Abbas Əslani ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətini şərh edib. O bildirib ki, Vaşinqton rəsmi danışıqların olmadığını desə də, bölgə vasitəçiləri ilə Tehrana ismarıclar göndərir. Əslani bunu ABŞ-nin mümkün diplomatik irəliləyişi iqtisadi təzyiqin nəticəsi kimi göstərmək istəyi ilə əlaqələndirib. Onun fikrincə, Donald Tramp İran məsələsində siyasi qələbə əldə etdiyini göstərmək istəyir. Təhlilçi mümkün razılaşmanın ABŞ ictimaiyyətinə qələbə kimi təqdim edilməsinin Tramp üçün əhəmiyyət daşıdığını bildirib. O, Trampın danışıqlardakı mövqeyini dəyişkən hesab edib. Buna görə müharibənin nə vaxt başa çatacağını müəyyənləşdirməyin çətin olduğunu deyib. Əslani yaxın günlər və həftələr üçün aydın mənzərənin olmadığını vurğulayıb.

Donald Tramp İran iqtisadiyyatının ağır vəziyyətdə olduğunu bildirib. ABŞ Prezidenti ölkədə inflyasiyanın çox yüksək olduğunu deyib. O, İran iqtisadiyyatının dağıldığını iddia edib. Tramp İran hakimiyyətini əhali ilə pis rəftar etməkdə günahlandırıb. O, çox sayda etirazçının öldürüldüyünü bildirib. ABŞ Prezidenti İranla danışıqlar məsələsinə də toxunub. Tramp danışıqların bərpası üçün konkret vaxt müəyyənləşdirmədiyini deyib. O, Tehranla danışıqların başlanmasına tələsmədiyini bir daha vurğulayıb.

Donald Tramp İranla danışıqların bərpasına tələsmədiyini bildirib. ABŞ Prezidenti danışıqlar üçün hər hansı vaxt cədvəlinin olmadığını deyib. Tramp Tehranla danışıqların nə vaxt başlayacağına dair konkret tarix açıqlamayıb. O, İrana qarşı iqtisadi mübarizəyə də toxunub. ABŞ Prezidenti iqtisadi təzyiqlərin təsirli olduğunu bildirib. Tramp hərbi zərbələrin də nəticə verdiyini iddia edib. Onun sözlərinə görə, hər iki vasitə İrana qarşı təsirlidir. Açıqlama Vaşinqton ilə Tehran arasında gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

Donald Tramp Müctəba Xameneinin öldüyünü düşünmədiyini bildirib. ABŞ Prezidenti onun çox ağır yaralandığını iddia edib. Tramp Xameneinin bədəninin sol tərəfində ciddi xəsarətlər olduğunu deyib. İran tərəfi bu iddiaları açıq şəkildə təsdiqləməyib. Müctəba Xameneinin uzun müddətdir ictimaiyyət qarşısına çıxmaması onun səhhəti ilə bağlı ehtimalları artırıb. O, son aylarda bir sıra dövlət qərarları verib. Müctəba Xamenei mart ayında İranın ali rəhbəri seçilib. O, fevralın 28-də öldürülən Əli Xameneinin oğludur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ABŞ Prezidenti Donald Trampın Tehrana qarşı başlatdığı ən böyük maliyyə həmləsini dəstəkləyərək İranı idarə edən qrupla diplomatik razılaşmaya gəlməyin qeyri-mümkün olduğunu bəyan edib. Vaşinqtona son səfəri zamanı Prezident Trampla İranla diplomatiya imkanlarını müzakirə etdiyini qeyd edən Netanyahu bu barədə: "Lakin oradakı həmin qrupla, bu vəhşilərlə bir razılaşmaya nail olmağın mümkünlüyünə şübhə ilə yanaşıram. Sizə deyirəm, heç bir razılaşma əldə etmək mümkün deyil".-deyə bildirib.

