BAKI, VOA

18 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1483 – III Riçard İngiltərə kralı elan edilib və Tudorlara qarşı mübarizəyə başlayıb.

1585 – İngiltərə kraliçası I Yelizaveta İspaniyaya qarşı müharibəyə hazırlıq məqsədilə Niderlandda protestantları dəstəklədiyini bəyan edib.

1603 – Yaponiya tarixində Tokuqava şoqunluğu rəsmən hakimiyyətə gələrək Edo dövrünü başlatmış olub.

1763 – Böyük Britaniya Kanadanın Kvebek bölgəsində fransızlara qarşı idarə islahatlarına başladı.

1792 – Prussiya kralı II Fridrix Vilhelm Fransaya qarşı müharibəyə qoşuldu.

1817 – Britaniyalı səyyahlar Hindistanın iç bölgələrində yeni qədim Budda məbədlərini kəşf etdilər.

1818 – Fransız ixtiraçılar Parisdə ilk dəfə mexaniki toxuculuq maşınını ictimai şəkildə nümayiş etdiriblər.

1825 – Cənubi Amerika azadlıq hərəkatı çərçivəsində Simon Bolivar Boliviyanın müstəqilliyini dəstəkləyəcəyini açıqlayıb.

1833 – Britaniya Hindistanında Şərqi Hindistan Kompaniyasının idarəsi altında yeni inzibati reformalar tətbiq olunub.

1850 – ABŞ Konqresi Kaliforniyanın ittifaqa qəbul olunması ilə bağlı ilkin müzakirələrə başlayıb.

1870 – Vatikan I Konsili zamanı papanın günahsızlıq (infallibility) doktrinası qəbul edildi.

1898 – İspaniya-Amerika müharibəsində ABŞ Kubada Santiaqo şəhərini nəzarətə aldı.

1914 – Almaniya ordusu Belçikaya qarşı hərbi planlar hazırlamağa başladı.

1925 – Adolf Hitler “Mein Kampf” (Mənim Mübarizəm) adlı kitabının ilk cildini nəşr etdirdi.

1936 – İspaniyada general Frankonun rəhbərliyi ilə hərbi çevriliş başladı və bu, İspaniya Vətəndaş Müharibəsinin başlanğıcı oldu.

1942 – II Dünya müharibəsi: Nasist Almaniyası Hollandiyadakı yəhudiləri Auşvitza göndərməyə başladı.

1966 – ABŞ-ın "Gemini X" kosmik gəmisinin uçuşu baş tutdu. Astronavtlar ilk dəfə olaraq iki müxtəlif peyklə birləşmə həyata keçirdi.

1976 – Kanadanın Monreal şəhərində XXI Yay Olimpiya Oyunları başladı.

1988 – İran-İraq müharibəsinin son dövrlərində BMT-nin vasitəçiliyi ilə atəşkəs planı müzakirəyə çıxarılıb.

1989 – Polşada ilk dəfə olaraq kommunist olmayan baş nazir namizədi təyin olunub.

1990 – Sovet İttifaqında Baltikyanı respublikalarda müstəqillik tələbləri güclənib.

1991 – Qazaxıstanın paytaxtı Alma-Atada müstəqillik üzrə ilk konstitusiya layihəsi hazırlanıb.

1992 – Bosniyada müharibə şəraitində BMT müşahidəçiləri Serb qüvvələrinin yeni hücumlarını qeydə alıblar.

1993 – Türkiyədə Tərcüman qəzetinə qarşı bomba hücumu nəticəsində maddi ziyan dəyib.

1994 – Argentina prezidenti Karlos Menem tərəfindən Konstitusiya islahatları təsdiq edildi.

1995 – ABŞ-da Amazon şirkəti internet üzərindən rəsmi satış fəaliyyətinə başlayıb.

1996 – Yaponiya və Çin arasında Sakit okean bölgəsində balıqçılıq razılaşması əldə olunub.

