BAKI,VOA,Yusif Şərifzadə

ABŞ və İran arasında iyun ayında əldə olunan İslamabad anlaşmasının pozulmasından sonra bölgədə hərbi qarşıdurma yenidən genişlənib. ABŞ İranın hərbi və dəniz imkanlarına qarşı ardıcıl zərbələr endirir, Tehran isə ABŞ qüvvələri və onun bölgədəki müttəfiqlərinə qarşı cavab hücumları həyata keçirir.

VOA xəbər verir ki, İslamabad anlaşması əvvəlcə atəşkəsin möhkəmləndirilməsi, Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinin təhlükəsiz hərəkətinin təmin edilməsi və tərəflər arasında danışıqların davam etdirilməsi məqsədi daşıyırdı. Lakin tərəflər bir-birini razılaşmanın şərtlərini pozmaqda ittiham etdikdən sonra sənəd faktiki olaraq ciddi sınaq qarşısında qalıb.

Anlaşmanın pozulmasından sonra ABŞ və İran arasında qarşıdurmanın miqyası genişlənib. ABŞ zərbələrinin əsas hədəfləri İranın hərbi obyektləri, raket və pilotsuz uçuş aparatı imkanları, həmçinin dəniz qüvvələri olub. İran isə Körfəz ölkələrində yerləşən ABŞ obyektlərinə qarşı cavab addımları atıb.

Ən böyük dəyişikliklərdən biri Hörmüz boğazı ətrafında baş verib. Dünya enerji daşımalarının mühüm hissəsinin keçdiyi bu strateji su yolu üzərində gərginlik artıb, gəmiçilik təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqlar yaranıb və neft qiymətlərinə təzyiq güclənib.

İran üçün əsas dəyişiklik iqtisadi təzyiqlərin və hərbi təhdidlərin artmasıdır. Tehran bir tərəfdən müqavimət siyasətini davam etdirdiyini bildirir, digər tərəfdən isə beynəlxalq vasitəçilər vasitəsilə danışıqlar imkanlarını açıq saxlayır.

ABŞ üçün isə əsas məsələ bölgədə hərbi üstünlüyü qorumaq, müttəfiqlərinin təhlükəsizliyini təmin etmək və enerji nəqliyyatının davamlılığını saxlamaqdır. ABŞ rəsmiləri son dövrdə diqqətin enerji axınının qorunmasına yönəldiyini bildiriblər.

Körfəz ölkələri isə münaqişənin birbaşa iştirakçısı olmamaqla yanaşı, əsas risk zonalarından birinə çevrilib. Bəhreyn, Küveyt və digər ölkələrdə ABŞ obyektlərinin yerləşməsi onları İranın mümkün cavab tədbirlərinin hədəfinə çevirir.