Gecənin ortasında, xüsusilə saat 3 radələrində qəfil oyanmaq bir çox insanın yaşadığı və əksər hallarda normal hesab edilən haldır. Yuxu mütəxəssislərinə görə, sağlam yetkin insanlar gecə ərzində bir neçə dəfə qısa müddətə oyanırlar və çox vaxt bunu xatırlamırlar.
Maraqlı faktlar
Araşdırmalar kitab oxumağın beyindəki mürəkkəb bir dövrlər və siqnallar şəbəkəsini gücləndirdiyini təsdiqləmişdir. Oxuma bacarığınız inkişaf etdikcə, bu şəbəkələr də daha güclü və mürəkkəb hala gəlir.
Qədim Misir ordusu xüsusilə Yeni Krallıq dövründə (e.ə. 1550–1070-ci illər) qədim dünyanın ən güclü hərbi qüvvələrindən birinə çevrilmişdi. Misirlilər bu gücə böyük ölçüdə xarici xalqlardan mənimsədikləri və təkmilləşdirdikləri silah texnologiyaları hesabına nail olmuşdular. Hiksosların Misiri işğalından sonra misirlilər yeni hərbi texnologiyaları öyrənərək döyüş imkanlarını genişləndirdilər. Nəticədə nizələrdən döyüş baltalarına, mürəkkəb yaylardan döyüş arabalarına qədər müxtəlif silahlar Misir ordusunun əsas arsenalına çevrildi.
Şimali Amerikanın ən yüksək zirvəsi olan Alyaskadakı dağın adı uzun illər ərzində siyasi və tarixi mübahisələrin mövzusuna çevrilib. Yerli xalqların əsrlərdir “Denali” adlandırdığı zirvə 1896-cı ildə “MakKinli” adlandırılıb. Qızıl axtarışları zamanı Alyaskaya gələn kəşfiyyatçı Uilyam Diki 1896-cı ildə dağa ABŞ prezidentliyinə namizəd Uilyam MakKinlinin adını verib. Bu ad 1917-ci ildə rəsmi status qazanıb.
ABŞ tarixini əhatə edən bəzi mühüm hadisələr ölkənin yalnız siyasi dönüş nöqtələrini deyil, amerikalıların gündəlik həyatını, işini, mədəniyyətini və dünyagörüşünü dəyişdirən prosesləri də əks etdirir. Siyahıda ABŞ-ın müstəqillik yolunu sürətləndirən 1773-cü il Boston Çay Partiyası, 1775-ci il Leksinqton və Konkord döyüşləri, 1777-ci il Saratoga döyüşü və 1783-cü il Paris müqaviləsi kimi hadisələr yer alır.
1922-ci il noyabrın 4-də britaniyalı arxeoloq Hovard Karter və misirli mütəxəssislər Misirin Krallar vadisində 3 min ildən artıq müddət qum altında qalmış Tutanxamonun məqbərəsini aşkar ediblər. Məqbərədən 5 mindən çox qiymətli artefaktın tapılması arxeologiya tarixinin ən mühüm kəşflərindən biri hesab olunur. Məqbərənin ən diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri onun digər fironların məqbərələri kimi tamamilə talan edilməməsi idi. Buna görə burada hökmdarın gündəlik həyatından dəfn mərasiminə qədər müxtəlif sahələri əks etdirən çoxsaylı əşyalar qorunub.
Misir kraliçası Kleopatranın zəhərli ilan sancması nəticəsində öldüyü geniş yayılmış versiyadır. Lakin tarixçilər onun ölüm səbəbinin ilan zəhəri olduğuna dair qəti sübutun olmadığını bildirirlər. Kleopatra və sevgilisi, Roma sərkərdəsi Mark Antoni eramızdan əvvəl 31-ci ildə Aktium döyüşündə məğlub olduqdan sonra İsgəndəriyyəyə çəkiliblər. Roma qoşunlarının şəhərə yaxınlaşmasından sonra Antoni intihar edib. Kleopatra isə eramızdan əvvəl 30-cu il avqustun 10-da, 39 yaşında həyatına son qoyub.
