#humanitar yardım

İsrail ordusunun Qəzza zolağının müxtəlif bölgələrinə endirdiyi son hücumlarda, aralarında humanitar yardım gözləyənlərin də olduğu 24 fələstinli həyatını itirib. Hadisə şahidlərinin və səhiyyə mənbələrinin verdiyi məlumata görə, İsrail ordusu Qəzza zolağının şimal, mərkəz və cənub hissələrində mülki əraziləri və guya “humanitar yardım paylama mərkəzlərini” hədəfə alıb. İsrail ordusu gecə boyunca Qəzzanın şimal bölgəsini intensiv bombardman edib. Hücumlar nəticəsində çoxsaylı binalar tamamilə dağıdılıb.

Fələstin İqtisadiyyat Nazirliyi, İsrailin işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində yerləşən və "dünyaya açılan yeganə qapı" kimi tanınan Kral Hüseyn (Allenby) körpüsünü bağlama qərarına kəskin reaksiya verib. Nazirlik bildirib ki, sərhədin bağlanması iqtisadi, sosial və humanitar fəlakətə yol aça bilər. Yazılı açıqlamada qeyd olunub ki, Kerame adlandırılan bu sərhəd keçidi Fələstin xalqının ixrac və idxal əməliyyatları üçün həyati əhəmiyyət daşıyır. Fələstin istehsalçılarının dünya bazarına çıxışı, ərzaq təhlükəsizliyi və humanitar yardımların çatdırılması bu keçid məntəqəsindən asılıdır.

Cənubi Sudanda humanitar fəlakət getdikcə dərinləşir. Milyonlarla uşaq və qadın aclıq səbəbilə ölümlə üz-üzədir. BMT-nin dəstəklədiyi hesabat və beynəlxalq təşkilatların məlumatlarına görə, böhranın əsas səbəbləri ölkədəki korrupsiya, beynəlxalq yardımların azalması və şiddətin artmasıdır. Bor şəhərindəki xəstəxanada cəmi 14 aylıq uşaq – Adot Dyor – ciddi arıqlamış vəziyyətdə anasının qucağında müalicə gözləyir. Onun anası kimi 1,1 milyon hamilə və süd verən qadın qidalanma çatışmazlığı yaşayır. Hesabatda qeyd olunur ki, 5 yaşınadək 2,3 milyon uşaq müalicəyə ehtiyac duyur, onlardan 700 mindən çoxu həyati risk daşıyan ağır qida çatışmazlığından əziyyət çəkir.

Qəzza əhalisi uzun müddətdir gigiyenik şəraitin olmaması səbəbindən müxtəlif dəri xəstəliklərindən əziyyət çəkirdi. İndi isə eyni infeksiyalar İsrail ordusunun əsgərlərinə də yayılıb. Cümə günü ön cəbhəyə göndərilən yüzlərlə nizami və ehtiyat hərbçi qaşınmadan şikayətlənib, bədənlərində yaralar əmələ gəlib. “Yedioth Ahronoth” qəzetinin dərc etdiyi fotolarda əsgərlərin bədənində açıq yaralar görünür. Onların sözlərinə görə, səbəb bit, taxtabiti, digər həşərat sancmaları, üfunətli qoxu və dayanıqsız sularla bağlıdır. Bir əsgərin atası deyib: “Oğlum əvvəlcə bu əziyyəti gizlətmişdi. Ailəlikcə istirahətə çıxanda təsadüfən bədənindəki yaraları gördük. Bu dəhşətli idi. Övladlarımız qaşınmadan yata bilmir. Bu, Qəzzanın başqa bir lənəti kimi geri dönür.”

Əfqanıstanda ötən həftə baş verən və minlərlə insanın həyatını itirməsinə səbəb olan güclü zəlzələlər yerli əhali arasında böyük panik və qorxu yaradıb. Yeni zəlzələlərin baş verməsindən ehtiyat edən insanlar evlərini və kəndlərini tərk edərək daha təhlükəsiz bölgələrə köç etməyə başlayıblar. Xüsusilə ölkənin şərqində yerləşən və 255 nəfərin öldüyü Nangarhar vilayətinin Darai Nur rayonunda insanlar kütləvi şəkildə köçür. Zəlzələlər nəticəsində yolların zədələnməsi yardımın çatdırılmasını çətinləşdirir. Xilasetmə işlərinin aparılması və yaralıların təxliyəsi üçün bölgəyə helikopterlər göndərilib.

