Səudiyyə Ərəbistanının qərbi və cənub-qərbində, o cümlədən Məkkə bölgəsində avqustun sonlarında yağan güclü yağışların səbəbləri ilə bağlı yeni izahlar ortaya çıxıb. Alimlər bu hava hadisəsində mövsümi dəyişikliklərlə yanaşı, “El-Ninyo” və Hind okeanının dipolu kimi iqlim amillərinin də rol oynaya biləcəyini bildirirlər.

Məkkənin daşınmaz əmlak bazarı zəvvarların və ümrə ziyarətçilərinin sayının artması, şəhərin qəbul potensialının genişlənməsi fonunda mehmanxana aktivlərinə investisiya istiqamətində sürətli transformasiya yaşayır. Bu tendensiya otelləri daşınmaz əmlak tərtibatçıları üçün əsas əməliyyat gəliri mənbəyinə çevirir. Otel gəlirlərindəki artım şirkətlərin maliyyə hesabatlarında özünü göstərir; bu da xüsusilə həcc və ümrə mövsümlərində doluluq nisbətlərinin və orta otaq qiymətlərinin yüksəlməsi ilə dəstəklənir.

İslam dünyasının memarlıq irsi heyrətamiz dərəcədə zəngindir. Ən məşhur məscidlərin, sarayların, türbələrin və qalaların bir neçəsinin siyahısını sizə təqdim edirik.

Fatimilər 909–1171-ci illər arasında Şimali Afrikada, Misirdə və Suriyada hökm sürmüş şiə dövləti idi. Dövlətin adı Həzrət Məhəmmədin qızı xanım Fatimənin adından gəlir. Sülalənin nümayəndələri özlərini Həzrət Əlinin və xanım Fatimənin soyundan hesab edirdilər. Lakin bu iddia tarix boyu alimlər arasında ciddi mübahisələrə səbəb olmuşdur.

Suriyanın terroru dəstəkləyən dövlət təsnifatından çıxarılması onun təcriddən tərəfdaşlığa doğru yolunda növbəti addımdır və Birləşmiş Ştatlar ilə Suriya arasında qarşılıqlı maraqlara əsaslanan yeni münasibətlərdə daha bir təməl daşıdır.ArabAZ xəbər veri ki, bu haqda ABŞ-nin Dəməşqdəki Səfirliyinin "X" platformasındakı paylaşımında deyilir.

Məkkə -Ərəbistan yarımadasının şimalında, Batn-i Məkkə (Bəkkə) adlı vadidə salınmış qədim yaşayış məntəqəsidir. Şəhərin mərkəzində Kəbə yerləşir. Kəbənin əhatəsindəki çökəklik sahə “Bəthau Məkkə” adlanır və sel zamanı qumla dolduğu üçün tarixi mənbələrdə qeyd olunur.

Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd Həsən əş-Şeybani cümə axşamı günü bildirib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə Dəməşq və Tehran arasında münasibətlərin bərpasına nail olmaq üçün İran ilk növbədə Suriyaya və onun xalqına qarşı törətdiklərini etiraf etməlidir. Şeybani bu fikirləri İranın yaxın müttəfiqi olan Bəşşar Əsəd rejiminin 2024-cü ilin dekabrında süqutundan sonra Pakistana etdiyi ilk rəsmi səfəri çərçivəsində İslamabadda jurnalistlərə açıqlamasında səsləndirib.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Misirin Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanan qarşılıqlı müdafiə sazişinə qoşula biləcəyini bildirib. Ərdoğan “Əl-Cəzirə”yə müsahibəsində Məkkə Birgə Müdafiə Sazişinin yeni üzvlərin qoşulmasına açıq olduğunu və Qahirənin mümkün iştirakının nəzərdən keçirilən variantlardan biri olduğunu deyib.

Bir çox müəlliflər insan hekayələri axtarışında dünyanı dolaşdığı halda, səudiyyəli romançı Hədil Əl-Şubeyli bu hekayələri müqəddəs Məkkə şəhərində böyüyərkən kəşf edib. Dünyanın hər yerindən gələn zəvvarlarla qarşılaşmalar onun "Hər birimizin bir İsmayılı var" adlı ikinci romanının ilham mənbəyinə çevrilib.