İran dövlət televiziyası ABŞ Prezidenti Donald Trampın oğlu Barron Trampın öldürülməsi üçün 10 milyon dollar mükafat vəd edib. İran Radio və Televiziya Təşkilatının üçüncü kanalı tərəfindən yayımlanan videoda Barron Trampın gündəlik həyatı, təhsili, maraqları, mühafizəçiləri və getdiyi yerlərlə bağlı məlumatlar təqdim olunub. Videoda onunla əlaqəli olduğu iddia edilən bəzi ünvanlar da açıqlanıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Səudiyyə Ərəbistanı ilə mülki nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlıq haqqında təklif olunan sazişi Konqresə təqdim edib. ABŞ administrasiyasının rəsmisinin Reuters-ə verdiyi məlumata görə, saziş bazar ertəsi Konqresə göndərilib. Sənəd ABŞ şirkətlərinə Səudiyyə Ərəbistanına mülki nüvə texnologiyalarının ixracına imkan verəcək.

ABŞ Ali Məhkəməsi Donald Trampın poçtla səsvermə ilə bağlı sərəncamının qarşısını alan məhkəmə qərarını ləğv edib. Sərəncam poçtla səsvermə qaydalarının sərtləşdirilməsini nəzərdə tutur. Kaliforniya və daha 22 ştat bu qərara qarşı məhkəməyə müraciət edib. Ştatlar sərəncamın seçicilərin səsvermə imkanlarını məhdudlaşdıra biləcəyini bildirirlər. Federal hakim daha əvvəl sərəncamın qüvvəyə minməsini dayandırmışdı. Ali Məhkəmənin altı hakimi isə həmin qərarın ləğvinə səs verib. Bununla belə, Poçt Xidmətinə qarşı ayrıca məhkəmə qərarı qüvvədə qalır. Buna görə də poçtla səsvermə qaydaları ətrafında hüquqi mübarizənin davam edəcəyi gözlənilir.

Donald Tramp Hörmüz boğazının beynəlxalq sularındakı bütün dəniz minalarının təmizləndiyini və ya məhv edildiyini bildirib. ABŞ Prezidenti bu barədə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin ona məlumat verdiyini deyib. Tramp İrana yeni minaların yerləşdirilməməsi barədə xəbərdarlıq edildiyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, yeni mina yerləşdirən istənilən gəmi və ya qayıq məhv ediləcək. ABŞ Prezidenti minaların yerləşdirilməsinə qarşı “sıfır dözümlülük” siyasətinin qüvvədə olduğunu bildirib. Tramp mümkün hərbi tədbirlərin təfərrüatlarını açıqlamayıb. Hörmüz boğazı beynəlxalq enerji və dəniz daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Açıqlama boğazda təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpası istiqamətində diplomatik səylərin davam etdiyi bir vaxtda verilib.

ABŞ Suriyanı 47 ildən sonra terroru dəstəkləyən ölkələr siyahısından çıxarıb. Bununla da Vaşinqtonun bu siyahısında İran, Şimali Koreya və Kuba olmaqla üç ölkə qalıb. Siyahının ən uzunmüddətli üzvü İrandır. Vaşinqton Tehranın regional silahlı qruplara dəstəyini əsas gətirərək İranı 19 yanvar 1984-cü ildə siyahıya daxil edib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Kanada ilə ticarət münasibətlərində gərginliyin artdığı bir vaxtda iki ölkənin sərhədində yerləşən Ontario gölünün adının “Amerika gölü” olaraq dəyişdirilməsi məsələsini ciddi şəkildə nəzərdən keçirdiklərini bildirib.

Donald Tramp ABŞ-nin İran da daxil olmaqla rəqiblərinə qarşı üstünlük qazandığını iddia edib. ABŞ Prezidenti bu barədə “Truth Social” hesabında paylaşım edib. Tramp demokratları “saxta sorğular” yaymaqda ittiham edib. Onun fikrincə, belə sorğular respublikaçı seçiciləri ruhdan salmağa yönəlib. Tramp ölkədə əhvali-ruhiyyənin yüksək olduğunu bildirib. O, ABŞ-nin “hamıya, o cümlədən İrana qarşı qalib gəldiyini” bəyan edib. Tramp İranı iqtisadi və hərbi baxımdan ciddi tənəzzül içərisində olan ölkə kimi xarakterizə edib. ABŞ Prezidentinin İranla bağlı iddialarını təsdiqləyən konkret göstəricilər paylaşımda təqdim edilməyib.

