Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Gənclər üçün Kitablar Şurası (UAEBBY) "e&" şirkətinin təqdimatında keçirilən Ərəb Uşaq Ədəbiyyatı üzrə Beynəlxalq Mükafatın 18-ci buraxılışı üçün qeydiyyatın başa çatdığını elan edib. ArabAZ xəbər verir ki, müsabiqəyə 20 ərəb və xarici ölkədən ümumilikdə 475 müraciət daxil olub. Bu göstərici 17-ci buraxılışdakı 407 müraciətlə müqayisədə 68 müraciət və ya 16.7 faiz artım deməkdir. Təqdim olunmuş əsərlərin təsdiqlənmiş şərtlərə və tələblərə uyğunluğunu yoxlamaq üçün avqust ayının sonuna qədər onların çap olunmuş nüsxələrinin qəbulu davam etdiriləcək.

Bir çox müəlliflər insan hekayələri axtarışında dünyanı dolaşdığı halda, səudiyyəli romançı Hədil Əl-Şubeyli bu hekayələri müqəddəs Məkkə şəhərində böyüyərkən kəşf edib. Dünyanın hər yerindən gələn zəvvarlarla qarşılaşmalar onun "Hər birimizin bir İsmayılı var" adlı ikinci romanının ilham mənbəyinə çevrilib.

"Kitab əl-Bülhan" (və ya "Möcüzələr kitabı") XIV əsrə aid olan, Əbdülhəsən əl-İsfahani kimi tanınan bir şəxs tərəfindən tərtib edilmiş və ehtimal ki, həm də miniatürləri çəkilmiş ərəbdilli bir əlyazmadır. Müəllif haqqında çox məlumat olmasa da, onun bu mürəkkəb əlyazması həmin dövrlərdə İraqda, eləcə də Yaxın Şərq və Şimali Afrikanın digər bölgələrində hakim olan astroloji və qaranlıq bilikləri anlamaq baxımından klassik bir əsər hesab edilir. Bu kodeks, çox güman ki, Cəlalilər sultanı Əhmədin hakimiyyəti dövründə (1382–1410) Bağdadda cildlənib. Kitabın nəşr edildiyi dövr Avropada cadugərlik və ovsunçuluğun yayıldığı, əlkimyaçıların sayının artdığı və metafizikanın inkişaf etdiyi bir mərhələ ilə eyni vaxta təsadüf edirdi.

Lev Tolstoy dünya realist ədəbiyyatının ən böyük sütunlarından biri olmaqla yanaşı, insan qəlbinin dərin mənəvi axtarışlarını sənətə çevirən dahi mütəfəkkirdir. 1828-ci ildə zadəgan ailəsində doğulan müəllif, gənclik illərində Qafqazda hərbi xidmətdə olmuş və bu dövrdə yerli xalqların həyat tərzinə, sarsılmaz iradəsinə və dağların vəhşi gözəlliyinə heyran qalmışdır. Onun yaradıcılığında Qafqaz coğrafiyası sadəcə bir fon deyil, insan xarakterini sınağa çəkən amansız və təmizləyici bir mühit kimi çıxış edir.

Lev Tolstoy dünya realist ədəbiyyatının ən böyük sütunlarından biri olmaqla yanaşı, insan qəlbinin dərin mənəvi axtarışlarını sənətə çevirən dahi mütəfəkkirdir. 1828-ci ildə zadəgan ailəsində doğulan müəllif, gənclik illərində Qafqazda hərbi xidmətdə olmuş və bu dövrdə yerli xalqların həyat tərzinə, sarsılmaz iradəsinə və dağların vəhşi gözəlliyinə heyran qalmışdır. Onun yaradıcılığında Qafqaz coğrafiyası sadəcə bir fon deyil, insan xarakterini sınağa çəkən amansız və təmizləyici bir mühit kimi çıxış edir. Tolstoy imperiya ordusunda xidmət etsə də, müharibənin gətirdiyi amansızlığı, talançılığı dərindən sorğulamış və sonradan barışmaz bir sülh tərəfdarına çevrilmişdir. Onun yazıları sadə və süssüz dili ilə seçilir; o, həqiqəti olduğu kimi nümayiş etdirməyin ən böyək sənətkarlıq olduğuna inanırdı. Müəllifin Qafqaz mövzusunda yazdığı əsərlər onun humanizm fəlsəfəsinin ilk rüşeymlərini daşıyır. Z nəsli üçün Tolstoy, qərəzlərdən uzaqlaşaraq fərqli mədəniyyətlərə hörmətlə yanaşmağın və hər bir şəraitdə ləyaqəti qorumağın zamansız nümunələrini təqdim edən dahi ustad sayılır.

