İslam dünyasının ən məşhur səyyahı olan İbn Bəttuta, müasir dövrə qədərki tarixin ən böyük tədqiqatçısı hesab olunur. O, ümumilikdə təxminən 117.000 km (73.000 mil) məsafə qət edərək, məşhur səyahətçilər Zheng He (50.000 km) və Marko Polonu (24.000 km) geridə qoymuşdur.

Müdafiə Nazirliyi ötən həftə paylaşılmış məlumatlar əsasında hazırlanmış icmal videoçarxını yayıb.

Bildirilir ki, emal sənayesi üzrə satınalma menecerləri indeksi aprel ayında qeydə alınan 50,3 bənddən may ayında 50 bəndə enib. Beləliklə, göstərici aylıq müqayisədə 0,3 bənd azalıb. Satınalma menecerləri indeksində 50 bənd səviyyəsi artım və azalma arasındakı sərhəd hesab olunur.

Türkiyə rəqəmsal ixrac strategiyasını genişləndirərək hədəf ölkələrin sayını 35-ə çatdırıb. Yeni siyahıya Fransa, Almaniya və Rumıniya kimi əsas bazarlar daxil edilib. Elektron ticarət və rəqəmsal platformalar vasitəsilə ixrac həcmi 2022-ci ildən 6,4 milyard ABŞ dollarına yüksəlib, elektron ixracdan gəlir 5,1 milyard ABŞ dollarına çatıb. Dövlət dəstəyi, süni intellekt texnologiyaları və “Asan Elektron İxrac” platforması kiçik və orta sahibkarların qlobal bazarlara çıxışını asanlaşdırır və sektorun gələcəkdə Türkiyə iqtisadiyyatının inkişafında əsas rol oynayacağını göstərir.

Yeni araşdırma göstərir ki, böyük zəlzələlər alimlərin indiyədək düşündüyündən daha mürəkkəb ola bilər. Hətta geoloji baxımdan sadə və düz görünən qırılma xətlərində baş verən zəlzələlər belə gözləniləndən daha çətin davranış nümayiş etdirə bilir. Araşdırmanın nəticələrinə görə, zəlzələnin gücünü və yayılma xüsusiyyətlərini anlamaq üçün yalnız qırılma xəttinin formasına baxmaq kifayət deyil. Bununla yanaşı, həmin qırılma xəttinin minilliklər ərzində keçdiyi geoloji inkişaf mərhələləri və daxilində toplanmış gərginliyin tarixi də nəzərə alınmalıdır.

Huma quşu — türk mifologiyasında əfsanəvi "cənnət quşu" kimi tanınan, gözlə görünməyəcək qədər yüksəkliklərdə yaşayan və heç vaxt yerə toxunmadan davamlı uçan müqəddəs bir varlıqdır. Bəzi qədim mənbələrdə onun ayaqlarının olmadığı, ömrünü göylərdə keçirdiyi bildirilir. Mifoloji inanclara görə, o, xoşbəxtlik, səadət və müvəffəqiyyət rəmzidir. Elə bu səbəbdən də xalq arasında "bəxt quşu", "tale quşu", "səadət quşu" və ya "dövlət quşu" adları ilə şöhrət tapmışdır.

Mövcud şəraitdə Rusiya və İran ənənəvi mənada müttəfiq deyil. Onlar daha çox xarici təzyiqlərə qarşı dayanıqlılığı artırmağa yönəlmiş yeni strateji modelin tərəfdaşlarıdır. Bu modelin məqsədi beynəlxalq sistemə hakim olmaq deyil, hər hansı bir gücün tam hakimiyyət qurmasını çətinləşdirməkdir.

1924-cü il martın 3-də Ankaradakı Türkiyə Böyük Millət Məclisi Osmanlı xilafətinin ləğv edilməsi və sonuncu xəlifə II Əbdülməcidin ölkədən çıxarılması qərarı ilə İslam dünyasını şoka saldı. Bu qərar sadəcə bir idarəetmə sisteminin dəyişməsi deyil, altı əsrdən çox davam edən bir irslə məcburi qopuş idi. Bir çoxları bu gün bu reallığı qəbul etməsə də, Osmanlı xilafəti İslam birliyinin rəmzi, bütün ümmətin siyasi və hərbi gücü idi.

Ana, oğlunun üzünü sıralarda görür, eyni zamanda əvvəllər tanış olmayan marşları və şüarları eşidir. Səssizcə dərk edir ki, buradakıların çoxu eyni yolu keçə bilər, amma heç nə demir. İki il əvvəl Ummu Amir 17 yaşlı yeganə oğlunu itirdi. Oğlu ona cansız bir meyit kimi, şəkli bir qutunun üzərinə bərkidilmiş halda qayıtdı. Ona dedilər: "Sevin, o, şəhidlik zirvəsinə ucalıb". Xanım danışarkən oğlunun həmin yay düşərgəsinə qoşulduqdan sonra necə tədricən dəyişdiyini xatırlayır. O, daha səssizləşmiş, bəzən daha aqressiv olmuşdu; sanki yeganə yolu imiş kimi "cihad" və "qələbə" haqqında öyrəşmədiyi ifadələr işlədirdi. Nələr baş verdiyini anlamırdı, lakin oğlunun gözlərində onu özündən uzaqlara aparan bir baxış görmüşdü. Bu gün o, yalnız göz yaşlarını gizlicə silir və ailəni dolandıran oğlunu itirdikdən sonra, üç qızını saxlamaq üçün "şəhid anası" sifəti ilə aldığı süpürgəçi işinə davam edir.

