#Tehran

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların davam etdiyini, lakin prosesin hələ yekun mərhələyə çatmadığını bildirib. O qeyd edib ki, tərəflər “qarşılıqlı addımlar” formasında danışıqları davam etdirirlər və Prezident Donald Tramp “pis bir razılaşmanı qəbul etməyəcək”. Analitiklər hesab edirlər ki, ABŞ həm diplomatik kanalları açıq saxlayır, həm də iqtisadi təzyiqlərlə İran üzərində təsirini artırmağa çalışır.

Ağ Ev ABŞ və İran arasında əldə olunmuş memorandum of understanding (MoU) razılaşmasının mövcudluğunu təsdiqləyib, lakin sənədin hələ Prezident Donald Tramp tərəfindən imzalanmadığını açıqlayıb. Razılaşma 60 günlük atəşkəs, Hörmüz boğazının açılması, İranın nüvə silahı istehsal etməməsi və ABŞ sanksiyalarının mərhələli yumşaldılması kimi mühüm maddələri əhatə edir. Analitiklər hesab edirlər ki, bu sənəd təsdiqlənərsə, regionda gərginliyin azalması və diplomatik prosesin davamı üçün mühüm addım ola bilər.

ABŞ və İran nümayəndələrinin 60 günlük atəşkəsin uzadılması və sülh prosesinin davam etdirilməsi üçün çərçivə memorandumuna (MoU) ilkin razılıq əldə etdiyi bildirilir. Razılaşma nüvə proqramı ilə bağlı daha geniş danışıqları da əhatə edir, lakin sənədin qüvvəyə minməsi üçün ABŞ Prezidenti Donald Trampın yekun təsdiqi tələb olunur. Analitiklər hesab edirlər ki, bu inkişaf tərəflər arasında diplomatik kanalların hələ də açıq qaldığını göstərir.

Kaya Kallas ABŞ və İran arasında yaranmış gərgin vəziyyətlə bağlı açıqlama verib. Kallas bildirib ki, tərəflər hazırda “müharibə və sülh arasında olduqca təhlükəli bir zona”dadır və vəziyyətin daha da gərginləşməsi heç kimin maraqlarına uyğun deyil.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla davam edən danışıqlarla bağlı yeni açıqlamalar verib. O bildirib ki, Tehran administrasiyasının vaxt keçdikcə onun mövqeyinin zəifləyəcəyini düşündüyünü hesab edir. Trampın sözləri Ağ Evdə keçirilən kabinet iclası ərəfəsində səsləndirilib və ABŞ–İran danışıqları ətrafında müzakirələrin davam etdiyi bir dövrə təsadüf edib.

Ağ Ev İran mediasında ABŞ və İran arasında mümkün memorandum layihəsi ilə bağlı yayılan məlumatları rədd edib. Rəsmi Vaşinqton açıqlamasında qeyd edib ki, yayılan iddiaların heç bir rəsmi əsası yoxdur və təqdim edilən məlumatlar həqiqəti əks etdirmir. Son günlər tərəflərdən yayılan ziddiyyətli açıqlamalar fonunda məsələ yenidən diqqət mərkəzinə çıxıb.

İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Hərbi Dəniz Qüvvələri Hörmüz boğazından 24 saat ərzində 25 ticarət gəmisinin təhlükəsiz keçid etdiyini açıqlayıb. Qurumun yaydığı açıqlamada Hörmüz boğazında hərəkətin “maksimum nəzarət və ağıllı monitorinq” sistemi ilə izlənildiyi və regional dəniz təhlükəsizliyinin təmin edildiyi bildirilib.

İran və İraq yüksək səviyyəli təhlükəsizlik rəsmiləri regional təhlükəsizlik və qarşılıqlı maraq doğuran məsələləri müzakirə ediblər. Danışıqlar 14-cü Beynəlxalq Təhlükəsizlik Məsələləri üzrə Yüksək Səviyyəli Nümayəndələrin görüşü çərçivəsində baş tutub. Tərəflər əsas diqqəti sərhədlərarası təhlükələrin neytrallaşdırılması və Tehran–Bağdad strateji tərəfdaşlığının gücləndirilməsinə yönəldiblər.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Pekində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə danışıqlar aparır, əsas mövzu isə ABŞ–İsrailin İrana qarşı mümkün müharibəsinin dayandırılması üçün Pakistanın vasitəçilik səyləridir. Analitik İmtiaz Gül bildirir ki, Pakistan üçün həm vasitəçi rolunu oynamaq, həm də Çinlə münasibətləri balanslaşdırmaq mürəkkəbdir. Lakin Tehran, Vaşinqton, Pekin və Moskva kimi mühüm paytaxtların etimadı Pakistanın bu rolunu nümayiş etdirməsinə imkan yaradır. Analitik əlavə edib ki, Vaşinqton Pakistanın Çinlə strateji tərəfdaşlıq sahəsində prioritetlərini başa düşür, lakin Islamabad Çin və ABŞ arasında tarazlığı qorumaq vəziyyəti ilə üzləşir.