Aslı Arslan müasir rəqəmsal platformalardan (özəlliklə Wattpad) doğan və qısa müddətdə çap kitabları ilə bestseller siyahılarını alt-üst edən yeni nəsil gənc türk yazıçılarından biridir. O, xüsusilə dram, detektiv, macəra və psixoloji gərginlik janrlarını gənclərin dili və duyğuları ilə sintez etməkdə ustad sayılır. Arslanın yaradıcılığının əsas xüsusiyyəti cəmiyyətin qaranlıq tərəflərini, kimsəsiz və travmalı gənclərin sağ qalma mübarizəsini real və sarsıdıcı şəkildə təsvir etməsidir. Onun yazı tərzi axıcı, dinamik və hər bir xarakterin daxili dünyasındakı psixoloji qırılmaları oxucuya dərindən hiss etdirəcək qədər emosionaldır. Müəllif sübut edir ki, ailə sadəcə qan bağından ibarət deyil; bəzən eyni acıları paylaşan insanlar bir-birinə ən yaxın sığınacaq olurlar. Onun əsərləri rəqəmsal dövrün gəncləri (Z nəsli) arasında böyük bir icma (fandom) formalaşdırmışdır. Aslı Arslan populyar gənclik ədəbiyyatına ciddi psixoloji dərinlik və xarakter mürəkkəbliyi gətirən modern bir hekayəçidir.

Lesli Blanş (Lesley Blanch) XX əsr Britaniya ədəbiyyatının ən rəngarəng, səyyah və tarixçi-yazıçılarından biridir. 1904-cü ildə doğulan və uzun, məhsuldar bir ömür yaşayan müəllif, Şərq mədəniyyətinə, Qafqaza, Rusiyaya və İslam dünyasının mistik atmosferinə duyduğu dərin heyranlıqla tanınır. Blanş sadəcə arxiv sənədlərinə güvənən bir tarixçi deyil, o, bəhs etdiyi coğrafiyaları qarış-qarış gəzən, o torpaqların ruhunu hiss edən bir sənətkardır. Onun yazı üslubu barokko tipli parıltısı, epik təsvir gücü və tarixi faktları dramatik bir roman havasında təqdim etmək bacarığı ilə seçilir. Blanş Qərb dünyasına Şərqin və Qafqazın daxili ləyaqətini, döyüşçü ruhunu və mədəni zənginliyini heç bir kolonialist qərəz olmadan çatdırmağı bacarmışdır. Onun yaradıcılığında romantizm və tarixi realizm mükəmməl şəkildə çarpazlaşır. Z nəsli üçün Lesli Blanş, tarixin sadəcə quru tarixlərdən ibarət olmadığını, onun arxasında nəhəng ehtirasların, böyük xarakterlərin və zamansız dramların dayandığını göstərən dahi bir hekayəçidir.

