Dünya əhalisi 8,2 milyardı ötdüyü bir vaxtda, BMT-nin proqnozları yaxın onilliklərdə qlobal demoqrafik xəritənin əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcəyini göstərir. Avropa və Şərqi Asiyada əhali artımının yavaşıması və yaşlanma prosesi sürətləndiyi halda, ərəb ölkələrində əhalinin artımı 2050-ci ilə qədər davam edəcək.

Bu təhlil İraqda silahlı qruplaşmaların tərksilah edilməsi problemini hazırkı siyasi və təhlükəsizlik mənzərəsinin ən həssas dosyelərindən biri kimi nəzərdən keçirir. Mövzunun əhəmiyyəti təkcə birbaşa təhlükəsizlik ölçüsü ilə məhdudlaşmır. Bu məsələ birbaşa dövlətin öz təbiətinə uzanır. Söhbət İraq dövlətinin güc alətlərini inhisara almaq, qanunun aliliyini möhkəmləndirmək və rəsmi təsisatlarla silahlı birləşmələr arasındakı münasibətləri yenidən nizamlamaq qabiliyyətindən gedir.

ABŞ tarixində dini azadlıq prinsipi dövlətin təməl dəyərlərindən biri hesab olunsa da, müsəlmanların bu ölkədəki mövqeyi həmişə eyni olmayıb. ABŞ-nin qurucu ideallarından biri olan vicdan azadlığı ilə XXI əsrdə artan islamofobiya arasında yaranan ziddiyyət ölkənin siyasi, ictimai və media tarixinin mühüm müzakirə mövzularından birinə çevrilib. Tomas Ceffersonun Qurana göstərdiyi maraqdan Donald Tramp dövründə müsəlmanlara münasibətin sərtləşməsinə qədər uzanan bu proses ABŞ cəmiyyətində İslama baxışın necə dəyişdiyini göstərir.

XXI əsrin əvvəllərində Avropa ən ciddi strateji problemlərindən biri ilə üz-üzədir. Bir vaxtlar əhali artımından narahat olan qitə indi əks proses – doğum səviyyəsinin davamlı azalması və əhalinin sürətlə qocalması ilə mübarizə aparır. Bu dəyişiklik təkcə demoqrafik statistika deyil, həm də Avropanın iqtisadi inkişaf modelini, sosial rifah sistemini və siyasi gələcəyini yenidən formalaşdırır.

NATO-nun müdafiə imkanlarını gücləndirmək planları yalnız müdafiə xərclərinin artırılması ilə məhdudlaşmır. Alyans ölkələri həm müdafiə sənayesinin istehsal gücü, həm də yüksək dəqiqlikli Amerika silahlarının tədarükü ilə bağlı ciddi çətinliklərlə üzləşirlər. Son illərdə Ukraynadakı müharibə, ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiya ilə bağlı açıqlamaları, eləcə də Yaxın Şərqdə, xüsusilə İran ətrafında artan gərginlik NATO-nun təhlükəsizlik gündəmini dəyişdirib. Alyans artıq yalnız sursat çatışmazlığı deyil, həm də müdafiə xərclərinin artırılması, hərbi sənayenin inkişafı və təchizat zəncirlərinin dayanıqlığını əsas prioritetlər sırasında qiymətləndirir.

İraq hökuməti korrupsiya araşdırmaları çərçivəsində həbs siyahısına salınan bəzi şəxslərə güzəşt edilməsi barədə İranın müraciətlərini rədd edib. İki rəsmi mənbənin verdiyi məlumata görə, Bağdad rəsmi Tehrana xəbərdarlıq edərək, Bağdadda mütəmadi olaraq gizli görüşlər keçirən İran rəsmilərinin səfərlərinin yalnız rəsmi diplomatik kanallarla nizamlanmasını tələb edib.

Ankarada keçiriləcək NATO-nun 36-cı Zirvə Toplantısı çərçivəsində Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp arasında gözlənilən görüş alyansın gələcəyi və regional təhlükəsizlik baxımından ən mühüm hadisələrdən biri hesab olunur. Görüşdə ikitərəfli münasibətlərdən tutmuş Ukrayna müharibəsi, İran məsələsi və müdafiə sənayesi əməkdaşlığına qədər bir sıra strateji mövzuların müzakirə ediləcəyi gözlənilir.

NATO-ya üzv ölkələrin dövlət və hökumət başçıları iyulun 7-8-də Ankarada keçiriləcək sammitdə bir araya gələcəklər. Toplantının əsas müzakirə mövzuları müdafiə xərclərinin artırılması, alyansın hərbi sənaye potensialının gücləndirilməsi, Ukraynaya dəstəyin davam etdirilməsi və Yaxın Şərqdəki son hadisələrin regional təhlükəsizliyə təsiri olacaq.

Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatı (NATO) dünyanın ən böyük hərbi-siyasi ittifaqıdır. Təşkilat 4 aprel 1949-cu ildə ABŞ, Kanada və Qərbi Avropanın 10 dövləti tərəfindən Vaşinqton Müqaviləsinin imzalanması ilə yaradılıb. NATO-nun əsas məqsədi üzv dövlətlərin təhlükəsizliyini kollektiv şəkildə təmin etmək, hər hansı xarici hücumun qarşısını almaq və transatlantik təhlükəsizlik əməkdaşlığını gücləndirməkdir.

İraqda korrupsiya ittihamı ilə yüksək vəzifəli şəxslərə qarşı aparılan genişmiqyaslı həbslər fonunda ölkənin son onilliklərdə korrupsiya səbəbindən nə qədər iqtisadi zərərə məruz qaldığı yenidən gündəmə gəlib. İraq hökumətinin açıqlamasına görə, indiyədək maliyyə və inzibati korrupsiya işləri üzrə 21 yüksək vəzifəli şəxs saxlanılıb. Digər şübhəlilərin tutulması istiqamətində hüquq-mühafizə orqanlarının əməliyyatları davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın siyasi davranış tərzi uzun illərdir beynəlxalq siyasətdə müzakirə mövzusudur. Siyasi analitiklər hesab edirlər ki, Tramp qərarlarını yalnız impulsiv şəkildə qəbul edən lider deyil, əksinə, qeyri-müəyyənlik yaratmağı danışıqlarda təzyiq vasitəsinə çevirən xüsusi strategiyadan istifadə edir. Bu yanaşma ABŞ-ın keçmiş Prezidenti Riçard Niksonun "dəli adam nəzəriyyəsi" ilə Trampın biznes fəlsəfəsinin sintezindən formalaşmış yeni model kimi qiymətləndirilir.

Təhlükəsizlik və kəşfiyyat sahəsində aparılan araşdırmaların gizli bir elm olduğu, heç vaxt ictimaiyyətə açıqlanmadığı və müzakirə edilmədiyi barədə fikirlər əslində bir əfsanədir. Dünyanın bir çox ölkələrində kəşfiyyat qurumları rəsmi internet səhifələrində məxfiliyi ləğv edilmiş sənədləri, kitabları və xüsusi araşdırmaları dərc edir, hətta dövri jurnallar buraxırlar. Məsələn, Amerikanın Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi rüblük olaraq kəşfiyyat araşdırmalarına dair xüsusi toplu yayımlayır.