BAKI,VOA

“Səyahət insanı heyran edir, sonra isə onu mahir bir nağılbaza çevirir.” — İbn Bəttuta

İslam dünyasının ən məşhur səyyahı olan İbn Bəttuta, müasir dövrə qədərki tarixin ən böyük tədqiqatçısı hesab olunur. O, ümumilikdə təxminən 117.000 km (73.000 mil) məsafə qət edərək, məşhur səyahətçilər Zheng He (50.000 km) və Marko Polonu (24.000 km) geridə qoymuşdur.

1304-cü ildə Mərakeşin Tanjer şəhərində anadan olan səyyahın ən mühüm irsi “Rihlə” (Yolçuluq) əsəridir. 30 illik səyahətlərinin müşahidələrini qələmə aldığı bu əsərdə demək olar ki, bütün tanınmış İslam coğrafiyası və ətraf ölkələr haqqında misilsiz məlumatlar yer alır. VOA oxucularına bu silsilədən İbn Bəttutanın Hələb təəssüratlarını təqdim edir.

Şöhrəti dünyanı bürüyən qala-şəhər: Hələb

Hələbin şöhrəti elə geniş yayılıb ki, onun adı dünyanın hər yerində dodaqlardadır. Tarix boyu hökmdarlar bu şəhərə sahib olmaq arzusu ilə yaşamışlar. Strateji mövqeyinə görə Hələb daim güclü dövlətlərin maraq dairəsində olub. Bu şəhərin fəthi və ya müdafiəsi uğrunda dağıdıcı müharibələr baş verib, qanlar tökülüb, başlar kəsilib.

Hələb çox mükəmməl şəkildə qorunmaqdadır. O, hər kəsin asanlıqla daxil ola biləcəyi və ya fəth edə biləcəyi bir məkan deyil. İşğalçılar bunu istəsələr belə, şəhərin möhkəmliyi qarşısında gücləri çatmazdı. Şəhərin ətrafı nəhəng yonma daşlardan ibarət qala divarları ilə əhatə olunmuşdur.

Zamanın sınağından keçən əzəmət

Bu şəhərin hər küçəsində bir tarix gizlənib. Burada saysız-hesabsız tanınmış insanlar, böyük şəxsiyyətlər yaşayıb, lakin zamanla hamısı tarixin yaddaşına köçüb. Yerdə qalan və əzəmətini qoruyan isə sadəcə Hələb olub.

Mən, hökmdarları bir-bir məhv edilsə də, hələ də yaşayan və ayaqda qalan bu şəhərə heyran qaldım. Hələb əsrlər keçsə də, özünə sahib olmaq istəyən hər kəsə hələ də meydan oxumağa davam edir.