BAKI,VOA Analitik Təhlil Mərkəzi
ABŞ-də keçmiş Kuba lideri Raul Kastroya qarşı irəli sürülən ittihamlar Vaşinqton-Havana münasibətlərində gərginliyi daha da artırıb. Ekspertlər Donald Tramp administrasiyasının Kubaya qarşı tətbiq etdiyi təzyiq modelinin Venesuelaya qarşı həyata keçirilmiş strategiyaya bənzədiyini bildirirlər.
94 yaşlı keçmiş Kuba rəhbəri Raúl Castro sonuncu dəfə mayın 1-də Əmək Bayramı münasibətilə Havanada keçirilən dövlət yürüşündə ictimaiyyət qarşısında görünüb. Uzun müddətdir mediadan uzaq duran keçmiş liderin həmin tədbirdə görünməsi diqqət çəkib.
Bir neçə gün sonra ABŞ prokurorluğu Raul Kastroya qarşı 1996-cı ildə Mayamidə yaşayan kubalı mühacirlərin idarə etdiyi mülki təyyarələrin vurulması ilə bağlı ittiham irəli sürüb. İttihamlar qətl və təyyarənin məhv edilməsi maddələrini əhatə edir. Həmin dövrdə Raul Kastro Kubanın müdafiə naziri vəzifəsində çalışırdı.
ABŞ Prezident Administrasiyasının nümayəndələrinin açıqlamaları və Prezident Donald Tramp ilə dövlət katibi Marko Rubionun sərt bəyanatları Kubaya qarşı mümkün hərbi müdaxilə ehtimalı ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyinin nümayəndəsi Tod Blanş Mayamidə keçirdiyi mətbuat konfransında bildirib ki, Raul Kastronun ABŞ-yə “istər könüllü, istərsə də başqa formada” gətiriləcəyi gözlənilir.
Kuba hökuməti ittihamları rədd edib və Raul Kastroya dəstək məqsədilə Havanada kütləvi aksiya təşkil edib. ABŞ səfirliyi qarşısında keçirilən aksiyada minlərlə insan keçmiş liderə dəstək nümayiş etdirib.
Aksiya zamanı çıxış edən keçmiş Kuba kəşfiyyatçısı Gerardo Hernández ABŞ-ni siyasi məqsədli hüquq tətbiqində ittiham edib.
Raul Kastro 1953-cü ildə silahlı üsyan ittihamı ilə həbs olunmuş, daha sonra əfv edilərək Meksikaya getmiş və Kuba inqilabının təşkilində iştirak etmişdi. O, uzun illər qardaşı Fidel Castronun hakimiyyəti dövründə müdafiə naziri kimi fəaliyyət göstərib, daha sonra ölkə rəhbərliyini üzərinə götürmüşdü.
Hakimiyyəti hazırkı prezident Miguel Díaz-Canela təhvil verdikdən sonra Raul Kastro ictimaiyyət qarşısında nadir hallarda görünür.
Vaşinqtondakı Amerika Universitetinin professoru William LeoGrande bildirib ki, Raul Kastro hələ də mühüm qərarlarda təsir imkanına malikdir, lakin gündəlik idarəçilik prosesində iştirak etmir.
Onun sözlərinə görə, Raul Kastronun mümkün həbsinin Kuba hakimiyyət sisteminə Venesueladakı qədər təsir göstərməsi gözlənilmir.
Məqalədə qeyd olunur ki, ABŞ son aylarda Kubaya qarşı enerji təzyiqini də gücləndirib. Havana administrasiyası ölkənin neft ehtiyatlarının tükəndiyini açıqlayıb və bunu ABŞ-nin uzunmüddətli enerji məhdudiyyətləri ilə əlaqələndirib.
Venesuelada bu ilin yanvarında baş verən hadisələrdən sonra Kuba üçün həyati əhəmiyyət daşıyan neft tədarükü zəifləyib. Donald Tramp administrasiyası daha sonra Kubaya neft satan ölkələrə əlavə gömrük rüsumları tətbiq edilə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.
Məlumata görə, son aylarda ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin rəhbəri John Ratcliffe və digər yüksəkvəzifəli rəsmilər Kuba nümayəndələri ilə münasibətlərin normallaşdırılması məsələsini müzakirə ediblər. Lakin danışıqlar nəticəsiz qaldığından Vaşinqton yeni sanksiyalar tətbiq edib.
Beynəlxalq Böhran Qrupunun müşaviri Brayan Finukan hesab edir ki, Tramp administrasiyası Venesuela modelini digər ölkələrdə, o cümlədən Kubada tətbiq etməyə çalışır. Bununla belə, ekspert vurğulayıb ki, Kuba siyasi və hərbi baxımdan Venesueladan tamamilə fərqli struktura malikdir.
Onun sözlərinə görə, Kubada ABŞ ilə əməkdaşlığa hazır alternativ siyasi fiqurun olmaması Vaşinqton üçün əsas problemlərdən biridir.
Ekspertlər bildirirlər ki, hazırda Karib hövzəsində ABŞ hərbi mövcudluğu Venesuelaya qarşı əməliyyatlardan əvvəlki dövrlə müqayisədə daha məhduddur. Buna görə də Kubada eyni nəticənin əldə olunması ehtimalı aşağı qiymətləndirilir.
Həmçinin qeyd olunur ki, ABŞ-nin Kubaya qarşı neft məhdudiyyətləri ölkədə elektrik və yanacaq böhranını daha da ağırlaşdırıb. Analitiklər xəbərdarlıq edirlər ki, iqtisadi təzyiqlərin artması yeni miqrasiya dalğasına səbəb ola bilər.
Siyasi müşahidəçilərin fikrincə, Vaşinqtonun Raul Kastroya qarşı irəli sürdüyü ittihamlar hüquqi prosesdən daha çox siyasi təzyiq aləti xarakteri daşıyır