Məhəmməd Bağır Qalibaf Tehranda feldmarşal Asim Munirlə görüşüb. Görüşdə ABŞ–İran münasibətləri və iyunda imzalanmış anlaşma memorandumu müzakirə olunub. Qalibaf ABŞ-ni memorandum üzrə öhdəliklərini pozmaqda ittiham edib. O, Vaşinqtonun bu addımının regionda sabitliyin yaranmasına mane olduğunu bildirib. Asim Munir sabitliyin bərpası istiqamətində səylərini davam etdirəcəyini deyib. Pakistan ABŞ və İran arasında vasitəçilik edən ölkələrdən biridir. Məlumata görə, Donald Tramp ötən həftə Asim Munirlə telefonla danışıb. Trampın Munirdən İranla danışıqların bərpasına kömək etməsini istədiyi bildirilir.

ABŞ Maliyyə Naziri Skott Besent Vaşinqtonun Tehrana qarşı bu günə qədər həyata keçirilmiş ən böyük maliyyə hücumuna başladığını və İrana qarşı mübarizədə "son mərhələyə" qədəm qoyulduğunu bildirib. Besent yeni strategiyanın hərbi uğurlardan sonra başlayan genişmiqyaslı iqtisadi təcrid mərhələsi olduğunu vurğulayıb:

ABŞ Prezidenti Donald Trampın dəstəklədiyi bəzi respublikaçı namizədlərin seçkilərdə gözlənilən nəticəni göstərə bilməməsi partiya daxilində 2026-cı il aralıq seçkiləri ilə bağlı narahatlığı artırıb. Tramp bu həftə Cənubi Karolinada respublikaçı namizəd Darlene Qrehemə dəstək vermək üçün seçki kampaniyasına qatılıb. Vitse-prezident Cey Di Vens isə Ohayoda başqa bir respublikaçı namizədə dəstək verib. Bu addımlar Trampın şəxsi nüfuzunun onun dəstəklədiyi bütün namizədlərə avtomatik üstünlük qazandırmadığı ilə bağlı narahatlığı üzə çıxarıb.

ABŞ-da federal məhkəmə Donald Tramp administrasiyasının aralarında Əfqanıstan, İran, Rusiya və Somalinin də olduğu 75 ölkədən miqrantların viza müraciətlərinin dayandırılması siyasətini qanuna zidd hesab edərək ləğv edib. Nyu-Yorkdakı ABŞ Dairə Məhkəməsinin hakimi Jannet Varqas qərarında ABŞ Dövlət katibi Marko Rubionun bu ölkələrin vətəndaşlarına viza verilməsinin ümumi şəkildə dayandırılmasını nəzərdə tutan siyasətin administrasiyanın səlahiyyətlərini aşdığını bildirib.

Kanada sentyabrın 8-dən ABŞ məhsullarına yeni cavab tarifləri tətbiq edəcək. Baş nazir Mark Karni bu qərarın ABŞ-nin Kanada məhsullarına tətbiq etdiyi 50 faizlik tariflərə cavab olduğunu bildirib. Vaşinqtonun tədbirləri təxminən 20 milyard dollarlıq Kanada ixracını əhatə edir. ABŞ tarifləri şərab, mebel, süd məhsulları, sement, geyim və bir sıra digər məhsullara şamil olunur. Kanada isə polad, süd məhsulları, məişət avadanlıqları, kənd təsərrüfatı texnikası və elektronika daxil olmaqla müxtəlif ABŞ məhsullarına tarif tətbiq edəcək. Karni Ottavanın Vaşinqtona “dollar qarşılığında dollar” prinsipi ilə cavab verəcəyini bildirib. Tərəflər intensiv danışıqlara baxmayaraq yeni ticarət razılaşmasına nail ola bilməyiblər. Tarif qarşıdurması ABŞ–Meksika–Kanada Sazişinin gələcəyi ilə bağlı da narahatlıq yaradır.

İran ABŞ-nin Tehrana qarşı planlaşdırdığı "iqtisadi müharibənin" beynəlxalq hüququ pozduğunu bəyan edib. Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqtonun Tehran üzərindəki iqtisadi təzyiqi artırmaq cəhdləri çərçivəsində İnanı dəstəkləməyə davam edən ölkələrə sert sanksiyalar tətbiq olunacağı ilə hədələmişdi.

