İqtisadiyyatın qurulması çox vaxt onilliklərlə səbirli zəhmət tələb edir. Lakin siyasi təsisatların süqutu və ya inqilablar, yaxud dövlət çevrilişləri fonunda alovlanan münaqişələr illərlə əldə edilən artımı heyrətamiz bir sürətlə sıfırlaya bilər. Bu isə xalqları itirdiklərini bərpa etmək üçün uzun və ağır bir mübarizəyə məhkum edir. Yəmən bu reallığın ən bariz nümayişidir.
Hesabatlar
İsraildə uzun illər siyasi və ictimai parçalanma əsasən yəhudi-ərəb, sağ-sol, dindar-dünyəvi və Aşkenazi-Mizrahi fərqləri üzərindən izah edilsə də, son illərdə ölkənin siyasi sistemində yeni və daha təsirli bir ayrım xəttinin formalaşdığı müşahidə olunur. Artıq siyasi qüvvələrin legitimliyi və dövlət institutları daxilində qəbul olunması təkcə etnik və ya dini mənsubiyyətlə deyil, onların sionizmə münasibəti ilə də müəyyənləşir.
Suriyada köhnə milli valyutanın yenisi ilə əvəzlənməsi prosesi iyulun 30-da başa çatır. İyulun 31-dən etibarən köhnə əskinaslar hüquqi ödəniş vasitəsi statusunu itirəcək və gündəlik maliyyə əməliyyatlarında istifadə oluna bilməyəcək. Yeni qaydalara əsasən, bu tarixdən sonra köhnə əskinasların dəyişdirilməsi yalnız Dəməşqdə yerləşən Suriya Mərkəzi Bankı vasitəsilə mümkün olacaq. Bunun üçün vətəndaşlar bank hesabı açmalı, şəxsiyyətlərini təsdiq etməli və təqdim etdikləri əskinaslar yoxlamadan keçirilməlidir.
Yaxın Şərqdə dəyişən geosiyasi mənzərə fonunda İraq ABŞ və İran arasında balanslı siyasət yürütməyə çalışır. Bağdad bir tərəfdən Vaşinqtonla strateji əməkdaşlığı inkişaf etdirməyə, digər tərəfdən isə Tehranla münasibətlərini qorumağa çalışsa da, regional rəqabət və daxili siyasi parçalanma bu prosesi mürəkkəbləşdirir.
Almaniya hökuməti Avropada artan geosiyasi risklər fonunda hərbi xidmət sistemində dəyişiklik etməyə hazırlaşır. Kansler Fridrix Mersin rəhbərlik etdiyi hökumət könüllülük prinsipinə əsaslanan yeni hərbi xidmət modelini nəzərdə tutan qanun layihəsini kabinetə təqdim edib. Qanun layihəsinin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, zərurət yarandığı halda məcburi hərbi xidmətin yenidən tətbiqinə hüquqi baza yaradır. İlk mərhələdə Almaniya ordusunun – Bundesverin – şəxsi heyətinin artırılması planlaşdırılır.
Türkiyə Petrolları Anonim Ortaqlığı (TPAO) İraqdakı Kərkük neft yataqlarının inkişafı layihəsində mühüm tərəfdaşlardan birinə çevrilib. Şirkət BP və ConocoPhillips ilə birlikdə yaradılan konsorsiumda 15 faiz pay əldə edib. Razılaşma çərçivəsində TPAO, BP və ConocoPhillips Kərkükdəki Baba və Avanah strukturları, eləcə də Bai Hassan, Jambur və Khabbaz yataqlarında hasilatın artırılması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərəcək.
Uzun illər davam edən hərbi qarşıdurmalardan və kövrək sabitlik dövrlərindən sonra Livan ilə İsrail arasında Vaşinqtonda ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə çərçivə sazişinin imzalanması regionda yeni bir siyasi mərhələnin əsasını qoyub.
Avropada məscidlərin və minarələrin artan görünürlüğü, eləcə də xristian irsinin cəmiyyətlərdəki rolu ilə bağlı müzakirələr yenidən aktuallaşıb. Ekspertlərin fikrincə, bu mübahisələr yalnız dini amillərlə deyil, daha çox Avropa ölkələrinin tarixi-mədəni kimliyinin qorunması məsələsi ilə əlaqəlidir. Mütəxəssislər hesab edir ki, Avropada xristianlıq bir çox cəmiyyətlər üçün artıq yalnız dini inanc sistemi deyil, eyni zamanda tarixi yaddaşın, memarlığın və milli identikliyin mühüm elementlərindən biridir. Bu səbəbdən dini simvolların ictimai məkandakı görünürlüğü bəzən mədəni kimlik müzakirələrinə səbəb olur.
Somali xalqı ölkənin müstəqilliyinin və birliyinin 66-cı ildönümünü qeyd edir. 1960-cı il iyulun 1-də Britaniya Somalisi ilə İtaliya Somalisinin birləşməsi nəticəsində Somali Respublikası müstəqil dövlət kimi yaranıb. Müstəqillik günü illər ərzində Somali xalqının milli yaddaşında birlik və dövlətçilik ideyasının simvoluna çevrilib. Lakin ölkənin sonrakı tarixində yaşanan siyasi böhranlar, vətəndaş müharibəsi və dövlət institutlarının zəifləməsi bu bayramın uzun müddət həm qürur, həm də ağır keçmişin xatirələri ilə qeyd olunmasına səbəb olub.
Suriya Prezidenti Əhməd əş - Şəraanın “Əl-Cəzirə” telekanalına müsahibəsində verdiyi açıqlamalar ölkəsinin regional siyasətinin əsas istiqamətləri ilə bağlı mühüm mesajlar kimi qiymətləndirilir. Müsahibə zamanı əsas diqqət Suriyanın İsraillə münasibətlərinin gələcəyi, Livandakı proseslər və İraqla inkişaf edən əlaqələrə yönəlib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, Şəranın açıqlamaları Dəməşqin regionda daha balanslı və diplomatik xətt yürütmək niyyətini göstərir.
Müharibə zamanı İran Hərbi Dəniz Qüvvələri son onilliklərin ən ağır zərbəsini aldı: 150-yə yaxın hərbi dəniz vasitəsi sıradan çıxdı, yüzlərlə hərbçi həlak oldu. Ölənlər arasında Hörmüz boğazının bağlanması doktrinasının memarı sayılan “İnqilab Keşikçiləri Korpusu”nun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı Əli Rza Təngsiri və dəniz kəşfiyyatının rəhbəri Behnəm Rezai də var. Bu, sadəcə avadanlıq itkisi deyil, qeyri-ənənəvi dəniz müharibəsində qərar qəbul etmə və beyin mərkəzinə endirilən bir zərbə idi.
Yaxın Şərqdə dəyişən geosiyasi reallıqlar fonunda kiçik Körfəz dövləti olan Qətər beynəlxalq münaqişələrin həlli və sülh danışıqlarında mühüm vasitəçi kimi özünəməxsus mövqe qazanıb. ABŞ-ın keçmiş diplomatı və siyasi elmlər professoru Uilyam Lourensin fikrincə, Qətər diplomatik hazırlığa yatırımlar, genişlənən beynəlxalq əlaqələr şəbəkəsi, ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq və həm dövlət, həm də qeyri-dövlət aktorları ilə açıq dialoq imkanlarını qorumaq siyasəti sayəsində qlobal vasitəçilikdə önəmli rol əldə edib.