İsrail pilotsuz uçuş aparatının Qəzza zolağında polis məntəqəsinə zərbə endirdiyi bildirilib. Hücum nəticəsində yeddi polis əməkdaşı həlak olub. Ölənlər arasında polis məntəqəsinin rəhbəri və onun müavini də var. Fələstin tərəfi hücumun hüquq-mühafizə infrastrukturuna qarşı məqsədli əməliyyat olduğunu iddia edir. Bildirilir ki, həmin polis əməkdaşları köçkün düşərgəsində asayişin qorunmasına cavabdeh olublar. Qəzzada polis obyektlərinə qarşı oxşar hücumların daha əvvəl də baş verdiyi qeyd olunur. Bölgədə təhlükəsizlik və idarəetmə böhranı davam edir.
Digər Dövlətlər
Qəzza Hökumətinin Media Ofisi atəşkəsdən sonra İsrail hücumlarında 1 122 nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Məlumata görə, oktyabr ayında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra 3 689 pozuntu qeydə alınıb. Hücumlar nəticəsində 3 599 nəfərin yaralandığı bildirilib. Atəşkəs 2025-ci il oktyabrın 10-da ABŞ vasitəçiliyi ilə əldə olunan razılaşmadan sonra qüvvəyə minib. Fələstin tərəfi İsraili razılaşmanı pozmaqda ittiham edir. İsrail tərəfi ilə bağlı mövqelər isə qarşılıqlı ittihamlar fonunda davam edir. Qəzzadakı humanitar və təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gündəmdə qalır.
ABŞ-ın Hörmüz boğazından keçən gəmilərə ödəniş tətbiq etmək planı Vaşinqtonun İran strategiyası ilə bağlı suallar yaradıb. London Kral Kollecinin eksperti Rob Qayst Pinfold ABŞ-ın qarşıdurmaya aydın strategiya olmadan başladığını bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ əvvəllər Hörmüz boğazının azad beynəlxalq su yolu olduğunu müdafiə edirdi. Donald Trampın 20 faizlik ödənişlə bağlı açıqlaması bu mövqedən fərqli qiymətləndirilir. Ekspert ABŞ-ın İranın regional təsir imkanlarını düzgün dəyərləndirmədiyini deyib. Onun fikrincə, Vaşinqton hazırda Tehranın qarşısını almağa çalışdığı yanaşmaya yaxın addımlar atır. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji bazarları üçün mühüm amil olaraq qalır.
İran Yaxın Şərqdə mobil şəbəkələr vasitəsilə ABŞ hərbi personalının yerlərini izləyib. Londonun “Financial Times” qəzeti məlumatın “Mobile Surveillance Monitor” tədqiqatına əsaslandığını qeyd edir. ABŞ qanunvericiləri smartfon reklam texnologiyası və roaming sistemlərinin hərbi heyəti həssas vəziyyətə qoyduğunu bildiriblər. İranın bu üsullardan istifadə edərək ABŞ personalını izlədiyi, xüsusilə Şimali İraq Kürd bölgəsində kommersiya məlumat bazaları vasitəsilə izləmə aparıldığı vurğulanır. Ekspertlər İranın real vaxt rejimində məlumat toplamaq imkanlarını təsdiqləyirlər. Bu, regionda kiber təhlükəsizlik və hərbi fəaliyyət üçün ciddi risk hesab olunur.
Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində saxlanılan 55 iranlı balıqçının ölkəsinə qaytarıldığı açıqlanıb. İranın Əbu-Dabi səfirliyi balıqçıların geri göndərilməsi prosesinin davam etdiyini bildirib. Onlardan 14 nəfəri artıq dəniz yolu ilə İrana çatıb. Digər şəxslərin hava yolu ilə göndərilməsi planlaşdırılır. Balıqçıların mart və aprel aylarında naviqasiya sistemlərində yaranan problemlər səbəbindən saxlanıldığı bildirilir. Onların iki aydan çox müddət ərzində müxtəlif saxlanma müəssisələrində qaldığı qeyd olunur. Hadisə Körfəz regionunda dəniz təhlükəsizliyi məsələlərinin gündəmdə olduğu vaxt baş verib.
