Sayrus Şayeq ABŞ və İsrailin İrana qarşı apardığı müharibənin Yaxın Şərqdə qüvvələr nisbətini dəyişdiyini hesab edir. Onun fikrincə, hazırda Hörmüz boğazında İran və ABŞ arasında daha balanslı vəziyyət yaranıb. Professor bildirir ki, İran mövcud vəziyyəti qorumağa, ABŞ isə əvvəlki üstünlüyünü bərpa etməyə çalışır. Bu səbəbdən hər iki tərəf öz "qırmızı xətlərini" müəyyənləşdirir. Ekspert bunun qarşıdurmanın daha da gərginləşməsinə səbəb ola biləcəyini deyir. Bununla yanaşı, Körfəz ərəb dövlətlərinin gərginliyin artmasına qarşı olduğu qeyd edilir. Şayeq ABŞ daxilində də siyasi narahatlığın artdığını vurğulayır. Bu fikirlər ekspertin şəxsi təhlili kimi təqdim olunub.

Məhəmməd Bağır Qalibaf İranın müharibə istəmədiyini, lakin hər zaman döyüşə hazır olmalı olduğunu bildirib. Onun sözlərinə görə, ölkənin milli təhlükəsizliyi və maraqları qətiyyətli şəkildə qorunmalıdır. Qalibaf diplomatiya və danışıqların da bu siyasətin mühüm hissəsi olduğunu vurğulayıb. O bildirib ki, hazırkı şəraitdə danışıqlar güzəştə getmək kimi qiymətləndirilməməlidir. Parlament sədrinin fikrincə, diplomatiya ilə hərbi müqavimət eyni strategiyanın iki istiqamətidir. Qalibaf İranın Hörmüz boğazındakı mövqeyinin milli təhlükəsizlik baxımından mühüm olduğunu deyib. O, İran Silahlı Qüvvələrinin hücumlara cavab vermək üçün tam fəaliyyət sərbəstliyinə malik olduğunu açıqlayıb. Bəyanat Tehran rəhbərliyinin danışıqlarla hərbi hazırlığı paralel şəkildə davam etdirmək niyyətini göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı hücumların yeni mərhələdə genişləndirilə biləcəyini bildirib. O, elektrik enerjisi obyektlərinin, körpülərin və digər mühüm infrastrukturun mümkün hədəflər sırasında ola biləcəyini deyib. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Böyük Tunb adasında qanadlı raket anbarlarını və buraxılış məntəqələrini vurduğunu açıqlayıb. Hücumlarda insan tələfatının qeydə alınmadığı bildirilib. Vaşinqton əməliyyatların İranın Hörmüz boğazındakı hərbi imkanlarını zəiflətməyə yönəldiyini iddia edir. Son zərbələr İrandakı hərbi obyektlərə qarşı ardıcıl dördüncü gecə keçirilən əməliyyatların davamı olub. Trampın açıqlamaları hava hücumlarının qarşıdakı günlərdə daha da genişlənə biləcəyinə işarə edir. Mülki infrastrukturun hədəfə alınması isə beynəlxalq hüquqla bağlı ciddi suallar yarada bilər.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında iki kommersiya gəmisinin marşrutunun dəyişdirildiyini açıqlayıb. Məlumata görə, bu addım ABŞ-ın İrana qarşı dəniz blokadasını yenidən tətbiq etməsindən sonra atılıb. Açıqlamada gəmilərin kimə məxsus olduğu və hansı istiqamətə yönləndirildiyi barədə məlumat verilməyib. ABŞ bunu təhlükəsizlik tədbiri kimi təqdim edib. Hörmüz boğazında artan gərginlik beynəlxalq gəmiçiliyə və enerji daşımalarına təsir göstərməkdə davam edir. Boğaz qlobal enerji tədarükü baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. İran hələlik məsələ ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İran dövlət mediası Hörmüz boğazının kommersiya gəmiçiliyi üçün hələ də bağlı olduğunu bildirib. Məlumata görə, son 24 saat ərzində ən azı iki gəmi xəbərdarlıq atəşindən sonra dayandırılıb. Hadisənin İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusu tərəfindən həyata keçirildiyi iddia olunur. Bölgədə artan hərbi gərginlik ABŞ ilə İran arasında aparılan danışıqların dayanmasına səbəb olub. Tehran ABŞ və İsrailin fevralın 28-də başladığı hərbi əməliyyatlardan sonra boğazı faktiki olaraq bağlayıb. Bu qərar dünya bazarlarında neft və digər strateji məhsulların qiymətlərinin kəskin yüksəlməsinə gətirib çıxarıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji tədarükünün əsas marşrutlarından biri hesab olunur. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün əsas risklərdən biri olaraq qalır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı son zərbələr dalğasının başa çatdığını açıqlayıb. Məlumata görə, əməliyyat 90 dəqiqə davam edib və Vaşinqton vaxtı ilə səhər saat 07:30-da yekunlaşıb. Zərbələr Böyük Tunb adasında yerləşən sahil müdafiə sistemləri, qanadlı raket anbarları və buraxılış məntəqələrini hədəf alıb. ABŞ tərəfi yüksək dəqiqlikli sursatlardan istifadə olunduğunu bildirib. Vaşinqton iddia edir ki, bu əməliyyat İranın Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə hücum imkanlarını daha da zəiflədib. Hücumun nəticələri ilə bağlı əlavə məlumat açıqlanmayıb. İran isə məsələ ilə bağlı hələlik rəsmi bəyanat verməyib. Bölgədə hərbi gərginlik və beynəlxalq narahatlıq davam edir.

Hörmüz boğazında təhlükəsizlik vəziyyəti pisləşir, iyulun 14-də 21 gəmilərin keçidi qeydə alınıb. Oman sahilləri yaxınlığında üç əlavə hücum təsdiqlənib, nəticədə 17 gəmi heyəti üzvü həyatını itirib. İran son yeddi gündə yeddi ticarət gəmisinə qəsdən hücum edib. Boğaz keçilə bilsə də, əməliyyat mühiti mürəkkəb və qeyri-sabit olaraq qalır. Gəmilərin bir çoxu İran tərəfindən təsdiqlənmiş marşrutlardan istifadə edir.

ABŞ Silahlı Qüvvələri İran üzərinə yeni hava hücumları həyata keçirib. Hücumlar İranın Hörmüz boğazında ticarət gəmilərinə hücum üçün istifadə etdiyi hərbi imkanları zəiflətmək məqsədilə baş tutub. Hücum Vaşinqton vaxtı ilə səhər 6:00-da başlayıb. CENTCOM əməliyyatın məqsədini İranın strateji obyektlərini hədəf almaq və regional gərginliyi idarə etmək olaraq açıqlayıb. ABŞ-İran qarşıdurması fonunda bu addım diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazının qorunması qarşılığında ABŞ-a investisiyaların yatırılmasını dəstəklədiyini bildirib. O, boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsində ABŞ-ın roluna diqqət çəkib. Tramp daha əvvəl Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş məsələsini gündəmə gətirmişdi. Son açıqlamasında isə Körfəz ölkələrinin ABŞ-a investisiya yatırması ideyasını önə çıxarıb. Hörmüz boğazı enerji daşımaları baxımından dünyanın ən strateji su yollarından biri olaraq qalır.

Donald Tramp Hörmüz boğazından keçid üçün ödəniş tətbiqi ideyasını dəstəkləmədiyini bildirib. O, heç bir ölkənin bu su yolundan istifadə üçün haqq tələb etməməli olduğunu deyib. Tramp daha əvvəl gəmilərə 20 faizlik rüsum tətbiq ediləcəyini açıqlamışdı. ABŞ Prezidenti sonradan Körfəz ölkələrinin rüsum əvəzinə ABŞ-a böyük investisiyalar yatırmaq istədiyini bildirib. Hörmüz boğazı ilə bağlı müzakirələr enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından davam edir.

ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi neft qiymətlərinin artmasına səbəb olub. Brent markalı neft 5 faizədək bahalaşaraq 87 dollar ətrafında ticarət olunub. Bazar ertəsi də qiymətlər 9 faiz yüksəlmişdi. Ekspertlər Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin azalmasının enerji təchizatına risk yaratdığını bildirirlər. ABŞ-ın İran limanlarına qarşı blokadanı bərpa etməsi bazarlarda narahatlığı artırıb. Eyni zamanda dollar zəifləyib. İnvestorlar geosiyasi riskləri və inflyasiyanın gedişatını izləyirlər.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazından keçən yüklərə 20 faizlik rüsum tətbiqi planından geri çəkilib. O bildirib ki, bunun əvəzinə Körfəz ölkələri ilə ticarət və investisiya razılaşmaları nəzərdə tutulur. Tramp İran limanlarına qarşı blokadanın davam etdiyini açıqlayıb. ABŞ Prezidenti Hörmüz boğazının İran istisna olmaqla bütün gəmilər üçün açıq olduğunu deyib. Qərar ABŞ-İran qarşıdurması və regionda artan dəniz gərginliyi fonunda verilib. Hörmüz boğazının gələcək statusu beynəlxalq enerji bazarları üçün mühüm məsələ olaraq qalır.