ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qəzzanın bərpası məqsədilə irəli sürdüyü “Sülh Şurası” təşəbbüsü ilə bağlı yeni məlumatlar ortaya çıxıb. Bildirilir ki, yaradılmasından aylar keçməsinə baxmayaraq fonda hələlik heç bir maliyyə vəsaiti daxil olmayıb. Məsələ beynəlxalq dairələrdə təşəbbüsün effektivliyi və gələcək perspektivləri ilə bağlı müzakirələri gücləndirib.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşma ilə bağlı müzakirələr davam edərkən, analitiklər bunun Vaşinqtonun Yaxın Şərq siyasətinə və ABŞ daxilində siyasi proseslərə təsirlərini qiymətləndirirlər. Mütəxəssislərin fikrincə, mümkün razılaşma Donald Tramp üçün həm xarici siyasət, həm də daxili siyasi baxımdan mühüm nəticələr yarada bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Ağ Evdə keçirəcəyi növbəti kabinet iclasında əsas diqqətin İranla bağlı məsələlərə yönələcəyi bildirilir. Məlumatlara görə, iqtisadiyyat və bəzi daxili məsələlər də müzakirə olunacaq, lakin regional gərginlik və Vaşinqtonun Tehran siyasəti görüşün əsas mövzusu kimi ön plana çıxır. İclas həm də Trampın yenidən prezident vəzifəsinə qayıtmasından sonra keçirilən növbəti mühüm siyasi görüşlərdən biri hesab olunur.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla müharibənin dayandırılmasına yönəlmiş danışıqların həlledici mərhələyə çatdığı bir dövrdə yüksək səviyyəli görüş keçirəcəyi bildirilir. Ağ Evdə baş tutacaq kabinet iclasında əsas diqqətin İranla mümkün razılaşma və onun siyasi nəticələrinə yönələcəyi gözlənilir. Müzakirələr həm xarici siyasət, həm də ABŞ daxilində siyasi proseslər baxımından mühüm mərhələ kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Merilend ştatında yerləşən Camp Devid prezident iqamətgahında nadir kabinet iclası keçirəcəyi bildirilir. Məlumata görə, görüşdə bütün kabinet üzvlərinin iştirakı gözlənilir və əsas müzakirə mövzularından birinin İranla bağlı vəziyyət olacağı qeyd edilir. Camp Devid adətən yüksək məxfilik tələb edən təhlükəsizlik və diplomatik məsələlərin müzakirəsi üçün istifadə olunur. Eyni zamanda, Respublikaçılar Partiyası daxilində İranla aparılan danışıqlarla bağlı fərqli mövqelərin də diqqət mərkəzində olacağı ehtimal edilir.

ABŞ Prezidenti Donald Trump Azərbaycanın Müstəqillik Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyevə ünvanladığı təbrik məktubunda iki ölkə arasında münasibətlərin son dövrdə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu vurğulayıb. Məktubda Vaşinqtonda keçirilmiş tarixi sülh sammitindən sonra strateji əməkdaşlığın genişləndirildiyi, regional əlaqələr, iqtisadi münasibətlər və təhlükəsizlik sahələrində tərəfdaşlığın dərinləşdirildiyi qeyd olunub. Donald Tramp həmçinin ABŞ-ın Azərbaycan və Ermənistan arasında dayanıqlı sülhü dəstəkləməyə davam etdiyini bildirərək Azərbaycanın sülh prosesi, sərhədlərin delimitasiyası, humanitar addımlar və regional dialoqu gücləndirən təşəbbüslər istiqamətində göstərdiyi səyləri yüksək qiymətləndirib. Məktubda iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın gələcək illərdə daha da möhkəmləndirilməsi niyyəti də ifadə olunub.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın əlində olan zənginləşdirilmiş uranaı ya dərhal ABŞ-a gətirilərək məhv edilməli, ya da İranın koordinasiyasında və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (IAEA) müşahidəsi altında təhlükəsiz şəkildə məhv olunmalı olduğunu bildirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Livan parlamentinin sədri və Hizbullahın baş katibinə göndərdiyi mesajlarda dəstəyini ifadə edib və Livan hökuməti, xalqı, həmçinin müqavimət hərəkatını “Müqavimət və Azadlıq Günü” münasibətilə təbrik edib. Bu addım İsrailin Livandan çıxmasının ildönümünə təsadüf edir və ABŞ Dövlət katibi Marko Rubionun tənqidlərinə cavab xarakteri daşıyır. Hazırda ABŞ-İran arasında mümkün razılaşma prosesi davam edir və müharibənin dayandırılmasını əhatə edib-etmədiyi dəqiq bilinmir. Martın 2-dən bəri münaqişə 3,000-dən çox ölüm və yüz minlərlə didərginlə nəticələnib. İran isə Livan və Hizbullahı dəstəkləyərək razılaşma prosesində onları tərk etməyəcəyini təsdiqləyib.

