Fransa və Böyük Britaniya cümə günü Hürmüz boğazında təhlükəsizliyin təmin olunmasına həsr ediləcək videokonfransa ev sahibliyi edəcək. Müzakirələrdə beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyinin təmin olunması və gələcəkdə boğazda sərbəst hərəkətin bərpası məsələləri diqqət mərkəzində olacaq.

Beynəlxalq Enerji Agentliyinin icraçı direktoru Fatih Birol Yaxın Şərqdəki münaqişənin dünya enerji bazarlarında tarixin ən böyük böhranlarından birini yaratdığını bildirib. O qeyd edib ki, mart ayında əvvəldən yüklənmiş enerji daşımaları həyata keçirilə bilsə də, apreldə yeni yükləmələr demək olar ki, dayanıb.

Böyük Britaniya Müdafiə Nazirliyi açıqlayıb ki, ABŞ Mərkəzi Komandanlığında iki hərbi plançı yerləşdirilib. Nazirliyin məlumatına görə, bu addım Hörmüz boğazının müharibədən sonrakı dövrdə təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıyır. Hörmüz boğazı dünya enerji bazarı üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Qlobal neft tədarükünün böyük hissəsi bu dar su yolundan keçir. Son müharibə bölgədə gərginliyi artırdığı üçün beynəlxalq ictimaiyyət boğazın açıq və təhlükəsiz qalmasının vacibliyini vurğulayır.

"MS Now" şəbəkəsinin NATO rəsmisinə istinadən verdiyi məlumata görə, Böyük Britaniya Hörmüz boğazının yenidən açılmasını təmin etmək məqsədilə 40-dan çox dövlətin daxil olduğu genişmiqyaslı hərbi-siyasi koalisiyaya rəhbərlik edir. NATO rəsmisi vurğulayıb ki, qlobal enerji təhlükəsizliyi və dəniz ticarətinin bərpası üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən bu su yolunun dərhal açılması qaçılmazdır:

Finlandiya Prezidenti Aleksandr Stubb Yaxın Şərqdəki gərginlik və İranın dəniz strategiyası ilə bağlı kəskin xəbərdarlıq edib. Prezident İranın Hörmüz boğazı üzərindəki nəzarətinin qlobal təhlükəsizlik üçün yaratdığı təhdidi nüvə silahı ilə müqayisə edib. Aleksandr Stubb bildirib ki, Tehranın bu mühüm su yolu üzərindəki təsiri artıq sadəcə bir coğrafi üstünlük deyil:

Böyük Britaniyanın baş naziri Kir Starmer Hürmüz boğazı ilə bağlı ölkəsinin mövqeyini açıqlayıb. Baş nazir beynəlxalq dəniz keçidinin açıq qalmasının vacibliyini vurğulayaraq son həftələrdə bütün səylərin bu istiqamətə yönəldiyini qeyd edib. Bildirilib ki, Britaniya regionda hərbi imkanlarını əsasən boğazın təhlükəsiz və açıq saxlanmasına yönəldib. Bununla yanaşı, Starmer qeyd edib ki, ölkəsinə müharibəyə qoşulmaq üçün təzyiqlər olsa da, yalnız hüquqi əsas və dəqiq plan olduqda belə qərar qəbul edilə bilər.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Hürmüz boğazı ilə bağlı mövqeyini açıqlayıb. Məlumata əsasən, Hakan Fidan boğazın bağlanması ehtimalına toxunaraq beynəlxalq keçidin məhdudlaşdırılmasının yolverilməz olduğunu vurğulayıb. Nazir bildirib ki, beynəlxalq ictimaiyyət Hörmüz boğazında sərbəst keçidin təmin olunmasında maraqlıdır.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun Hərbi Dəniz Qüvvələri Komandanlığı sosial şəbəkə üzərindən paylaşdığı açıqlamada Hürmüz boğazında hərbi nəzarətin təmin edildiyini bildirib. Bəyanatda qeyd olunub ki, “istənilən yanlış addım düşməni Hürmüz boğazında ölümcül vəziyyətə sala bilər” və bölgədə bütün hərəkətlərin silahlı qüvvələrin nəzarəti altında olduğu vurğulanıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla bağlı son vəziyyət, tətbiq edilən sanksiyalar və regional təhlükəsizlik məsələlərinə dair kəskin bəyanatlarla çıxış edib. VOA xəbər verir ki, prezident bildirib ki, İrana qarşı yeni blokada bazar ertəsi günündən etibarən qüvvəyə minəcək və digər dövlətlər də İranın neft satışının qarşısını almaq üçün fəal iş aparırlar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İslamabadda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlərdən sonra İranın nüvə proqramı və Hörmüz boğazındakı fəaliyyəti ilə bağlı şok bəyanatlar verib. Prezident İranın dünyanı şantaj etdiyini bildirərək, ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinə boğazın tam blokadaya alınması və minaların təmizlənməsi barədə göstəriş verib.

İranın Ali Rəhbərinin beynəlxalq məsələlər üzrə müşaviri Əli Əkbər Vilayəti ölkəsinin regional təhlükəsizlik və diplomatik hədəfləri barədə kəskin bəyanatlarla çıxış edib. Vilayəti İranın Hörmüz boğazı üzərindəki nəzarətini və müharibə itkiləri ilə bağlı tələblərini bir daha xatırladıb. Əli Əkbər Vilayəti İranın xarici siyasət kursunun təməl prinsiplərinə toxunub.

Londonun bu bəyanatı İranın boğazdan keçən gəmilərdən rüsum alınması və ya müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilməsi barədə irəli sürdüyü iddialara birbaşa cavabdır. Britaniya hökuməti beynəlxalq dəniz hüququna əsaslanaraq, tranzit keçidlərin suveren dövlətlər tərəfindən birtərəfli qaydada vergiyə cəlb edilməsinin və ya bloklanmasının qəbul edilməz olduğunu vurğulayır.