Benito Mussolininin rəhbərlik etdiyi faşist diktaturası klassik diktatura olmaqla yanaşı, həm də dövlət tənzimlənməsinə əsaslanan "sosialist" elementləri ilə fərqlənirdi. Bu dövrdə İtaliya iqtisadiyyatı mərkəzləşdirilmiş planlaşdırma, strateji sənayenin milliləşdirilməsi və xammal resurslarının dövlət nəzarəti altında bölgüsü prinsipləri ilə idarə olunurdu.

İnsan İslam irsi haqqında düşünəndə və əsrlər boyu müxtəlif elm və bilik sahələrində yazılmış o geniş miqyaslı əsərləri görəndə, ağlına tez-tez bu sual gəlir. Bu, öz zənginliyi və müxtəlifliyi ilə heyrətamiz bir mənzərədir: təfsir və hədisdə, fiqh və onun üsullarında, dil və ədəbiyyatda, tarix, təbabət və astronomiyada sayısız-hesabsız kitablar, həmçinin Bağdad və Dəməşqdən, Bakıdan,Bərdədən, Kordova və Qayravandan, Nişapur və Səmərqənddən hər tərəfdən axan adlar... Sanki bu sivilizasiya öz yaddaşını tamamilə mətnlərə əmanət etmişdir.

Yuxuda medal görmək, ilk növbədə alın təri və böyük zəhmətlə qazanılmış mükafata işarədir. Bu, yuxu sahibinin uzun müddət çəkdiyi əziyyətlərin bəhrəsini görəcəyinə dair bir müjdədir. Medalla mükafatlandırılmaq: İstedad və qabiliyyətinizin əvvəl-axır başqaları tərəfindən başa düşülüb qiymətləndiriləcəyinə, sənətinizdə və karyeranızda yüksələcəyinizə işarədir. Bu, daxili potensialınızın üzə çıxacağı bir dövrün başlanğıcıdır.

Osmanlı tarixinə dair bir çox klassik mənbələrdə 1364-cü ildə baş vermiş Sırpsındığı (serblərin məğlub edildiyi/sındığı yer) döyüşü mühüm qələbə kimi qeyd olunur. Rəvayətə görə, Hacı İlbəy Macarıstan kralının rəhbərliyi altında olan macar, serb və digər Balkan dövlətlərinin birləşmiş Səlib ordusunu gözlənilməz gecə hücumu ilə darmadağın etmişdir. Lakin müasir tarixşünaslıq bu hadisənin reallığını ciddi şəkildə şübhə altına alır.

ALLERGİYA, orqanizmin immun sisteminin normal olaraq zərərsiz maddələrə reaksiyasıdır. Bu reaksiya antigen kimi fəaliyyət göstərən bir maddə ilə antikor adlanan immunitet sistemi tərəfindən istehsal olunan bir protein arasında baş verir. Kimyəvi nöqteyi-nəzərdən antikorlar immunoqlobulinlərdir, çünki onlar orqanizmin immun reaksiyasında iştirak edir və qlobulinlər adlanan zülallar sinfinə aiddir.

Ən maraqlı hadisələrdən biri körpə uşağın möcüzəvi şəkildə sağ qalması olub

31 May tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

Hizbullahın yaydığı açıqlamaya görə, təşkilatın silahlı bölmələri İsrail ordusuna məxsus hərbi mövqelər və infrastruktur obyektlərinə qarşı pilotsuz uçuş aparatları və raketlərdən istifadə etməklə bir neçə əməliyyat keçirib. Qrup İsrailin şimalındakı hərbi bazaların, komanda mərkəzlərinin və hərbi texnikanın hədəfə alındığını iddia edir. Açıqlamada həm Livanın cənubunda, həm də İsrailin şimalında yerləşən obyektlərə qarşı hücumların həyata keçirildiyi bildirilib. Son günlər tərəflər arasında qarşılıqlı zərbələrin artması sərhəd bölgəsində gərginliyin daha da yüksəldiyini göstərir.