İran ətrafında gərginliyin artması ABŞ-də siyasi arenaya birbaşa təsir göstərir. Prezident Donald Tramp Respublikaçılar Partiyası daxilindəki tənqidçilərini zəiflətməklə seçki öncəsi mövqeyini gücləndirib. Noyabr ayında keçiriləcək aralıq Konqres seçkilərində amerikalılar Trampa qarşı çıxan bəzi siyasətçiləri ilkin seçkilərdə məğlub ediblər. Vəzifəsini itirənlər arasında xüsusilə “Epstein sənədləri”nin açıqlanmasını tələb edən ABŞ Konqresinin nümayəndəsi Tomas Məsi diqqət çəkir. Bu inkişaflar Trampın gələcək siyasi strategiyasına və partiyanın seçki perspektivinə əhəmiyyətli təsir göstərə bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər “İbrahim Razılaşmaları”nı dərhal imzalamalı, digər ölkələr isə onların ardınca getməlidir. Tramp bildirib ki, əks halda həmin ölkələr razılaşmanın bir hissəsi hesab olunmayacaq və bu xoş niyyətin olmaması deməkdir. O vurğulayıb ki, razılaşma bölgədəki indiyədək imzalanmış ən mühüm sənəd olacaq, İranın da qoşulması misilsiz tarixi hadisə kimi qiymətləndiriləcək. Tramp əlavə edib ki, bu razılaşma Yaxın Şərqi birləşmiş, güclü və iqtisadi baxımdan qüdrətli bölgəyə çevirə bilər və nümayəndələrə prosesin dərhal başlanmasını və uğurla yekunlaşdırılmasını tapşırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, İranla mümkün razılaşma imzalandıqdan sonra regional ölkələr — Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Pakistan, Türkiyə, Misir və İordaniya — İsraillə münasibətləri normallaşdıran “İbrahim Razılaşmaları”na qoşulmaqla bağlı minimum şərti yerinə yetirməlidirlər. Tramp bildirib ki, bəzi ölkələrin qoşulmamaq səbəbləri ola bilər, lakin böyük əksəriyyət İranla razılaşmanın tarixi əhəmiyyətini nəzərə alaraq bu addıma hazır və istəkli olmalıdır.

ABŞ və İran arasında mümkün razılaşmaya dair danışıqlar davam edir və bu gün yeni inkişafın baş verə biləcəyi gözlənilir. Rubio bildirib ki, danışıqlar hələ də davam edir və Hörmüz Boğazının yenidən açılmasına dair təkliflər, həmçinin nüvə müzakirələri masadadır.

24 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı prosesin hazırda iki mümkün istiqamət arasında olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton və Tehran ya diplomatik razılaşmaya daha da yaxınlaşacaq, ya da gərginlik yenidən yüksələ bilər. Tramp tərəflər arasında müəyyən irəliləyiş olduğunu qeyd edib və yaxın günlərin danışıqların gələcək taleyi baxımından həlledici ola biləcəyini vurğulayıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqton və Tehran arasında mümkün razılaşmaya doğru irəliləyiş olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, tərəflər hər gün razılaşmaya daha da yaxınlaşır və danışıqlarda müsbət dinamika müşahidə olunur. Tramp qeyd edib ki, mümkün saziş İranın zənginləşdirilmiş uranı ilə bağlı məsələnin qənaətbəxş həllini əhatə edə bilər, lakin yekun razılaşmanın detalları barədə əlavə məlumat verilməyib.

