BAKI,VOA Orxan Qədirzadə
Rəsmi sorğunun nəticələrinə görə, Çində emal sənayesində fəaliyyət may ayında daralıb. Bu isə sektorun zəif daxili tələbat və artan istehsal xərclərinin təzyiqi altında olduğunu göstərir.
Çin Dövlət Statistika İdarəsinin açıqladığı məlumatlarda bildirilir ki, emal sənayesi üzrə satınalma menecerləri indeksi aprel ayında qeydə alınan 50,3 bənddən may ayında 50 bəndə enib. Beləliklə, göstərici aylıq müqayisədə 0,3 bənd azalıb.
Satınalma menecerləri indeksində 50 bənd səviyyəsi artım və azalma arasındakı sərhəd hesab olunur.
İqtisadçılar daha əvvəl sorğularda göstəricinin məhz 50 bənd səviyyəsində olacağını proqnozlaşdırmışdılar.
Sənaye sektorundakı bu vəziyyət Çinin iqtisadiyyatının İran müharibəsinin davam edən təsirlərindən və qlobal tələbat üzərindəki təzyiqlərdən nə dərəcədə qoruna biləcəyi ilə bağlı sualları yenidən gündəmə gətirir.
May ayında yeni sifarişlər üzrə alt indeks 50,6 bənddən 49,9 bəndə düşüb. İstehsal üzrə alt indeks isə 51,5 bənddən 51,2 bəndə qədər geriləyib.
Xammal ehtiyatları üzrə alt indeks də azalma nümayiş etdirərək aprel ayındakı 49,3 bənddən may ayında 48,6 bəndə enib.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, İran müharibəsinin yaratdığı qlobal enerji böhranı Çinə bir çox ölkələrlə müqayisədə daha az təsir edib.
Analitiklərin fikrincə, ölkənin böyük neft ehtiyatları və enerji mənbələrinin müxtəlifliyi dünyanın ikinci ən böyük iqtisadiyyatına müharibənin mənfi təsirlərini ciddi itkilər olmadan dəf etməyə imkan verib.
Britaniyanın HSBC bankının Asiya üzrə baş iqtisadçısı Frederik Noyman ötən həftə yayımladığı araşdırma qeydində yazıb:
"Enerji böhranı Asiya iqtisadiyyatları üçün əsas maneələrdən biri olaraq qalır. Lakin güclü enerji təhlükəsizliyi sistemi sayəsində Çin digər ölkələrlə müqayisədə daha yaxşı qorunur."
Bununla yanaşı, ixracat Çin iqtisadiyyatının əsas dayaqlarından biri olaraq qalmaqdadır.
ABŞ-yə ixrac son bir il ərzində əksər aylarda illik müqayisədə azalsa da, Çinin ümumi ixrac göstəriciləri yüksək səviyyədə qalır. Xüsusilə Avropa və Cənub-Şərqi Asiya bazarlarına göndərilən məhsulların həcmi artım nümayiş etdirir.
Beləliklə, daxili tələbatdakı zəiflik və istehsal sektorundakı geriləməyə baxmayaraq, xarici bazarlardakı sabit tələb Çin iqtisadiyyatının böyüməsini dəstəkləyən əsas amillərdən biri olaraq qalır.