Məqalə müəllifi Məhəmməd Mənsur Benyamin Netanyahunun ABŞ tərəfindən hazırlanan Qəzza planını rədd etməsini tənqid edib. O, bu qərarın sülh prosesini təhlükə altına aldığını bildirib. Məqalədə qeyd olunur ki, plan HƏMAS-ın tərksilah olunması və İsrail qüvvələrinin mərhələli geri çəkilməsini nəzərdə tutur. Müəllif İsrailin atəşkəs razılaşmasına baxmayaraq hücumları davam etdirdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, İsrail Qəzza zolağının böyük hissəsinə hərbi nəzarəti saxlayır. Məqalədə Netanyahunun seçkilər öncəsi diplomatik prosesi çətinləşdirdiyi qeyd olunur. Müəllif hesab edir ki, İsrailin mövqeyi atəşkəsin tamamilə pozulmasına səbəb ola bilər. Yazıda bu vəziyyətin Qəzzada müharibənin uzanması riskini artırdığı vurğulanır.
#Yaxın Şərq
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın təzminat tələb etməsinə cavab olaraq Vaşinqtonun da Tehrandan kompensasiya istəyəcəyini bildirib. Tramp İranın əvvəlki danışıqlarda belə tələb irəli sürmədiyini iddia edib. O, ABŞ vətəndaşlarına qarşı hücumlarda ölən və yaralanan şəxslərin ailələri üçün təzminat tələb edəcəyini açıqlayıb. Tramp "USS Cole" gəmisinə hücum və digər münaqişələrdə ölənləri nümunə göstərib. O, həmçinin İrandakı etiraz aksiyalarında ölən şəxslərin ailələrinə ödəniş edilməsini tələb edib. ABŞ prezidentinin sözlərinə görə, bu məsələ gələcək danışıqlarda gündəmə gətiriləcək. İran isə daha əvvəl ABŞ və İsrailin əməliyyatları nəticəsində dəymiş zərərə görə kompensasiya tələb etmişdi.
Yəmən Prezidenti Şurasının sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husilərin Əl-Məxa limanına hücumunu pisləyib. O, hücum zamanı qadın və uşaqların öldüyünü, mülki obyektlərin zərər gördüyünü bildirib. Əl-Əliminin sözlərinə görə, hücum son həftələrdə artan gərginliyin davamıdır. O, Məarib və Hədrəməvt bölgələrinə edilən hücumları da xatırladıb. Yəmən prezidenti "nəticəsiz təcavüz dövrünün başa çatdığını" bildirib. O, hökumətin silahlı qrupların hücum və atəşkəs qərarlarını təkbaşına verməsinə imkan verməyəcəyini vurğulayıb. Əl-Əlimi beynəlxalq ictimaiyyəti husilərə qarşı aydın mövqe göstərməyə çağırıb. O, hücumlara görə məsuliyyət daşıyanların cavab verməli olduğunu bildirib.
BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ və İsrailin İrana qarşı hücumlarda süni intellekt məlumatlarından istifadə etdiyini iddia edib. O, bu barədə Tehran Universitetində keçirilən tədbirdə danışıb. Pezeşkianın sözlərinə görə, hücumların məqsədi İranda təhlükəsizlik böhranı yaratmaq və ölkəni sosial-iqtisadi çətinliklərə sürükləmək olub. İran prezidenti ABŞ və İsrailin planlarının süni intellekt məlumatları, casus şəbəkələri və daxili tərəfdarlarına əsaslandığını bildirib. O, bu hesablamaların uğursuz olduğunu iddia edib. Pezeşkian açıqlamasında iddialarını təsdiqləyən konkret sübutlar təqdim etməyib. İran rəhbərliyi daha əvvəl də xarici qüvvələri ölkədə sabitliyi pozmağa çalışmaqda ittiham edib. Açıqlama Tehranla Vaşinqton və Təl-Əviv arasında gərginliyin davam etdiyi dövrdə verilib.