Misir hökuməti Qəzza zolağında vəziyyətin yenidən genişmiqyaslı müharibəyə çevrilə biləcəyi ilə bağlı narahatlığını ifadə edib və İsraili hərbi əməliyyatları genişləndirməkdən çəkinməyə çağırıb. Məlumatlara görə, Qahirə həm İsrail, həm də HƏMAS ilə intensiv təmaslar apararaq atəşkəs prosesini xilas etməyə çalışır. Misir kəşfiyyatına yaxın mənbələrin bildirdiyinə görə, HƏMAS-ın yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti təcili danışıqlar üçün Qahirəyə dəvət olunub. Diplomatik mənbələr hesab edirlər ki, yaxın günlərdə razılıq əldə olunmasa, Qəzzada genişmiqyaslı hərbi eskalasiya riski əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı bildirib ki, İran limanına doğru hərəkət edən Qambiya bayraqlı "Lian Star" yük gəmisi ABŞ qüvvələrinin müdaxiləsi nəticəsində dayandırılıb. Rəsmi məlumata görə, gəmi beynəlxalq sularda hərəkət edərkən ona 20-dən çox xəbərdarlıq edilib, lakin ekipaj bu çağırışlara əməl etməyib. Nəticədə ABŞ hərbi təyyarəsi gəminin mühərrik bölməsinə raket zərbəsi endirib və gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Vaşinqton eyni zamanda bildirib ki, İranla qüvvədə olan atəşkəs dövründə tətbiq edilən blokada tədbirlərinin icrası çərçivəsində indiyədək bir neçə ticarət gəmisi dayandırılıb və çoxsaylı gəmilər marşrutlarını dəyişməyə məcbur edilib.

Yeni iqtisadi təhlilə əsasən, ABŞ və İsrailin İranla bağlı hərbi qarşıdurmasının yaratdığı enerji böhranı və bazar qeyri-müəyyənliyi son üç ay ərzində amerikalı istehlakçılara milyardlarla dollar əlavə xərc yükləyib. Hesabatda qeyd olunur ki, yanacaq qiymətlərinin və aviabiletlərin bahalaşması nəticəsində orta hesabla hər bir ABŞ ailəsinin xərcləri yüzlərlə dollar artıb. İqtisadçılar xəbərdarlıq edirlər ki, münaqişə uzandıqca istehlakçıların alıcılıq qabiliyyəti zəifləyə və ölkə iqtisadiyyatında əlavə ləngimə yarana bilər. Təhlil həmçinin göstərir ki, enerji qiymətləri hazırkı səviyyədə qalarsa, bir il ərzində ailələrin əlavə maliyyə yükü daha da böyüyəcək.

ABŞ rəsmisinin verdiyi məlumata görə, İran limanlarından birinə daxil olmağa çalışan daha bir ticarət gəmisi ABŞ hərbi qüvvələri tərəfindən dayandırılıb. Bildirilir ki, Qambiya bayrağı altında üzən "Lian Star" adlı yük gəmisi ABŞ qüvvələrinin dəfələrlə etdiyi xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq İran limanına doğru hərəkətini davam etdirib. Nəticədə Oman körfəzində ABŞ hərbi təyyarələrinin müdaxiləsi ilə gəmi hərəkətsiz vəziyyətə salınıb. Hadisə Vaşinqton və Tehran arasında dəniz nəqliyyatı, sanksiyalar və regional təhlükəsizlik ətrafında davam edən gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyini göstərir.

Livanın dövlət xəbər agentliyinin məlumatına görə, İsrail hərbi aviasiyası və artilleriyası Nəbatiyə şəhəri yaxınlığında yerləşən tarixi Bofor qalası ətrafına zərbələr endirib. Səlib yürüşləri dövründə inşa edilmiş qala Livanın ən tanınmış tarixi abidələrindən biri hesab olunur və strateji mövqeyi ilə seçilir. İsrail-Livan sərhədindən təxminən 15 kilometr məsafədə yerləşən bu yüksəklik bölgənin böyük hissəsinə nəzarət imkanı verir. Son günlər Nəbatiyə ətrafında şiddətlənən döyüşlər fonunda tarixi irs obyektlərinin təhlükə altında qalması ilə bağlı narahatlıqlar da artır.

Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, İran ABŞ-la danışıqlarda getdikcə daha inamlı mövqe nümayiş etdirir. Ekspert hesab edir ki, zaman artıq Vaşinqtonun deyil, Tehranın xeyrinə işləyir. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda maliyyə məsələləri, xüsusilə İranın xaricdə dondurulmuş aktivləri hələ də gündəmdədir. Bununla belə, Bərakət qeyd edir ki, İran hazırda bu vəsaitlərə dərhal çıxışı həyati məsələ kimi görmür və Vaşinqtonun əvvəlki sərt tələblərindən tədricən geri çəkildiyini düşünür.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam bildirib ki, İsrailin Livandakı hərbi əməliyyatları yalnız təhlükəsizlik və ya hərbi hədəflərlə məhdudlaşmır, daha geniş dağıntılara səbəb olur. Onun sözlərinə görə, ölkənin müxtəlif bölgələrində baş verən hücumlar Livanın suverenliyinin pozulması ilə yanaşı, tarixi və mədəni irsin də məhv edilməsinə gətirib çıxarır. Salam atəşkəsə nail olmaq üçün diplomatik səylərin artırılmasının vacibliyini vurğulayıb, müharibə və sülh qərarlarının yalnız Livan dövlətinə məxsus olduğunu bildirib. Baş nazir eyni zamanda evlərini tərk etmək məcburiyyətində qalan cənub sakinlərinə dəstək mesajı verərək dövlətin atəşkəs, məhbusların qaytarılması və yenidənqurma istiqamətində bütün imkanlardan istifadə edəcəyini bəyan edib.