Məkkə və Mədinə şəhərlərində zəvvarları qəbul edən obyektlərin fəaliyyətini, lisenziyalaşdırma və təsnifat standartlarını, eləcə də qayda pozuntularını tənzimləyən normativ sənədlərə dəyişikliklər təsdiq edilib. Bu yeniliklərin məqsədi 2027-ci il Həcc mövsümü ərəfəsində yerləşdirmə məkanlarının hazırlıq səviyyəsini artırmaq, xidmət keyfiyyətini yüksəltmək və fəaliyyət prosesini daha nizamlı şəkildə təşkil etməkdir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan bildirib ki, ölkəsinin bu yaxınlarda Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistanla imzaladığı birgə müdafiə müqaviləsinə Misirin də qoşulması mümkündür. Türkiyə lideri ölkəsinin Suriya və Qəzzanı tək qoymayacağını vurğulayaraq, Hörmüz boğazının açılmasının vacibliyini qeyd edib.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Misirin “Məkkə İttifaqı”na qoşulması ilə bağlı danışıqların davam etdiyini bildirib. Fidan Misiri Türkiyənin “təbii tərəfdaşı” adlandıraraq, “İnşallah yaxın zamanda rəsmi tərəfdaşımız da olacaq” deyib. O, ittifaqın heç bir ölkəyə qarşı yönəlmədiyini, məqsədinin region ölkələri arasında təhlükəsizlik, suverenlik və rifah sahəsində əməkdaşlığı gücləndirmək olduğunu vurğulayıb.

Məkkə sazişi müstəvisində İran faktoru önəm daşıyır

Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi Türkiyə, Pakistan və Səudiyyə Ərəbistanı arasında imzalanan Məkkə Birgə Müdafiə Razılaşmasının hərbi əməkdaşlığın mərhələli şəkildə inkişaf etdirilməsini nəzərdə tutduğunu açıqlayıb. Aktürk bildirib ki, razılaşmanın əsas məqsədi regional təhlükəsizlik və sabitliyə töhfə vermək, üç ölkə arasında hərbi əməkdaşlığı inkişaf etdirmək və mümkün böhranlar zamanı birgə fəaliyyət imkanlarını gücləndirməkdir.

Pakistanın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı daimi nümayəndəsi Asim İftixar Əhməd Pakistan, Səudiyyə Ərəbistanı və Türkiyə arasında imzalanmış yeni üçtərəfli müdafiə sazişini "son həftələrin ən mühüm hadisələrindən biri" kimi dəyərləndirib. Diplomat bildirib ki, bu sənəd regional təhlükəsizlik əməkdaşlığında tarixi bir mərhələni təşkil edir.

Pakistan ABŞ və İran arasında danışıqların bərpası üçün vasitəçilik səylərini davam etdirir. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Tahir Əndrabi İslamabadın iki tərəfi danışıqlar masasına gətirməyə çalışdığını bildirib. Səylər ABŞ-İran atəşkəs memorandumunun icrası və Hörmüz boğazı ilə bağlı məsələlərin həlli fonunda aparılır. Pakistan rəsmiləri İran, Səudiyyə Ərəbistanı və Küveytlə müzakirələr keçirib. İslamabad regional sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasında fəal rol oynamağa çalışır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ölkəsinin Səudiyyə Ərəbistanı Krallığı ilə münasibətlərinin strateji xarakter daşıdığını bildirərək, növbəti mərhələdə iki ölkə arasındakı əlaqələri daha yüksək səviyyəyə qaldıracaq addımların atılacağını açıqlayıb. Hürmüz boğazının qlobal iqtisadiyyat üçün həyati önəm daşıyan arteriyalardan biri olduğunu vurğulayan Ərdoğan, mövcud gərginliyin ən qısa zamanda başa çatmasını, boğazın yenidən beynəlxalq ticarətə təhlükəsiz, sabit və kəsintisiz xidmət göstərməsini arzuladıqlarını bildirib.

