#İsrail və İran gərginliyi

ABŞ və İsrail qüvvələrinin İrana qarşı həyata keçirdiyi hava hücumları nəticəsində paytaxt Tehranın şimal-şərq və cənub bölgələrində güclü partlayış səsləri eşidilib. Hücumlar zamanı şəhərin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin aktivləşdiyi və hədəfləri zərərsizləşdirməyə çalışdığı bildirilir.

Küveyt Mülki Aviasiya Qurumundan verilən rəsmi bəyanata görə, ölkənin əsas hava qapısı olan Küveyt Beynəlxalq Hava Limanı pilotsuz uçuş aparatları (PUA) tərəfindən hədəf alınıb. Hücum nəticəsində hava limanının fəaliyyəti üçün kritik əhəmiyyət kəsb edən infrastruktur zərər görüb. Bəyanatda vurğulanır ki, partlayışlar nəticəsində hava limanındakı radar sistemlərinə ciddi zərər dəyib. Bu zədələnmənin uçuşların təhlükəsizliyinə və naviqasiya xidmətlərinə necə təsir edəcəyi barədə texniki araşdırmalar aparılır. Hazırda hava limanında uçuşların dayandırılıb-dayandırılmaması ilə bağlı rəsmi qərar gözlənilir.

İsrail mediasının yaydığı məlumata görə, Yəməndəki İran tərəfindən dəstəklənən husilər İsrailin cənub hissəsinə raket zərbəsi endirməyə cəhd ediblər. Bildirilir ki, atılan raket İsrail hava hücumundan müdafiə sistemləri tərəfindən havada zərərsizləşdirilib. İlkin məlumatlara görə, raket hücumu nəticəsində ölən və ya yaralanan olmayıb. Bu hadisə ABŞ-ın İrana qarşı başlatdığı hərbi əməliyyatlardan sonra Yəməndən İsrailə qarşı həyata keçirilən ilk raket hücumu iddiası kimi qeyd olunub.

Tailandın Baş naziri Anutin Çarnvirakul şənbə günü keçirdiyi mətbuat konfransında ölkəsinin neft daşımaları ilə bağlı strateji bir uğura imza atdığını elan edib. Baş nazir bildirib ki, Tailand və İran rəhbərliyi arasında Tailand neft tankerlərinin Hörmüz boğazından maneəsiz və təhlükəsiz keçməsinə icazə verən rəsmi razılaşma əldə olunub.

İran İslam Respublikası Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossini kəskin tənqid edərək, onu ABŞ və İsrailin İranın nüvə obyektlərinə təşkil etdiyi hücumlara qarşı səssiz qalmaqda ittiham edib. İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi "X" sosial şəbəkəsində paylaşdığı bəyanatda Qrossinin son açıqlamalarını "dağıdıcı" adlandırıb. Qrossinin "Nüvə müharibəsi olmadığı müddətcə heç bir döyüş İranın nüvə potensialını yox edə bilməz" sözlərinə reaksiya verən Qəribabadi yazıb.

Tramp Hörmüz boğazını İranla birlikdə idarə etməyə maraqlıdır. O bunun üçün ortaq şirkət yaradılmasını və payların bölünməsini təklif edə bilər.Bu barədə "The Wall Street Journal" qəzeti məlumatlı mənbələrə istinadən xəbər verib. Bildirilir ki, hazırda Ağ Evdə bu məsələlər ətrafında müzakirələr aparılır: “Bu faktiki Hörmüz boğazında azad naviqasiyanın sonu ola bilər. Eyni zamanda Tramp İran neftinin bir hissəsinə çıxış əldə etmək istəyir. Bu ABŞ-a İranın enerji bazarında söz sahibi olmağa imkan verə bilər. Tramp bundan əlavə İranın mis yataqlarına yatırım etmək və bunu da ortaq şirkətdə birgə idarə etməyi planlaşdırır”.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) İctimaiyyətlə Əlaqələr Bölməsi Hörmüz boğazından keçən gəmilərin hərəkəti ilə bağlı kritik qərarını açıqlayıb. Rəsmi bəyanatda bildirilir ki, "İsrail-Amerika ittifaqı"na və onları dəstəkləyən ölkələrə məxsus, eləcə də həmin limanlara istiqamətlənən bütün gəmilərin keçidi marşrutundan asılı olmayaraq qadağan edilib.

Fars körfəzinin ən strateji keçid məntəqəsi olan Hörmüz boğazı ətrafında gərginlik kritik həddə çatıb. ABŞ və İsrailin hücumlarından sonra İranın boğazı bağlaması fonunda Prezident Donald Tramp bölgədəki mühüm adaları hədəf alan hərbi planlarını yenidən gündəmə gətirib. Tramp müttəfiqlərindən boğazın açılması üçün hərbi dəstək tələb etsə də, bu müraciət gözlənilən reaksiyanı verməyib. Bunun ardınca ABŞ prezidenti İranın əsas neft ixrac terminalı olan Xark adasını işğal etməklə hədələyib. Martın 15-də adaya hava zərbələri endirildiyini elan edən Tramp, hələlik neft anbarlarının hədəf alınmadığını vurğulayıb.

Hörmüz boğazından son iki gün ərzində cəmi 7 ticarət gəmisinin keçid etdiyi bildirilib. Dəniz nəqliyyatı izləmə platformalarının məlumatına əsasən, martın 25-də “Egret” və “Savona” adlı neft və kimyəvi yük tankerləri boş vəziyyətdə boğazın şərqindən qərbinə doğru hərəkət edib.