Oman sahilləri yaxınlığında “Stolt Magnesium” tankerində partlayış baş verib. Gəmini idarə edən şirkət hadisəyə naməlum xarici qurğunun səbəb olduğunu bildirib. Partlayış nəticəsində mühərrik bölməsində yanğın yaranıb. Ekipaj üzvlərinin hamısının təhlükəsiz olduğu açıqlanıb. Dənizçilər yanğının söndürülməsi üçün işlərə başlayıblar. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarət Əməliyyatları qurumu Oman yaxınlığında insident barədə məlumat verib. Hadisə bölgədə dəniz təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqların artdığı dövrdə baş verib.
ABŞ İranın Xuzistan vilayətində yerləşən Abadan və Məhşəhr şəhərlərinə zərbələr endirib. Hücumlar İraq və Küveyt sərhədlərinə yaxın ərazilərdə həyata keçirilib. İran rəsmiləri zərbələrin baş verdiyini açıqlayıb. Abadan şəhərində Yaxın Şərqin ən qədim neft emalı zavodlarından biri yerləşir. Məhşəhr isə mühüm liman şəhəri hesab olunur. Hücumların ABŞ-İran qarşıdurması çərçivəsində həyata keçirildiyi bildirilir. Bölgədəki gərginlik enerji infrastrukturu və ticarət yolları ilə bağlı narahatlıqları artırır.
Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd Əl-Busaydi İrana qarşı müharibəni “fəlakət” adlandırıb. O bildirib ki, əməliyyat rəsmi məqsədlərinə nail olmayıb və BMT mandatına malik deyil. Nazir hesab edir ki, bu müharibə Körfəz regionunda təhlükəsizlik yanaşmalarının yenidən nəzərdən keçirilməsinə səbəb ola bilər. Onun sözlərinə görə, daha ədalətli və effektiv regional sistem qurmaq üçün imkan yarana bilər. Əl-Busaydi region üçün əsas təhlükələrin Tehrandan deyil, Tel-Əvivdən gəldiyini bildirib. Açıqlama ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etdiyi bir vaxtda verilib. Oman uzun müddətdir regional dialoq və diplomatik həll yollarını dəstəkləyən ölkələrdən biri kimi çıxış edir.
ABŞ və İran arasında aşağı intensivlikli qarşıdurmanın yenidən genişmiqyaslı müharibəyə çevrilə biləcəyi bildirilir. Son hücumlar anlaşmadan sonra ən böyük hərbi əməliyyatlardan biri kimi qiymətləndirilir. İran rəsmiləri son hücumlarda itkilərin olduğunu açıqlayıb. ABŞ-ın Qeşm adası və Buşehr bölgəsinə zərbələr endirdiyi bildirilir. İran isə Küveyt, Bəhreyn və İordaniyadakı ABŞ mövqelərinə cavab hücumları həyata keçirdiyini açıqlayıb. Hörmüz boğazı ilə bağlı gərginlik yenidən artıb. Ekspertlər qarşıdurmanın daha geniş müharibəyə çevrilməsi riskindən narahatdırlar.
İran Britaniyanın SEPAH-ı təhlükəsizlik təhdidi kimi tanımaq qərarını pisləyib. Tehran bu addımı əsassız və məsuliyyətsiz adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi SEPAH-ın ölkənin rəsmi hərbi qurumu olduğunu bildirib. Britaniya isə SEPAH-a və onunla əlaqəli qrupa dəstəyi qadağan edib. London bu qərarın xarici dövlətlərin nəzarətində olan fəaliyyətlərin qarşısını almaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb. İran daha əvvəl müxtəlif silahlı qruplara dəstək verdiyi ilə bağlı ittihamları rədd edib. Qərar iki ölkə arasındakı münasibətlərdə yeni gərginlik yaradıb.
Oman xarici işlər naziri Seyid Bədr Əlbusəidi Fars körfəzi regionunun təhlükəsizlik arxitekturasında əsaslı dəyişikliklərə ehtiyac olduğunu bildirib və İranın “təhdid” kimi təqdim edilməsinin yanlış yanaşmaya əsaslandığını deyib. Omanlı nazirin fikrincə, İran təhlükəsi adı altında ABŞ hərbi bazalarının genişləndirilməsi və müdafiə xərclərinin artırılması həyata keçirilib, lakin bu addımlar bölgədə sabitliyi təmin edə bilməyib.
“Boğazdan normal və təhlükəsiz gəmiçiliyin ən qısa zamanda bərpa edilməsi beynəlxalq ictimaiyyətin ümumi istəyidir. Pekin vəziyyətin deeskalasiyasına töhfə vermək üçün yorulmaz səylər göstərəcək”, – deyə Lin Tszyan brifinqdə qeyd edib.