Qətər əmiri Şeyx Təmim bin Həməd Al Sani ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında telefon danışığı baş tutub. Danışıq zamanı Yaxın Şərqdə son vəziyyət, gərginliyin azaldılması və bölgədə sabitliyin qorunması məsələləri müzakirə olunub.

ABŞ-də keçmiş Kuba lideri Raul Kastroya qarşı irəli sürülən ittihamlar Vaşinqton-Havana münasibətlərində gərginliyi daha da artırıb. Ekspertlər Donald Tramp administrasiyasının Kubaya qarşı tətbiq etdiyi təzyiq modelinin Venesuelaya qarşı həyata keçirilmiş strategiyaya bənzədiyini bildirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO müttəfiqlərini təəccübləndirərək Polşa ərazisinə əlavə 5 min hərbçi göndərəcəyini açıqlayıb. Prezident bunun səbəbini Polşanın milli-mühafizəkar prezidenti Karol Navrocki ilə münasibətinə bağlayıb.

ABŞ dövlət katibi Mark Rubio bildirib ki, Kuba hökuməti ilə diplomatik yolların nəticə verməsi çətin görünür və adadakı sosialist hökumətinin ABŞ üçün təhlükəsizlik riskləri yaratdığı vurğulanıb. Bu, adanın keçmiş lideri Raul Kastroya qarşı cinayət ittihamlarının açıqlanmasından sonra yaranan yeni təhlükə kimi qiymətləndirilir.

ABŞ-də evangelist dini dairələrlə siyasi hakimiyyət arasında formalaşan yeni münasibət modeli Yaxın Şərqdəki müharibə proseslərinə təsir edən əsas amillərdən birinə çevrilib. Xüsusilə 2026-cı ildə İran ətrafında baş verən hadisələr Vaşinqtonda dini-messiançı yanaşmanın xarici siyasət qərarlarında daha açıq şəkildə hiss olunmağa başladığını göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının yaratdığı və “anti-silahlaşdırma fondu” adlandırdığı yeni maliyyə mexanizmi ölkədə ciddi siyasi və hüquqi mübahisələrə səbəb olub. Demokratlar və hüquq ekspertləri hesab edir ki, fond gələcəkdə 2021-ci il 6 yanvar hadisələrində iştirak etmiş və sonradan Tramp tərəfindən əfv olunmuş şəxslərə kompensasiya ödənilməsi üçün istifadə oluna bilər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında tranzit üçün rüsum tətbiqinə qarşı çıxıb və bildirib ki, ABŞ hazırda blokada vasitəsilə boğaz üzərində tam nəzarətə malikdir. O həmçinin vurğulayıb ki, ABŞ istəyir ki, su yolu azad və ödənişsiz qalsın. Son 24 saatda 31 gəmi boğazdan keçib, bu məlumat SEPAH/IRGC tərəfindən açıqlanıb.

BŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazı ilə bağlı bəyanatında ABŞ-ın həmin strateji su yolu üzərində tam nəzarətə malik olduğunu iddia edib. O qeyd edib ki, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin icazəsi olmadan heç bir gəmi boğazdan keçə bilməz və marşrut üzərində “tam nəzarət” qurulub. Analitiklər bildirir ki, İran hələ də bölgədə təsirini saxlayır və boğazın tam nəzarəti reallıqda daha mürəkkəbdir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, Prezident Donald Tramp NATO-nun İran müharibəsinə verdiyi reaksiyadan çox məyusdur. İspaniyanın ABŞ–İsrail əməliyyatları zamanı Amerika ordusuna hərbi bazalardan istifadə etməyə icazə verməməsi NATO daxilində narazılığı artırıb. Rubio qeyd edib ki, bu məhdudiyyət alyansın məqsədini sual altına qoyur və Trampın narazılığı diplomatik gərginliyi daha da dərinləşdirir.