İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin Hörmüz boğazının qoruyucusu olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, İran bu mövqeyini daim qoruyacaq. Açıqlama ABŞ Prezidenti Donald Trampın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tətbiqi barədə bəyanatından sonra verilib. Əraqçi təhlükəsiz keçidi təmin edən tərəfin kompensasiya ala biləcəyini bildirib. Lakin o, 20 faizlik ödənişin yüksək olduğunu və daha ədalətli yanaşmaya ehtiyac olduğunu qeyd edib. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Keçid ödənişləri məsələsi beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub.

Donald Trampın Hörmüz boğazı ilə bağlı son açıqlamaları ABŞ-İran anlaşmasının vəziyyəti barədə suallar yaradıb. Razılaşmaya əsasən ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin İran gəmilərinə qarşı blokada tətbiq etməməsi nəzərdə tutulurdu. ABŞ hərbçiləri isə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərirdi. Trampın yeni bəyanatı anlaşmanın qüvvədə olub-olmaması məsələsini gündəmə gətirib. Ekspertlər ABŞ-ın razılaşmanı pozub-pozmadığının aydınlaşdırılmasının vacib olduğunu bildirirlər. Həmçinin Hörmüz boğazından keçid ödənişləri ilə bağlı suallar qalır. Tərəflərin anlaşmanın gələcəyi ilə bağlı yeni müzakirələr aparması tələb olunur.

ABŞ və İran arasında artan gərginlik Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin azalmasına səbəb olub. Tankerlərin keçidi son iki ayın ən aşağı səviyyəsinə düşüb. Bir sıra gəmilər təhlükəsizlik səbəbindən izləmə sistemlərini söndürür. Kpler şirkətinin məlumatına görə, neft və qaz tankerlərinin hərəkəti mayın 25-dən bəri ən aşağı göstəricidədir. Ekspertlər bildirirlər ki, Hörmüz boğazının uzun müddət bağlanması qlobal enerji təchizatına ciddi təsir göstərə bilər. Belə vəziyyət neft qiymətlərinin artmasına və tanker bazarında problemlərə səbəb ola bilər. Hörmüz boğazındakı vəziyyət beynəlxalq enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında İran gəmilərinə qarşı blokadanın bərpa ediləcəyini açıqlayıb. Lakin ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin bu addımı necə həyata keçirəcəyi barədə hələlik dəqiq məlumat yoxdur. ABŞ ordusunun hazırda belə genişmiqyaslı blokada üçün tam hazırlıq vəziyyətində olub-olmadığı məlum deyil. ABŞ qüvvələri son dövrdə kommersiya gəmilərinə təhlükəsizlik məqsədilə müşayiət xidməti göstərib. Hörmüz boğazında mina təhlükəsi əsas narahatlıqlardan biri kimi göstərilir. Yeni blokadanın tətbiqi qlobal enerji daşımalarına təsir edə bilər. Beynəlxalq ictimaiyyət ABŞ-ın növbəti addımlarını izləyir.

Hörmüz boğazında kommersiya gəmilərinin marşrut seçimlərində dəyişiklik baş verir. Dəniz təhlükəsizliyi üzrə analitik Dimitris Maniatis son günlər İran marşrutundan istifadə edən gəmilərin sayının artdığını bildirib. Onun məlumatına görə, üç gün ərzində 26 gəmi İran tərəfinin nəzarət etdiyi keçiddən istifadə edib. Daha 26 gəmi elektron izləmə sistemlərini söndürüb. ABŞ tərəfindən dəstəklənən cənub marşrutunu isə yalnız beş gəmi seçib. Ekspert Hörmüz boğazında vahid sistem əvəzinə rəqabətli keçid mexanizminin yarandığını qeyd edib. Yaponiya hökumətinin İranla razılaşaraq yeddi gəmini çıxardığı bildirilib. Bölgədəki vəziyyət beynəlxalq gəmiçilik üçün yeni risklər yaradır.

Yəmənin Ədən sahilləri yaxınlığında bir tankerə altı kiçik qayığın yaxınlaşdığı bildirilib. Hadisə zamanı xəbərdarlıq atəşi açılıb. Böyük Britaniyanın Dəniz Ticarəti Əməliyyatları qurumu insident barədə məlumat yayıb. Hadisə sahildən təxminən 50 dəniz mili uzaqlıqda baş verib. Rəsmi qurumlar hadisə ilə bağlı araşdırma aparırlar. Gəmilərə bölgədə ehtiyatlı hərəkət etmək və şübhəli fəaliyyətləri bildirmək tövsiyə olunub. Ədən körfəzi və Qırmızı dəniz ətrafında təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq gəmiçilik üçün əsas narahatlıq olaraq qalır.