Tarix boyu mühəndislər insanların səyahət, ünsiyyət və yaşayış formasını dəyişdirən nəhəng layihələr həyata keçiriblər. Panama kanalından Nyu-York metrosuna qədər bu tikililər mühəndislik imkanlarının sərhədlərini genişləndirib. Dünyanın mühəndislik möcüzələri sırasında 1914-cü ildə istifadəyə verilən və Atlantik okeanını Sakit okeanla birləşdirən Panama kanalı xüsusi yer tutur. Kanal qlobal ticarət marşrutlarını əhəmiyyətli dərəcədə qısaldıb.
XV-XVII əsrlər arasında Avropanın dənizçiləri yeni ərazilərə səyahətlər və müstəmləkəçilik yürüşləri zamanı daha sürətli gəmilərdən və təkmil naviqasiya alətlərindən istifadə edirdilər. Portuqaliya və İspaniya bu dövrün əsas dəniz dövlətləri olsa da, sonrakı mərhələdə Britaniya, Fransa və Niderland da ön plana çıxdı.
"Kitab əl-Bülhan" (və ya "Möcüzələr kitabı") XIV əsrə aid olan, Əbdülhəsən əl-İsfahani kimi tanınan bir şəxs tərəfindən tərtib edilmiş və ehtimal ki, həm də miniatürləri çəkilmiş ərəbdilli bir əlyazmadır. Müəllif haqqında çox məlumat olmasa da, onun bu mürəkkəb əlyazması həmin dövrlərdə İraqda, eləcə də Yaxın Şərq və Şimali Afrikanın digər bölgələrində hakim olan astroloji və qaranlıq bilikləri anlamaq baxımından klassik bir əsər hesab edilir. Bu kodeks, çox güman ki, Cəlalilər sultanı Əhmədin hakimiyyəti dövründə (1382–1410) Bağdadda cildlənib. Kitabın nəşr edildiyi dövr Avropada cadugərlik və ovsunçuluğun yayıldığı, əlkimyaçıların sayının artdığı və metafizikanın inkişaf etdiyi bir mərhələ ilə eyni vaxta təsadüf edirdi.
İş yerində tükənmişliyin əlamətlərini görmək adətən asandır: davamlı yorğunluq, motivasiyanın itməsi və təzyiq hissi insanın işdən tükəndiyini göstərə bilər. Lakin işçi bütün vəzifələrini yerinə yetirməyə davam edir, amma bacarıqlarından tam istifadə olunmadığını və inkişaf etmədiyini düşünürsə, bu, «peşə paslanması» adlandırılan vəziyyətə işarə edə bilər.
Kriminalistika, məhkəmə tibb ekspertizası və xəfiyyəlik tarixinin inkişaf xronologiyasında elə müəmmalı cinayətlər və ölüm hadisələri mövcuddur ki, onlar onilliklər, bəzən isə əsrlər keçməsinə baxmayaraq, öz sirrini qoruyub saxlamaqdadır. Müasir təhqiqat metodlarının, DNT analizlərinin və rəqəmsal kriminoloji audit sistemlərinin yüksək inkişaf səviyyəsinə çatdığı dövrümüzdə belə, keçmişin bəzi qaranlıq səhifələri hələ də rəsmi müstəntiqlər və müstəqil tarixçilər üçün bir tapmaca olaraq qalır. Bu hadisələrin bir çoxu sadəcə qurbanların tanınmış şəxslər olması ilə deyil, həm də ölüm anında baş verən anomaliyalar, geridə buraxılan qeyri-adi maddi sübutlar və tibbi rəylərdəki ziddiyyətlərlə fərqlənir. Rəsmi dövlət xəfiyyə orqanlarının və xüsusi xidmət idarələrinin arxivlərində "bağlanmamış işlər" (cold cases) statusu ilə saxlanılan bu qaranlıq cinayətlər, bəşəriyyətin ortaq yaddaşında dərin izlər buraxmışdır. Bu genişhəcmli araşdırma materialında, qlobal miqyasda ən çox müzakirə edilən, rəsmi müstəntiqlərin çıxılmaz vəziyyətə düşdüyü 10 sirli ölüm hadisəsini, onların tarixi fonunu, tibbi ekspertiza rəylərini və irəli sürülən bütün əsas insayder fərziyyələrini tam təfərrüatı ilə və heç bir ixtisar etmədən təhlil edirik: