İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu yeraltı sığınacaqda keçirdiyi mətbuat konfransında İranla müharibənin gedişatı barədə mühüm bəyanatlar verib. Baş nazir müharibənin 20-ci günündə İranın nüvə və raket potensialının böyük ölçüdə məhv edildiyini, İsrailin artıq regional fövqəldövlətə çevrildiyini bildirib.

İran parlamenti (Məclis) Hörmüz boğazından keçən xarici gəmilərdən rüsum alınmasını nəzərdə tutan yeni qanun layihəsini müzakirəyə çıxaracaq. Təklif olunan qanun layihəsinə əsasən, Hörmüz boğazının İranın ərazi sularından keçən hissəsindən istifadə edən bütün kommersiya və yük gəmiləri müəyyən edilmiş məbləğdə tranzit rüsumu ödəməli olacaqlar. İran rəsmiləri bu addımı boğazın təhlükəsizliyinin təmin edilməsi və dəniz mühitinin qorunması xərcləri ilə əsaslandırırlar.

İraq gündəlik 250 min barel həcmində neft ixracını Türkiyənin Ceyhan limanı vasitəsilə yenidən başladıb. Məlumata görə, dövlətə məxsus Şimal Neft Şirkəti Kərkük yataqlarından neftin Ceyhana nəqlini təmin edən Sarlo nasos stansiyasının fəaliyyətə başladığını açıqlayıb. İlkin mərhələdə ixrac gücü gündə 250 min barel səviyyəsində müəyyən edilib.

İraqın neft naziri Heyan Əbdülqəni Bağdadın bəzi neft tankerlərinin Hörmüz boğazından keçməsinə icazə verilməsi barədə İranla danışıqlar apardığını açıqlayıb. Rəsmi xəbər agentliyinin çərşənbə axşamı yaydığı məlumata görə, bu addım İraqın öz sularında tankerlərə edilən son hücumlardan sonra xam neft ixracında yaranan fasilələri aradan qaldırmaq məqsədi daşıyır.

ABŞ-ın İranın Xarq adasına endirdiyi zərbənin səbəbləri regionda geniş müzakirə olunur. ABŞ tərəfi hücum zamanı İranın əsas neft obyektlərini hədəfə almayıb. Bununla belə, Xarq adasının ölkənin əsas neft ixrac terminalı olması səbəbindən bu əməliyyat Tehrana strateji xəbərdarlıq kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələsində Vaşinqtonun çağırışlarına soyuq yanaşan müttəfiqlərini sərt şəkildə tənqid edib. O, həmçinin Çinə planlaşdırılan rəsmi səfərini təxirə saldığını və İranla müharibəni cəmi bir həftəyə yekunlaşdıra biləcəyini bəyan edib.

Yaxın Şərqdə artan gərginlik fonunda Hörmüz boğazı Avropa üçün yalnız enerji təhlükəsizliyi deyil, həm də ərzaq istehsalı və qlobal ticarət baxımından həyati rol oynayır. Hörmüz boğazı dünya üzrə neft daşımalarının təxminən 20 faizinin həyata keçirildiyi əsas enerji arteriyasıdır və onun bağlanması qlobal bazarlarda ciddi sarsıntılar yaradır.

İran ətrafında artan gərginlik fonunda Almaniya hökuməti mövqeyini açıqlayıb. Rəsmi Berlin ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların NATO-nun müharibəsi olmadığını və Almaniyanın bu əməliyyatlarda iştirak etməyəcəyini bəyan edib.

NATO, ABŞ Prezidenti Donald Trampın müttəfiqlərin Hörmüz boğazının təhlükəsizliyini təmin etməməsinin "Alyansın gələcəyi üçün çox pis" olacağı barədə xəbərdarlığından sonra rəsmi mövqeyini açıqlayıb. Adının açıqlanmasını istəməyən NATO rəsmisi bildirib ki, müttəfiqlər Şərqi Aralıq dənizində əlavə təhlükəsizliyi təmin etmək üçün artıq konkret addımlar atıblar. Bu addımlar regionda artan gərginlik fonunda dəniz nəqliyyatının və strateji su yollarının qorunmasına yönəlib.

Çin hökuməti ABŞ Prezidenti Donald Trampın Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədilə qurmağı planlaşdırdığı beynəlxalq hərbi koalisiyaya qoşulmaq məsələsində tərəddüd etdiyinə dair işarələr verib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Sien Pekində keçirilən brifinqdə rəsmi Pekinin bu koalisiyaya dəvət alıb-almadığı və boğaza hərbi gəmilər göndərib-göndərməyəcəyi ilə bağlı suallardan yayınıb. Sözçü Hörmüz boğazındakı gərginliyin qlobal enerji və mal tədarükünə mənfi təsir göstərdiyini bildirərək, bütün tərəfləri hərbi əməliyyatları dərhal dayandırmağa və eskalasiyadan qaçmağa çağırıb.

Cənubi Koreya hökuməti beynəlxalq dəniz ticarəti üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə bölgəyə hərbi gəmilər yerləşdirmək planını ciddi şəkildə nəzərdən keçirir.

İran və Hörmüz boğazı ətrafında alovlanan böhran artıq Yaxın Şərqdə növbəti gərginlik dalğası deyil. Bu, Birləşmiş Ştatların onilliklər boyu Fars körfəzində qurduğu güc arxitekturası üçün real stress-testə çevrildi: hərbi bazalar, təhlükəsizlik zəmanətləri, silah ixracı, dollar hesablaşmaları, siyasi loyallıq və müttəfiq ölkələrin suveren kapitallarının Amerika maliyyə sisteminə bağlanması.