaq olmaqla 25 fələstinli həyatını itirib. Xəstəxana mənbələri və yerli şahidlərin bildirdiyinə görə, Qəzza şəhərinə yönəlmiş hücumlar xüsusilə intensiv xarakter alıb. Əldə olunan məlumatlara görə, İsrail ordusu Qəzza şəhərinin qərbindəki Rimal məhəlləsində bir fələstinli ailənin yerləşdiyi çadırı bombalayıb. Nəticədə, 6 nəfər, o cümlədən 3 uşaq həlak olub.

İsrail ordusunun Baş Qərargah rəisi, general Eyal Zamir, “Knesset”də çıxışı zamanı Baş nazir Benyamin Netanyahudan Qəzzadakı əməliyyatların növbəti mərhələsi ilə bağlı heç bir aydın göstəriş almadığını bildirib. Onun sözləri, ordunun Qəzzaya hücumlarını genişləndirməyə hazırlaşdığı bir vaxtda, İsrail ordusunun hazırlıq vəziyyətinə dair narahatlıqları artırıb.

Ərdoğan bu gün İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı–Ərəb Liqası Fövqəladə Zirvə Toplantısında iştirak etmək üçün Qətərə gedir. Prezident Ərdoğan İsrailin qətliam xarakterli hücumlarının dayandırılması ilə bağlı mesajlarını paytaxt Dohada keçiriləcək zirvə toplantısında verəcək. Türkiyə Prezidenti Ərdoğan Qətərə yola düşəcək. İsrail təxminən 2 ildir Qəzzanı qan içində qoyur. Region ölkələri İsrailin sərhəd tanımayan hücumlarından narahatdır.

İsrail ordusunun Qəzza zolağına təşkil etdiyi hücumlarda azı 62 nəfər həlak olub. Bu barədə fələstinli mənbələr məlumat yayıb. Bildirilib ki, İsrailin Qəzza şəhərinin cənub-şərqində yerləşən Sabra məhəlləsinə endirdiyi zərbələrdə aralarında yardım paylama məntəqələrində çalışan 7 nəfərin də olduğu azı 62 mülki şəxs həyatını itirib, çoxlu sayda insan yaralanıb. İsrail ordusu həmçinin Qəzza şəhərinin cənub-qərbində yerləşən Baş Prokurorluq binasına üç hava zərbəsi endirib. Nəticədə bina tamamilə dağılıb. Hücumlar zamanı fələstinlilərin evləri, əvvəlki bombardmanlardan evsiz qalanların sığındığı məkanlar da hədəfə alınıb. Bu səhərə qədər Qəzza şəhərində bir yaşayış evi, üç sığınacaq və 20-dən çox bina yerlə-yeksan edilib.

BMT-nin Uşaq Fondu (UNICEF) bildirib ki, Qəzzada uşaqlar arasında ağır qidalanma çatışmazlığı səviyyəsi 2025-ci ilin avqustunda 19 faizədək yüksəlib. Bu, hər beş uşağın birinin kəskin aclıqdan əziyyət çəkdiyi deməkdir. Ümumilikdə təxminən 13 min uşaq kritik vəziyyətdədir. UNICEF xəbərdarlıq edib ki, davam edən İsrail əməliyyatları fonunda sığınacaqların və həyati vacib xidmətlərin olmaması 450 min uşağın həyatını birbaşa təhlükə altına qoyur. Qurum bunu yaxınlaşan humanitar fəlakət kimi qiymətləndirib.

Qəzza əhalisi uzun müddətdir gigiyenik şəraitin olmaması səbəbindən müxtəlif dəri xəstəliklərindən əziyyət çəkirdi. İndi isə eyni infeksiyalar İsrail ordusunun əsgərlərinə də yayılıb. Cümə günü ön cəbhəyə göndərilən yüzlərlə nizami və ehtiyat hərbçi qaşınmadan şikayətlənib, bədənlərində yaralar əmələ gəlib. “Yedioth Ahronoth” qəzetinin dərc etdiyi fotolarda əsgərlərin bədənində açıq yaralar görünür. Onların sözlərinə görə, səbəb bit, taxtabiti, digər həşərat sancmaları, üfunətli qoxu və dayanıqsız sularla bağlıdır. Bir əsgərin atası deyib: “Oğlum əvvəlcə bu əziyyəti gizlətmişdi. Ailəlikcə istirahətə çıxanda təsadüfən bədənindəki yaraları gördük. Bu dəhşətli idi. Övladlarımız qaşınmadan yata bilmir. Bu, Qəzzanın başqa bir lənəti kimi geri dönür.”

BMT Təhlükəsizlik Şurasının İsrailin Qətərə hücumunu pisləyən bəyanatı uzun illərdən sonra ilk dəfə ABŞ-ın da beynəlxalq konsensusa qoşulması ilə mümkün olub. Bu dəfə Vaşinqton da İsrailin HƏMAS-a qarşı müharibəni aşaraq bütün beynəlxalq qanun və normaları pozan addımlarına qarşı çıxış edib. Şuranın qəbul etdiyi bəyanatda İsrailin adı açıq şəkildə qeyd olunmasa da, “əsas vasitəçi ölkənin ərazisi olan Dohaya edilən son hava hücumları pislənir” ifadəsi diqqət çəkib. Bu, nəinki Donald Tramp dövründə, hətta onun sələfi Co Baydenin hakimiyyəti illərində də ilk dəfə BMT TŞ-nin İsraili hədəf alan pisləmə bəyanatı idi.

İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə endirdiyi hava zərbələri nəticəsində aralarında qadın və uşaqların da olduğu 20 fələstinli həyatını itirib. Hadisə şahidlərinin və xəstəxana mənbələrinin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu səhər saatlarından etibarən yaşayış məntəqələrini, yardım gözləyənləri və müxtəlif bölgələrdə yerləşən evləri hədəfə alıb. İsrail, Qəzza şəhərinin şimal-qərbində yerləşən Tuvan bölgəsində Sultan ailəsinə məxsus bir evə hava zərbəsi endirib. Hücum nəticəsində 14 fələstinli həlak olub, çox sayda insan yaralanıb.