#Körfəz ölkələri

İran ABŞ qüvvələrini yerləşdirən və İrana qarşı hücumlarda ərazisindən istifadə olunmasına şərait yaradan Körfəz ölkələrinə cavab vermək hüququ olduğunu düşünür. Təhlilçi Məhəmməd Əli Şabani bildirib ki, Tehran özünü ABŞ ilə müharibə vəziyyətində hesab edir. İranın yanaşmasına görə, hücumlar üçün hava məkanını, ərazisini və ya hərbi qurğularını təqdim edən ölkələr də qarşıdurmanın iştirakçısına çevrilə bilər. Buna görə Tehran həmin dövlətlərə qarşı cavab tədbirləri görmək imkanını özündə saxlayır. Bununla yanaşı, Körfəz ölkələri İranla münasibətlərin gərginləşməsində maraqlı deyillər. Coğrafi yaxınlıq həmin dövlətləri Tehranla dialoq saxlamağa məcbur edir. Ekspert hesab edir ki, Körfəz ölkələri müharibənin başa çatması üçün diplomatik təmasların davam etdirilməsini istəyirlər. Onların əsas narahatlığı qarşıdurmanın bütün bölgəyə yayılmasıdır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının qorunması qarşılığında ABŞ-a investisiyaların yatırılmasını dəstəklədiyini bildirib. O, boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ABŞ-ın roluna diqqət çəkib. Tramp daha əvvəl Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş məsələsini gündəmə gətirmişdi. Son açıqlamasında isə Körfəz ölkələrinin ABŞ-a investisiya yatırması ideyasını önə çıxarıb. Hörmüz boğazı enerji daşımaları baxımından dünyanın ən strateji su yollarından biri olaraq qalır.

Donald Tramp Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş tətbiqi ideyasını dəstəkləmədiyini bildirib. O, heç bir ölkənin bu su yolundan istifadə üçün haqq tələb etməməli olduğunu deyib. Tramp daha əvvəl gəmilərə 20 faizlik rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlamışdı. ABŞ Prezidenti sonradan Körfəz ölkələrinin rüsum əvəzinə ABŞ-a böyük investisiyalar yatırmaq istədiyini bildirib. Hörmüz boğazı ilə bağlı müzakirələr enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından davam edir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçən yüklərə 20 faizlik rüsum tətbiqi planından geri çəkilib. O bildirib ki, bunun əvəzinə Körfəz ölkələri ilə ticarət və investisiya razılaşmaları nəzərdə tutulur. Tramp İran limanlarına qarşı blokadanın davam etdiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının İran istisna olmaqla bütün gəmilər üçün açıq olduğunu deyib. Qərar ABŞ-İran qarşıdurması və regionda artan dəniz gərginliyi fonunda verilib. Hörmüz boğazının gələcək statusu beynəlxalq enerji bazarları üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

Bəhreyndə İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu üçün casusluqda ittiham olunan üç nəfərə ömürlük həbs cəzası verilib. Bəhreyn Prokurorluğu onların İran qurumu ilə əməkdaşlıq etdiyini və ölkəyə qarşı fəaliyyətlərdə iştirak etdiyini bildirib. Körfəz ölkələri son dövrdə İranla əlaqəli olduğu iddia edilən şəbəkələrə qarşı tədbirləri sərtləşdirib. Manama həmçinin İranı dəstəkləyən şəxslərlə bağlı araşdırmaları artırıb. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi və regionda təhlükəsizlik narahatlıqlarının yüksəldiyi bir vaxtda baş verib.