İranın İnqilab Keşikçiləri Korpusunun Hörmüz boğazında iki gəmiyə xəbərdarlıq atəşi açdığı bildirilib. İran dövlət televiziyası gəmilərin keçid qaydalarını pozduğunu iddia edib. Hadisə ABŞ və İran arasında strateji su yoluna nəzarət uğrunda artan gərginlik fonunda baş verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün ən mühüm marşrutlardan biri hesab olunur. Bu ərazidən qlobal enerji ehtiyatlarının təxminən beşdə biri daşınır. Ekspertlər bölgədəki hərbi gərginliyin gəmiçilik və enerji bazarlarına təsir edə biləcəyini bildirirlər. ABŞ-İran qarşıdurmasının davam etməsi təhlükəsizlik narahatlıqlarını artırır.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Məsqətdə Omanın xarici işlər naziri Bədr əl-Busaidi ilə görüşüb. Görüşdə ikitərəfli münasibətlər və regional vəziyyət müzakirə olunub. Əsas diqqət Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyinə yönəlib. Tərəflər təhlükəsiz keçidin təmin olunması üçün mümkün mexanizmləri nəzərdən keçiriblər. Müzakirələrin ABŞ-İran anlaşma memorandumuna uyğun aparıldığı bildirilib. Nazirlər diplomatik dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Görüşdə regional sabitlik məsələlərinə də toxunulub. İran və Oman təmaslarını davam etdirmək niyyətində olduqlarını bildiriblər.

ABŞ və İran arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı qarşılıqlı bəyanatlar davam edir. Tərəflər sərt ritorikaya baxmayaraq, vasitəçilər vasitəsilə əlaqələrini saxlayırlar. İran dövlət mediası yeni ali rəhbər Müctəba Xameneiyə aid olduğu bildirilən bəyanatı yayımlayıb. Beynəlxalq Böhran Qrupunun eksperti Əli Vaiz qisas çağırışlarının daha çox daxili auditoriyaya yönəldiyini bildirib. Onun fikrincə, diplomatik səylər yeni müharibənin qarşısını almağa xidmət edir. Ekspert Donald Trampın atəşkəslə bağlı açıqlamasının danışıqları çətinləşdirdiyini qeyd edib. Bununla yanaşı, o hesab edir ki, hər iki tərəf nəzarətdən çıxacaq eskalasiyadan yayınmağa çalışır. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyi isə diqqət mərkəzində qalır.

Dəniz nəqliyyatını izləyən Kpler şirkətinin məlumatına görə, Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti ikinci gündür azalır. İyulun 9-da boğazdan 22 gəmi keçidi qeydə alınıb ki, bu da əvvəlki günlə müqayisədə aşağı göstəricidir. Şirkət bildirib ki, iyulun 7-dən sonra heç bir gəmi yeni hücuma məruz qalmadığı üçün fəaliyyət əsasən aşağı riskli olaraq qalır. Operatorlar İran marşrutuna üstünlük verirlər, Oman istiqamətində isə cəmi bir keçid baş verib. Hörmüz boğazındakı hərəkətlilik qlobal enerji bazarları tərəfindən diqqətlə izlənilir. Bölgədə gərginliyin artması neft və qaz təchizatında əlavə risklər yarada bilər.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası Hörmüz boğazında davam edən gərginliklə bağlı açıqlama verib. Təşkilat bildirib ki, gəmiçiliyə qarşı hücumlar qlobal enerji təhlükəsizliyi və ticarət üçün ciddi risk yaradır. KƏŞ BMT Təhlükəsizlik Şurasını Hörmüz boğazında sərbəst hərəkətin təmin olunması üçün addımlar atmağa çağırıb və İranı hərbi əməliyyatları dayandırmağa tələb edib. Regionda strateji su yolunun təhlükəsizliyi beynəlxalq gündəmin əsas məsələlərindən biri olaraq qalır.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ABŞ-nin hərbi zərbələrinin Hörmüz boğazında gəmi hərəkətinin bərpasına mənfi təsir etdiyini bildirib. SEPAH açıqlamasında dəniz nəqliyyatının müharibədən əvvəlki səviyyənin 50 faizinə qədər bərpa olunduğu qeyd edilib. İran tərəfi ABŞ-nin bölgədəki addımlarını nəqliyyatın yenidən pozulmasının səbəblərindən biri kimi qiymətləndirib. Açıqlamada Hörmüz boğazı ilə bağlı qərarların xarici qüvvələr tərəfindən müəyyən edilə bilməyəcəyi vurğulanıb. SEPAH ABŞ zərbələrinin yeni gərginliyə səbəb olduğunu bildirib. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji və ticarət təhlükəsizliyi baxımından diqqətlə izlənilir.