İsrailin hücumları və blokadası səbəbiylə aclığın yaşandığı Qəzzada aclıqdan ölənlərin sayı son 24 saatda 6 nəfər artaraq 131-i uşaq olmaqla 367-yə çatıb. Bu barədə Qəzzadakı Fələstin Səhiyyə Nazirliyi yazılı açıqlama yayıb. Bildirilib ki, bölgədə uzun müddətdir davam edən ərzaq çatışmazlığı və yardım qıtlığı nəticəsində ölüm halları kritik həddə çatıb. Açıqlamaya görə, 2023-cü il 7 oktyabrdan bu günədək Qəzzada aclıqdan ölənlərin ümumi sayı 367 nəfərə yüksəlib. Onlardan 131-i uşaqlardır. Beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini çəkən bu vəziyyətlə bağlı Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) dəstəklədiyi Qida Təhlükəsizliyi Mərhələ Təsnifatı (IPC) tərəfindən yayımlanan son hesabatda, 15 avqust 2025 tarixindən etibarən Qəzzada aclığın ən yüksək – fəlakət səviyyəsi olan 5-ci mərhələyə çatdığı sübutlarla təsdiqlənib.

Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi Sudanın Orta Darfur əyalətinin Cebel Marra bölgəsində baş verən torpaq sürüşməsi nəticəsində çox sayda insanın həyatını itirməsi ilə bağlı başsağlığı mesajı yayımlayıb. Nazirliyin rəsmi açıqlamasında, Sudanda baş verən torpaq sürüşməsi nəticəsində yaşanan can itkisinə görə dərin üzüntü duyulduğu qeyd olunub. "Həyatını itirənlərə Allahdan rəhmət diləyir, Sudan xalqına başsağlığı verir və yaralananlara şəfa arzulayırıq," – deyə açıqlamada bildirilib. Xatırladaq ki, Sudanın Qərbində yerləşən Marra Dağları bölgəsində baş verən böyük torpaq sürüşməsi bir kəndi tamamilə məhv edib. Sudan Azadlıq Hərəkatı (SLM) hadisə nəticəsində ən azı min nəfərin həyatını itirdiyini, yalnız bir nəfərin sağ qurtulduğunu açıqlayıb.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şanxay Əməkdaşlıq Təşkilatının Dövlət Başçıları Şurasının 25-ci Zirvə Toplantısının Genişləndirilmiş İclasında Meyjiang Konqres Mərkəzində çıxış edib. Çıxışında Qəzza zolağında yaşanan humanitar faciəyə xüsusi diqqət çəkən Ərdoğan, 23 aydır körpələrin, uşaqların və yaşlıların aclıqdan öldüyü bu vəhşiliyin davam etməsinin qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.

Qlobal Sumud Flotillası çərçivəsində İtaliyanın Genuya limanından humanitar yardım daşıyan qayıqlar bu gün səhər saatlarında hazırlıqlarını tamamlayaraq Qəzza zolağına doğru hərəkətə keçib. Bu qayıqlar Siciliyanın Kataniya və Augusta limanlarında digər gəmilərlə birləşərək Barselonadan yola çıxan böyük donanmaya qoşulacaq və yaxın günlərdə Qəzzaya səfərlərini davam etdirəcək.

Kommunikasiyalar Direktoru Burhanəddin Duranın sosial media paylaşımında bildirdiyinə görə, Ərdoğan məqaləsində Türkiyə ilə Yaponiya arasındakı dostluğun yalnız rəsmi sənədlərlə deyil, həm də ortaq vicdan, humanitar yardımlar və tarixi xatirələrlə qidalanan dərin bir bağ olduğunu qeyd edib. Ərdoğan, Türk qətiyyəti ilə Yapon mühəndisliyinin birləşərək Marmaray, Osmanqazi körpüsü, Boğaziçi və Haliç körpüləri kimi layihələrdə əməkdaşlıq etdiyini, bu əməkdaşlığın etimad, səmimiyyət və sevgi bağı ilə möhkəmləndiyini vurğulayıb. O, Türkiyə-Yaponiya əməkdaşlığının qlobal böhranlar qarşısında konstruktiv həllər təklif edə biləcəyini, xüsusilə TİKA və JICA-nın birgə layihələrinin humanitar diplomatiyada mühüm rol oynadığını bildirib.