1997 – NATO və Rusiya arasında Parisdə imzalanan "Təhlükəsizlik və Əməkdaşlıq Aktı"nın icrası üzrə ilk iclas keçirilib.

1998 – Əlcəzairdə İslamçı üsyançılar tərəfindən edilən hücum nəticəsində onlarla mülki şəxs öldürülüb.

1999 – Hindistan və Pakistan arasında Kargil müharibəsinin son mərhələsi zamanı yeni atəşkəs cəhdləri gündəmə gəlib.

2000 – ABŞ prezidenti Bill Klinton Camp David danışıqları çərçivəsində İsrail və Fələstin liderləri ilə görüşdü.

2001 – Əfqanıstanda Taliban əleyhinə silahlı qruplar yenidən şimal bölgələrində aktivləşiblər.

2002 – BMT Təhlükəsizlik Şurası Sudana qarşı tətbiq edilən sanksiyaların sərtləşdirilməsini nəzərdən keçirib.

2003 – İraqın Tikrit şəhərində ABŞ ordusu ilə yaraqlılar arasında qarşıdurmalar yaşanıb.

2004 – Avropa İttifaqı Bolqarıstan və Rumıniyanın 2007-ci ildə üzvlük tarixi üçün yol xəritəsini qəbul edib.

2005 – Əlcəzairdə baş verən terror aktında 20-dən çox insan həyatını itirib.

2006 – İsrailin Livana hücumu zamanı BMT mülki itkilər barədə təcili xəbərdarlıq yayıb.

2007 – ABŞ prezidenti Corc Buş İraqla bağlı yeni hərbi planı açıqlayıb.

2008 – Gürcüstan və Rusiya arasında Cənubi Osetiya bölgəsində yeni hərbi qarşıdurmalar qeydə alınıb.

2009 – İran prezident seçkilərindən sonra başlayan kütləvi etirazlar davam edib.

2010 – ABŞ-da "Deepwater Horizon" neft fəlakəti ilə bağlı BP şirkəti təmizləmə üçün əlavə fond ayırdığını açıqlayıb.

2011 – Liviyada NATO aviasiyası Tripoliyə növbəti aviazərbələr endirib.

2012 – Rusiya Federasiyasında kütləvi etirazlara səbəb olan yeni “QHT qanunu” qüvvəyə mindi.

2013 – Misirdə Mursiyə dəstək mitinqlərində yeni toqquşmalar qeydə alınıb.

2014 – Qəzzada İsrailin hücumları nəticəsində ölənlərin sayı 500-ü keçib.

2015 – Türkiyə-Suriya sərhədində İŞİD-ə qarşı ilk dəfə olaraq Türkiyə ordusu atəş açıb.

2016 – Almaniyada qaçqınlar düşərgəsində hücum nəticəsində xeyli sayda insan yaralanıb.

2017 – ABŞ-da sağlamlıq islahatları ilə bağlı Senatda keçirilən səsvermə uğursuz nəticələnib.

2018 – İsrail parlamenti "Yəhudi Milli Dövlət Qanunu"nu qəbul edib.

2019 – İran Hörmüz boğazında bir Britaniya tankerini saxlayıb, bölgədə gərginlik artıb.

2020 – Koronavirus pandemiyası səbəbilə Hindistanda 1 milyondan çox yoluxma qeydə alınıb.

2021 – Cənubi Afrikada sabiq prezident Ceykob Zuma-nın həbsi ilə bağlı etirazlar zamanı 300-dən çox insan həyatını itirdi.

2022 – Avropa Komissiyası enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı təcili qənaət planını üzv dövlətlərə təqdim edib.

2023 – İsveç Ukraynaya yeni hərbi yardım paketini açıqladı.

2024 – Parisdə “Ətraf Mühit və Texnologiya Sammiti” çərçivəsində süni zəka və iqlim dəyişikliyi üzrə beynəlxalq razılaşma imzalandı.