Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Pekində Çin Prezidenti Si Cinpin ilə danışıqlar aparır, əsas mövzu isə ABŞ–İsrailin İrana qarşı mümkün müharibəsinin dayandırılması üçün Pakistanın vasitəçilik səyləridir. Analitik İmtiaz Gül bildirir ki, Pakistan üçün həm vasitəçi rolunu oynamaq, həm də Çinlə münasibətləri balanslaşdırmaq mürəkkəbdir. Lakin Tehran, Vaşinqton, Pekin və Moskva kimi mühüm paytaxtların etimadı Pakistanın bu rolunu nümayiş etdirməsinə imkan yaradır. Analitik əlavə edib ki, Vaşinqton Pakistanın Çinlə strateji tərəfdaşlıq sahəsində prioritetlərini başa düşür, lakin Islamabad Çin və ABŞ arasında tarazlığı qorumaq vəziyyəti ilə üzləşir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf yenidən bu vəzifəyə seçilib. Qalibaf 11-ci çağırış parlamentində də dörd il ardıcıl olaraq sədr vəzifəsini tutmuşdu. Qeyd edək ki, İranda parlament sədri, parlamentin rəyasət heyətinin üzvləri və müxtəlif komitələrin üzvləri illik olaraq deputatlar tərəfindən may ayının sonlarında seçilir.

Pakistanın ordusunun komandanı Asim Munir və Baş nazir Şahbaz Şərif ABŞ-İran arasında sülh sazişi üçün aparılan vasitəçilik səyləri çərçivəsində Çinə səfər edib. Asim Munir son həftə Tehran səfərində Pakistanın daxili işlər naziri Mohsin Naqvi ilə birlikdə ABŞ-İsrail-İran münaqişəsinin həllinə yönəlmiş diplomatik görüşlərdə iştirak etmişdi.

İran Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində yerləşən nüvə obyektinə pilotsuz uçuş aparatı ilə hücumda iştirak etdiyi barədə ABŞ tərəfindən irəli sürülən iddiaları rədd edib. İranın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Əmir Səid İrəvani BMT-nin baş katibi Antoni Quterreş və Təhlükəsizlik Şurasının sədri ünvanına göndərdiyi məktubda Vaşinqtonun ittihamlarını əsassız adlandırıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai yüksək zənginləşdirilmiş uranın ABŞ-a təhvil verilməsi ilə bağlı mümkün tələblərin Tehran üçün “qırmızı xətt” olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, belə tələblər danışıqlar prosesini nəticəsiz edə bilər. Bəqai həmçinin Qətərin və Pakistanın diplomatik prosesdə aktiv rol oynadığını vurğulayıb.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ ilə aparılan danışıqlarda tərəflər arasında hələ də “dərin və ciddi” fikir ayrılıqlarının qaldığını bildirib. O qeyd edib ki, hazırda əsas diqqət müharibənin dayandırılmasına yönəlib və nüvə məsələsinin detalları bu mərhələdə müzakirə olunmur. Tehran yaxın vaxtlarda yekun razılaşmanın əldə olunacağı ilə bağlı nikbin qiymətləndirmələrdən uzaq olduğunu nümayiş etdirib.

Tehrandakı Yaxın Şərq Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin baş tədqiqatçısı Abbas Aslani hesab edir ki, ABŞ və İran arasında mümkün razılaşmanın əldə olunması Vaşinqtonun kompromisə hazır olmasından asılıdır. Ekspertin fikrincə, ABŞ nüvə proqramı və Hörmüz boğazı məsələlərində çeviklik göstərərsə, diplomatik nəticə əldə etmək mümkün ola bilər. O həmçinin İranın paralel olaraq həm danışıqları davam etdirdiyini, həm də mümkün hərbi ssenarilərə hazırlaşdığını bildirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə Yaponiyanın xarici işlər naziri Toşimitsu Motegi arasında keçirilən telefon danışığında ikitərəfli münasibətlər, eləcə də regionda və beynəlxalq arenada son vəziyyət müzakirə olunub. Diplomatik təmasların Yaxın Şərqdə artan gərginlik və beynəlxalq proseslər fonunda həyata keçirilməsi diqqət çəkir.

Pakistan ordusunun rəhbəri, feldmarşal Asim Munirin yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti ilə Tehrana səfəri regionda diqqətlə izlənilir. Səfər Pakistanın daxili işlər naziri Möhsin Nəqvinin İran rəsmiləri ilə keçirdiyi intensiv danışıqlardan sonra baş tutub. Analitiklər hesab edirlər ki, bu addım ya diplomatik prosesin yeni mərhələyə keçdiyini, ya da mümkün razılaşmanın təhlükəsizlik aspektlərinin müzakirə olunduğunu göstərə bilər.

ABŞ və İran arasında münasibətlərin gələcəyi ilə bağlı qeyri-müəyyənlik davam edir. Siyasi müşahidəçilər hesab edirlər ki, prosesin istiqamətini müəyyən edəcək əsas amil dolayı təmaslar deyil, daha intensiv birbaşa danışıqların başlayıb-başlamaması olacaq. Eyni zamanda İranın özünü zəif və ya təslim olmuş tərəf kimi göstərməmək siyasəti və çəkindirmə strategiyasını qorumaq istəyi regionda diplomatiya ilə təhlükəsizlik balansının hələ də həssas olaraq qaldığını göstərir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, İranla aparılan müzakirələrdə müəyyən irəliləyişlər olsa da, Hörmüz Boğazı vasitəsilə keçidlərdən ödəniş alınmasına əsaslanan sistem beynəlxalq hüquq baxımından qəbul edilə bilməz. Rubio İsveçin Helsinqborq şəhərində keçirilən NATO Xarici İşlər Nazirləri Toplantısı girişində jurnalistlərə açıqlamasında deyib ki, ABŞ və müttəfiqləri İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verməyəcək və uran zənginləşdirilməsi məsələsi müzakirə olunmalıdır.

Pakistan Ordusunun baş qərargah rəisi Asim Munir Tehrana səfər edir. Məlumata görə, Pakistan 8 aprel tarixində tərəflər arasında atəşkəsin əldə edilməsində vasitəçilik edib, lakin artan gərginlik və hər iki tərəfdən sərt bəyanatlar səbəbindən diplomatik kanalların açıq saxlanması üzrə səylər məhdudiyyətlərlə üzləşib.