#Hörmüz boğazı

İran Parlamenti Hörmüz boğazından gəmilərin keçidi üçün yeni qaydaları ehtiva edən qanun layihəsinin detallarını açıqlayıb. Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri İbrahim Əzizi dövlət televiziyasına verdiyi müsahibədə bildirib ki, hazırlanan yeni layihəyə əsasən, boğazdan "təhlükəsiz keçid" üçün alınacaq ödənişlər yalnız İranın milli valyutası olan rial ilə qəbul ediləcək.

ABŞ prezidenti Donald Tramp NATO müttəfiqlərini Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin təmin olunması üçün təcili addımlar atmağa çağırıb. Eyni zamanda, diplomatik mənbələrdən biri qeyd edib ki, Mark Rütte Trampa NATO müttəfiqlərinin ABŞ və İsrailin İrana qarşı başlatdığı hərbi qarşıdurma ilə bağlı gözlənilməz vəziyyətlə üzləşdiyini izah etməli olub.

Beynəlxalq Dəniz Təşkilatı (IMO) Hörmüz boğazından gəmilərin təhlükəsiz və sərbəst keçidini təmin etmək üçün diplomatik səylərini gücləndirib. Təşkilatın Baş katibi "Bloomberg" agentliyinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, İranın Hörmüz boğazından keçid üçün rüsum tətbiq etməsinə icazə verilməsi dünya dənizçilik tarixində təhlükəli bir presedent yarada bilər. O vurğulayıb ki, beynəlxalq sularda naviqasiya azadlığı qorunmalı və kommersiya gəmilərinin hərəkətinə qanunsuz məhdudiyyətlər qoyulmamalıdır.

İran tərəfi ABŞ ilə danışıqların nəticəsindən asılı olaraq hərbi ssenarilərin mümkünlüyünü istisna etmir. İran Ordusunun sözçüsü Muhammed Ekreminiya dövlət televiziyasında çıxışı zamanı danışıqlara ehtiyatla yanaşdıqlarını bildirib. O vurğulayıb ki, tərəflər arasında etimad problemi qalmaqdadır və əvvəlki nüvə razılaşması dövründə əldə edilən təcrübə bu məsələdə ehtiyatlı yanaşmanı zəruri edir.

Raketlər müasir Körfəzi hərəkətdə saxlayan sistemləri vurdu. BƏƏ Xarici İşlər Nazirinin işgüzar dairələr və filantropiya üzrə xüsusi elçisi Bədr Cəfərin dediyinə görə, sarsılmadan ayaqda qalan şey etimad, töhfə və bu ölkənin qalıcı olacağına dair ortaq gözlənti üzərində qurulmuş sosial müqavilə idi. İlk səslər 28 fevralın günorta saatlarında eşidildi. Əbu-Dabi, daha sonra isə Dubay üzərindən boğuq zərbə səsləri keçdi, raket önləmələri göy üzünü qısa və səssiz parıltılarla işıqlandırdı. İranın həmin ayın əvvəlində başlayan ABŞ-İsrail kampaniyasına cavab olaraq atdığı qisasçı yaylım atəşləri aviasiya dəhlizlərini, liman qurğularını və hazırda dünya ticarətinin və hesablamalarının təməlini təşkil edən gizli məlumat mərkəzlərini hədəf alırdı.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens rəsmi Vaşinqtonla Tehran arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasını "kövrək" adlandıraraq, İran tərəfinə xəbərdarlıq edib. Macarıstanın ali təhsil müəssisələrindən birində çıxış edən vitse-prezident Vens ABŞ-İran münasibətlərindəki son gərginliyi və əldə olunmuş müvəqqəti razılaşmanı şərh edib. O bildirib ki, Prezident Donald Tramp İran rəhbərliyinə vaxt qoyaraq, Hörmüz boğazının dərhal açılmasını və qlobal iqtisadiyyatın girov saxlanılmasına son qoyulmasını tələb edib. İranın bu şərtləri qəbul etməsi qarşılığında ABŞ və müttəfiqləri hücumları dayandırmağa razılıq veriblər.

İran parlamenti sədrinin müavini Əli Nikzad ABŞ ilə aparılan danışıqlarda İranın təqdim etdiyi 10 maddəlik təklifin qəbul edilməyəcəyi halda razılaşmanın baş tutmayacağını bildirib. Bildirilib ki, İranın irəli sürdüyü əsas tələblər arasında hərbi əməliyyatların tam dayandırılması, ABŞ qüvvələrinin regiondan çıxarılması, Hörmüz boğazı üzərindən keçid məsələlərinin tənzimlənməsi, sanksiyaların ləğvi və ölkəyə dəyən zərərin kompensasiyası yer alır.

Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer Körfəz regionuna səfərə yollanır. Səfərin məqsədi ABŞ–İsrail–İran qarşıdurması fonunda əldə olunmuş atəşkəsə dəstək vermək və sülh prosesini təşviq etməkdir. Məlumata görə, Starmer bildirib ki, atəşkəs region və dünya üçün müvəqqəti rahatlıq yaratsa da, bu, davamlı razılaşmaya çevrilməlidir.