Donald Tramp administrasiyasının region üçün irəli sürdüyü 20 bəndlik sülh planına əsasən Qəzzanın idarəçiliyi həvalə edilən Əli Əbdülhəmid Şaat bölgə boyu toplanmış dağıntı və xarabalıqları Aralıq dənizinə doğru itələyərək onlardan faydalanmağı planlaşdırır. O hesab edir ki, bu addım müharibə başlamazdan əvvəl də dar bir quru zolağında yaşayan Qəzza sakinləri üçün mövcud yaşayış sahəsini genişləndirməyə imkan verə bilər.

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

ABŞ Ali Məhkəməsi Tramp administrasiyasına Ağ Evdəki 400 milyon dollarlıq bal zalı layihəsinin tikintisini hələlik davam etdirməyə imkan verib. Qərar müvəqqətidir və layihənin qanuniliyi barədə yekun hökm deyil. Administrasiya layihənin milli təhlükəsizlik üçün zəruri olduğunu bildirir. Kompleksə 90 min kvadratfutluq bal zalı ilə yanaşı, yeraltı təhlükəsizlik infrastrukturu da daxildir. Tramp burada bomba sığınacaqları, tibbi obyektlər və dron və raketlərdən müdafiə imkanlarının yaradıldığını deyib. Layihənin təxminən 65 faizinin tamamlandığı bildirilir. Tarixi irsin qorunması təşkilatı administrasiyanın Konqresin razılığı olmadan belə genişmiqyaslı dəyişiklik edə bilməyəcəyini iddia edir. Ali Məhkəmə indi administrasiyanın əsas müraciətini nəzərdən keçirəcək.

Braziliya Prezidenti Lula da Silva və ABŞ Prezidenti Donald Tramp telefonla danışıblar. Söhbətin əsas mövzularından biri ABŞ-nin Braziliya məhsullarına tətbiq etdiyi yeni gömrük tarifləri olub. Lula mübahisənin danışıqlar yolu ilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Tramp iki ölkənin rəsmilərinin mümkün qədər tez görüşməsini təklif edib. ABŞ bəzi Braziliya məhsullarına 25 faizlik tarif tətbiq edib. Lula tariflərin hər iki ölkənin iqtisadiyyatına zərər verəcəyini bildirib. Braziliya artıq ABŞ-yə qarşı mümkün cavab tədbirlərinə gətirib çıxara biləcək hüquqi-ticarət prosesinə başlayıb. Liderlər mütəşəkkil cinayətkarlıqla mübarizə məsələsini də müzakirə ediblər.

ABŞ-ın birinci xanımı Melaniya Tramp qısa müddətlik ictimaiyyət qarşısında görünmədikdən sonra Ağ Evdə keçirilən tədbirdə yenidən kameralar qarşısına çıxıb. Onun yoxluğu və prezident Donald Trampa yaxın köməkçilərdən biri ilə bağlı yayılan söz-söhbətlər son günlər diqqət çəkirdi. Melaniya Tramp avqustun 20-də Ağ Evin Gül bağında keçirilən tədbirdə həyat yoldaşı Donald Trampla birlikdə iştirak edib. O, çıxışına zarafatla “Deyəsən, mənim üçün darıxmısınız. Mən də buradayam” sözləri ilə başlayıb.

ABŞ-da 3 noyabr 2026-cı ildə keçiriləcək aralıq seçkilər və İsraildə 27 oktyabr 2026-cı il parlament seçkiləri Donald Tramp və Benyamin Netanyahu üçün mühüm siyasi sınaq olacaq. Hər iki liderin seçicilərdən dəstək almaq üçün fərqli mövqelər nümayiş etdirməsi diqqət çəkir. ABŞ-da Nümayəndələr Palatasının 435 deputatı, Senatın isə 100 yerindən 35-i yenidən seçiləcək. Eyni zamanda 36 ştatda qubernator seçkiləri keçiriləcək. İsraildə isə Knesset seçkiləri hökumətin gələcək istiqamətini müəyyənləşdirə bilər.