Dəmir yolu xidmətləri birinci rübdə 45 milyondan, ikinci rübdə isə 38 milyondan çox sərnişin daşıyıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2025-ci ilin müvafiq rüblərində bu göstəricilər uyğun olaraq 35 milyondan və 36.5 milyondan çox olmuşdu. Açıqlanan rəqəmlər göstərir ki, Səudiyyə dəmir yolları 2026-cı ilin ilk altı ayında ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə ən azı 11.5 milyon nəfər çox sərnişin daşınmasını həyata keçirib.

Pakistan Baş naziri Məhəmməd Şahbaz Şərif Məkkə müdafiə sazişinin yalnız müdafiə məqsədi daşıdığını bildirib. O, razılaşmanın hücum xarakteri olmadığını vurğulayıb. Şərif sazişin bölgədə sülh, inkişaf və rifahın təşviqinə xidmət etdiyini deyib. Pakistan rəhbəri bu razılaşmanı müsəlman dünyası üçün güc mənbəyi kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, saziş üzərində iş illər ərzində aparılıb. Pakistan hökuməti razılaşmanın hər hansı dövlətə qarşı yönəlmədiyini bildirib. İslamabad sənədin regional təhlükəsizlik və sabitliyə töhfə verəcəyini qeyd edib.

Məkkə şəhərində yerləşən Hira Mədəniyyət Məhəlləsindəki Müqəddəs Quran Muzeyində XVIII əsrə aid olan nadir Müqəddəs Quran əlyazması nümayiş etdirilir. Bu barədə xəbəri Səudiyyə Mətbuat Agentliyi (SPA) yayıb. Sərgilənən əlyazma dövrün Müqəddəs Quranın yazılmasına və bəzədilməsinə göstərilən titiz qayğını, habelə İslam xəttatlığının və nəqqaşlığının incəliyini, gözəlliyini və dəqiqliyini özündə əks etdirir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan xalq tərəfindən ilk dəfə prezident seçildiyi 10 avqust 2014-cü ildən etibarən bu vəzifədə 12 ili geridə qoyub. Bu müddət ərzində Türkiyədə idarəetmə sistemi dəyişib, Ərdoğan isə 2018 və 2023-cü illərdə keçirilən prezident seçkilərində yenidən qalib gəlib. 2017-ci il aprelin 16-da keçirilən referendumla Türkiyədə Prezident üsul-idarəsinə keçidi nəzərdə tutan konstitusiya dəyişiklikləri təsdiqlənib. Səsvermədə seçicilərin 51,41 faizi dəyişikliklərin lehinə, 48,59 faizi isə əleyhinə səs verib. Dəyişikliklər 2017-ci il aprelin 27-də rəsmi nəticələrin dərc olunmasından sonra qüvvəyə minib.

Küveyt Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanmış Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi münasibətilə Pakistanı təbrik edib. Nazirlər regiondakı mövcud vəziyyət, o cümlədən işğal altında olan Şərqi Qüdsdə baş verən proseslər ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar.

Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Pakistan arasında imzalanan Məkkə Birgə Müdafiə Sazişi İslam dünyasında yeni təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılması ilə bağlı müzakirələri gücləndirib. Sazişin kollektiv müdafiə prinsipini nəzərdə tutması onun gələcəkdə daha geniş regional müdafiə mexanizminin əsasına çevrilə biləcəyi sualını gündəmə gətirib.

Səudiyyə Ərəbistanı, Türkiyə və Pakistan arasında imzalanan üçtərəfli “Məkkə Birgə Müdafiə Anlaşması”nın Suriyanın təhlükəsizlik, iqtisadiyyat və yenidənqurma prosesinə yeni imkanlar yarada biləcəyi bildirilir. Analitiklərin fikrincə, Ankara və Ər-Riyadın Suriya ilə bağlı mövqelərindəki yaxınlıq yeni regional təhlükəsizlik mexanizminin Dəməşq üçün də əhəmiyyətini artırır.