Almaniya hökuməti Donald Trampın Qəzza planını HƏMAS-ın tərksilahına doğru addım kimi qiymətləndirib. Almaniya Xarici İşlər Nazirliyi planın mürəkkəb olduğunu və fikir ayrılıqlarının gözlənilən sayıldığını bildirib. Nazirliyin sözçüsü Benyamin Netanyahunun planı rədd etməsinə münasibət bildirərək belə proseslərdə çoxlu açıq sualların olduğunu qeyd edib. Berlin Qəzza məsələsində davamlı həll yolunun tapılmasının vacibliyini vurğulayıb. Almaniya hesab edir ki, plan HƏMAS-ın silahlı fəaliyyətinin dayandırılması istiqamətində imkan yarada bilər. Bununla belə, planın həyata keçirilməsi üçün tərəflər arasında razılaşmaların əldə olunması tələb olunur. Almaniya diplomatik səylərin davam etdirilməsini dəstəkləyir. Qəzza planı ilə bağlı müzakirələr beynəlxalq səviyyədə davam edir.
Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.
İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində azı 19 fələstinlini həbs edib. Həbslər bir neçə bölgədə həyata keçirilib. Beytləhm bölgəsində 10 nəfərin saxlanıldığı bildirilib. Nablusun şərqində yerləşən Balata qaçqın düşərgəsinə basqın zamanı beş fələstinli həbs olunub. Hadisə zamanı bir gəncin güllə yarası aldığı və xəstəxanaya aparıldığı qeyd edilib. Cenin bölgəsində də üç fələstinlinin həbs edildiyi açıqlanıb. İsrail qüvvələrinin bir sıra evlərə basqın etdiyi və sakinləri sorğu-sual etdiyi bildirilib. Ramallahın şimalındakı Əbud kəndində əvvəllər 10 il həbsdə olmuş Mahmud Şələvtonun da saxlanıldığı qeyd olunub.
Jurnalist Antoni Lövenşteyn ABŞ-nin Qəzza sülh planı ilə bağlı İsrailə daha çox təzyiq göstərə biləcəyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton yardımları dayandırmaq, hərbi dəstəyi azaltmaq və beynəlxalq təşkilatlarda mövqeyini dəyişmək imkanına malikdir. Lövenşteyn ABŞ-nin bu vasitələrdən istifadə etmədiyini iddia edib. O, bunun səbəbini Donald Tramp və onun komandasında olan şəxslərin fələstinlilərə münasibəti ilə əlaqələndirib. Jurnalist Tramp, Cared Kuşner və Stiven Millerin fələstinliləri bərabər görmədiyini iddia edib. Onun fikrincə, Qəzza sülh planının qarşılaşdığı əsas problem də budur. Lövenşteynin açıqlaması ABŞ-nin İsrail-Fələstin məsələsindəki siyasəti ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-ni Yaxın Şərqdə təhlükəsizliyin pozulmasına səbəb olan əsas xarici aktorlardan biri adlandırıb. O bildirib ki, region ölkələri təhlükəsizliyin ABŞ-nin iştirakı ilə təmin edilə biləcəyi düşüncəsinə arxalanmamalıdır. İran XİN sözçüsü qeyd edib ki, regionda təhlükəsizliyin ABŞ vasitəsilə təmin edilə biləcəyi düşüncəsi yanlış yanaşmadır.
Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri husilərin Səudiyyə Ərəbistanının Nəcran bölgəsinə hücumunu pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hadisə ilə bağlı bəyanat yayıb. Nazirlik hücumu Səudiyyə Ərəbistanının suverenliyinin kobud şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. Hücumun krallığın təhlükəsizliyi və sabitliyi üçün təhdid yaratdığı vurğulanıb. BƏƏ Səudiyyə Ərəbistanı ilə həmrəy olduğunu bildirib. Əbu-Dabi krallığın təhlükəsizliyini qorumaq məqsədilə həyata keçirdiyi tədbirləri dəstəklədiyini açıqlayıb. Hücumun nəticələri barədə ətraflı məlumat verilməyib. Mümkün dağıntılar və xəsarət alanlarla bağlı da məlumat açıqlanmayıb.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi "X" sosial şəbəkəsində paylaşdığı açıqlamada İran Silahlı Qüvvələrinin gücünü yüksək qiymətləndirib və müsəlman ölkələrini "xarici təhdidlərə" qarşı birlik nümayiş etdirməyə çağırıb. O bildirib ki, müsəlman dövlətləri yalnız öz imkanlarına güvənərək regiondakı çağırışların öhdəsindən gələ bilərlər.