İranın yeni hücumlarından sonra Körfəz ölkələrində hava hücumundan müdafiə sistemləri yenidən aktivləşdirilib. Bəhreyn, Küveyt, Oman, Qətər, BƏƏ və İordaniya mümkün raket və pilotsuz uçuş aparatı təhdidlərinə qarşı hazırlıq vəziyyətinə keçib. Bölgə ölkələri son illərdə qabaqcıl müdafiə sistemlərinə böyük investisiyalar yatırıb. Buna baxmayaraq, çoxsaylı hücumlar bu sistemlərin imkanlarını sınağa çəkir. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda Körfəzdə hava təhlükəsizliyi əsas məsələlərdən birinə çevrilib. Mütəxəssislər regional əməkdaşlığın müdafiə qabiliyyətində mühüm rol oynadığını bildirirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı açıqlamaları ekspertlər tərəfindən “sərt ritorika” kimi qiymətləndirilib. Körfəz Beynəlxalq Forumunun icraçı direktoru Daniya Təfər bu bəyanatların daha çox təzyiq vasitəsi olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, açıqlamaların real addımlara çevrilib-çevrilməyəcəyi məlum deyil. Ekspert Trampın İranın mümkün addımlarına qarşı qarşılıqlı cavab siyasəti yürütməyə çalışdığını deyib. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq ictimaiyyət Hörmüz boğazında hər hansı nəzarət və ödəniş mexanizminə narahatlıqla yanaşır. Hörmüz boğazı beynəlxalq su yolu hesab olunur. Bölgədəki vəziyyət qlobal enerji təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.

Bəhreyn ordusu İran tərəfindən həyata keçirildiyi bildirilən raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumlarının qarşısının alındığını açıqlayıb. Ölkənin hava hücumundan müdafiə sistemlərinin hücumları dəf etdiyi bildirilib. Bəhreyn hakimiyyəti İranı mülki əhalini və şəxsi obyektləri hədəfə almaqda ittiham edib. Bütün hərbi bölmələr yüksək hazırlıq vəziyyətinə gətirilib. Əhaliyə şübhəli qalıqlara yaxınlaşmamaq barədə xəbərdarlıq edilib. Körfəz bölgəsində artan gərginlik regional təhlükəsizlik narahatlıqlarını gücləndirir. Hadisə ABŞ-İran qarşıdurmasının region ölkələrinə təsirlərini yenidən gündəmə gətirib.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Hörmüz boğazında davam edən gərginliklə bağlı açıqlama verib. Təşkilat bildirib ki, gəmiçiliyə qarşı hücumlar qlobal enerji təhlükəsizliyi və ticarət üçün ciddi risk yaradır. KƏŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasını Hörmüz boğazında sərbəst hərəkətin təmin olunması üçün addımlar atmağa çağırıb və İranı hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələb edib. Regionda strateji su yolunun təhlükəsizliyi beynəlxalq gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın İordaniyaya qarşı raket hücumunu pisləyib və Ammanın yanında olduğunu açıqlayıb. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hücumu İordaniyanın suverenliyinə qarşı açıq pozuntu və regional təhlükəsizliyə təhdid kimi qiymətləndirib. Nazirlik İordaniyanın təhlükəsizliyini qorumaq üçün atılan addımları dəstəklədiyini bildirib. Regionda artan hərbi gərginlik Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın Küveyt və Bəhreynə qarşı həyata keçirdiyi hücumları pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu addımları Körfəz ölkələrinin suverenliyinə və təhlükəsizliyinə qarşı təhdid kimi qiymətləndirib. BƏƏ Küveyt və Bəhreynlə həmrəy olduğunu bildirib. Açıqlamada regional sabitliyin qorunmasının vacibliyi vurğulanıb. Körfəz regionunda artan hərbi gərginlik dövlətlərin təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır. BƏƏ tərəfləri beynəlxalq hüquqa əməl etməyə və gərginliyi azaltmağa çağırıb.

İranın ABŞ-nin zərbələrinə cavab olaraq Körfəz regionunda hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Küveytin hava məkanında üç ballistik raket, bir qanadlı raket və 10 pilotsuz uçuş aparatının aşkar edildiyi açıqlanıb. Hücumların qarşısı alınsa da, raket qalıqlarının düşməsi nəticəsində bir nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Qətər və Bəhreyndə də təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. İran bu hücumları ABŞ hərbi bazalarının yerləşməsi ilə əlaqələndirir. Körfəz ölkələri isə bu ittihamları qəbul etmir və dialoqun vacibliyini vurğulayır. Regionda artan gərginlik yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.