Daniel Kaneman (Daniel Kahneman) müasir psixologiyanın və davranış iqtisadiyyatının təməl daşlarını qoyan, insan qərarlarının rasional olmadığını elmi şəkildə sübut edən dahi alimdir. 1934-cü ildə doğulan və 2024-cü ildə vəfat edən müəllif, iqtisadiyyat üzrə Nobel mükafatına layiq görülən ilk psixoloqdur. Kaneman uzun illər tərəfdaşı Amos Tverski ilə birlikdə insanların risk, qeyri-müəyyənlik və seçim anlarında necə sistematik səhvlər (idrak təhlələri) etdiyini araşdırmışdır. Onun yaradıcılığı insan zəkasının həm möhtəşəmliyini, həm də təhlükəli dərəcədə tənbəl və qərəzli ola biləcəyini göstərir. Kanemanın üslubu akademik dəqiqliklə real həyat nümunələrinin mükəmməl sintezidir; o, mürəkkəb neyrobioloji və psixoloji prosesləri hər kəsin anlayacağı sadə dildə izah edir. Z nəsli üçün Kaneman, alqoritmlərin və manipulyativ reklamların idarə etdiyi rəqəmsal dünyada "tələyə düşməmək" və azad qərarlar vermək üçün ən fundamental bələdçidir. Onun mirası, hər bir menecer, investor və fərd üçün strateji təfəkkürün ana xəritəsi sayılır.

Cen Sinsero (Jen Sincero) müasir şəxsi inkişaf sahəsinin ən parlaq, cəsarətli və unikal yazıçı-müttəxəssislərindən biridir. O, klassik motivasiya spikerlərindən fərqli olaraq, oxucu ilə rəsmi dildə deyil, tamamilə səmimi, bəzən yumoristik və çox sərt bir dildə danışır. Sinsero özü də uzun illər maddi sıxıntılar, qeyri-müəyyənlik və özünəinamsızlıq içində yaşamış, qırx yaşından sonra həyatını kökündən dəyişməyə nail olmuşdur. Məhz bu real təcrübə onun yaradıcılığının əsas səmimiyyət mənbəyidir; o, insanlara keçmədiyi yolları deyil, şəxsən sınaqdan keçirdiyi metodları təklif edir. Yazıçının üslubu gənclər, xüsusən Z nəsli üçün olduqca cəlbedicidir, çünki o, "xoşbəxtlik nağılları" satmır, insanı öz qorxuları və bəhanələri ilə üz-üzə qoyur. Sinsero inanır ki, hər bir insanın daxilində gizli bir "əjdaha" (böyük potensial) var və onu oyatmaq üçün sadəcə düşüncə tərzini dəyişmək kifayətdir. Onun kitabları dünyada milyonlarla nüsxə satılaraq New York Times bestselleri siyahısında aylarla zirvədə qalmışdır. Cen Sinsero müasir insana rəqəmsal xaos və depressiya içindən çıxmaq üçün ən real və enerjili yol xəritəsini təqdim edən zamansız bir motivasiya ustasıdır.

Con Steynbek XX əsr Amerika ədəbiyyatının ən güclü sosial-realist yazıçılarından biridir. 1902-ci ildə Kaliforniyada doğulan müəllif, gəncliyində fəhləlik etmiş, torpaq işçiləri ilə çiyin-çiyinə çalışmış və bu təcrübə onun yaradıcılığının əsas sütununa çevrilmişdir. Steynbek "böyük depressiya" dövrünün kədərini, yoxsulluğunu və sadə insanların yaşamaq uğrunda apardığı amansız mübarizəni ən dürüst təsvir edən qələm sahibidir.

Filmoskop rubrikasında bu dəfə kino tarixinin ən böyük hadisələrindən birini, 11 Oskar mükafatlı şahəsəri — rejissor Ceyms Kemeronun "Titanik" (Titanic) filmini təhlil edirik. Bu film sadəcə bir gəmi qəzası hekayəsi deyil, eyni zamanda sosial təbəqələr arasındakı uçurumu, insanın təbiət qarşısındakı acizliyini və ölümün kölgəsində doğan unudulmaz bir eşqi anladan epik dramdır.

BookHub – Oxu və düşün rubrikası üçün dünya ədəbiyyatının ən böyük psixoloji trilleri və fəlsəfi romanı sayılan, vicdanın səsi ilə qanunun sərtliyi arasındakı mübarizəni anladan Fyodor Dostoyevskinin "Cinayət və cəza" (Prestupleniye i nakazaniye) əsərinin geniş təhlilini təqdim edirik.